ઇથિઓપિયાના ઉત્તર અમહારા વિસ્તારમાં આવેલા ત્સાદકાને ડેબ્રે મિતમાક સેન્ટ મેરી મઠમાં વિશેષ પ્રાર્થના સભા દરમિયાન સોમવારે વહેલી સવારે સતત વરસાદ બાદ પહાડીનો મોટો ભાગ ધસી પડતા ઓછામાં ઓછા 14 લોકોના મોત થયા અને સાત લોકો ઘાયલ થયા. ઘાયલોમાં પાંચની સ્થિતિ ગંભીર હોવાનું જણાવાયું છે. સ્થાનિક પ્રશાસને પુષ્ટિ કરી છે કે કાટમાળમાં ફસાયેલા અન્ય લોકોની શોધ માટે ચલાવવામાં આવેલ બચાવ અભિયાન હવે પૂર્ણ કરવામાં આવ્યું છે.
સ્થાનિક અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ઘટનાથી પહેલાં આખી રાત ભારે વરસાદ પડ્યો હતો. જેના કારણે પહાડીની માટી નબળી પડી ગઈ અને વહેલી સવારે પહાડીનો ઉપરનો ભાગ સરકીને સીધો તે સ્થળ પર આવી પડ્યો, જ્યાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ વિશેષ ધાર્મિક અનુષ્ઠાનમાં ભાગ લઈ રહ્યા હતા. મઠની પ્રાર્થના ગુફા પહાડ કાપીને બનાવવામાં આવી છે. આ ગુફા જેવા પ્રાર્થના કક્ષમાં શ્રદ્ધાળુઓ એકત્રિત હતા ત્યારે અચાનક ઉપરથી માટી અને પથ્થરો પડવા લાગ્યા. અનેક લોકોને બચવાનો મોકો પણ મળ્યો નહોતો.
આ ધાર્મિક કાર્યક્રમમાં પવિત્ર જળ દ્વારા શુદ્ધિકરણની પરંપરાગત વિધિ યોજાઈ રહી હતી. ઇથિઓપિયન ઓર્થોડોક્સ ખ્રિસ્તી સમુદાયમાં આ અનુષ્ઠાનને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવે છે. સ્થાનિક ચર્ચ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, મૃતકોમાં મોટાભાગના એવા શ્રદ્ધાળુઓ હતા, જે આ પવિત્ર જળ અનુષ્ઠાનમાં ભાગ લેવા માટે મઠમાં આવ્યા હતા.
ચર્ચ પ્રશાસનના જણાવ્યા અનુસાર, અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામેલા 11 લોકોના અંતિમ સંસ્કાર મઠ પરિસરમાં કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે અન્ય મૃતકોના મૃતદેહોને તેમના વતન વિસ્તારોમાં અંતિમ સંસ્કાર માટે મોકલવામાં આવ્યા છે. કેટલાક મૃતકોની ઓળખ કરવી પણ પડકારરૂપ બની હતી, કારણ કે અકસ્માતમાં અનેક મૃતદેહો ગંભીર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થયા હતા. પ્રશાસન અને ચર્ચ પરિજનોની મદદથી ઓળખ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી રહ્યા છે.
અકસ્માત બાદ સ્થાનિક પ્રશાસન, સુરક્ષા દળો, આરોગ્યકર્મીઓ અને આસપાસના ગામલોકોએ સંયુક્ત રીતે રાહત અને બચાવ અભિયાન શરૂ કર્યું હતું. કાટમાળ હટાવીને ઘાયલોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા અને નજીકની હોસ્પિટલોમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા. શરૂઆતના કલાકોમાં વધુ લોકો કાટમાળમાં દટાયેલા હોવાની આશંકા હતી, પરંતુ વ્યાપક શોધ અભિયાન બાદ અધિકારીઓએ બચાવ કામગીરી પૂર્ણ થયાની જાહેરાત કરી.
ઇથિઓપિયન ઓર્થોડોક્સ ચર્ચના નોર્થ શેવા ડાયોસિસના વડા આર્ચબિશપ અબુને ક્લેમેન્ટોસ અકસ્માત બાદ મઠ પહોંચ્યા હતા. તેમણે મૃતકો માટે વિશેષ પ્રાર્થના સભા યોજી, ઘાયલોના વહેલા સ્વસ્થ થવાની કામના વ્યક્ત કરી અને શોકગ્રસ્ત પરિવારોને સાંત્વના આપી. ચર્ચ પ્રશાસને આ ઘટનાને સમગ્ર ધાર્મિક સમુદાય માટે દુઃખદ ગણાવી છે.
ઇથિઓપિયામાં જૂનથી ઑગસ્ટ દરમિયાન મુખ્ય વરસાદી ઋતુ રહે છે. આ સમયગાળા દરમિયાન દેશના અનેક પર્વતીય અને ઢાળવાળા વિસ્તારોમાં ભુસ્ખલન અને પૂર જેવી કુદરતી આપત્તિઓ વારંવાર જોવા મળે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ સતત ભારે વરસાદને કારણે માટી નબળી પડી જાય છે, જેના કારણે પહાડોની સ્થિરતા ખોરવાય છે અને મોટા પાયે ભુસ્ખલનની ઘટનાઓ બને છે.
માર્ચ 2026માં દક્ષિણ ગામો વિસ્તારમાં ભારે વરસાદને કારણે આવેલા પૂર અને ભુસ્ખલનમાં 100થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા. તે પહેલાં જુલાઈ 2024માં પડોશી ગેજે ગોફા વિસ્તારમાં થયેલા ભયંકર ભુસ્ખલનમાં 229થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા. આ ઘટનાને ઇથિઓપિયાના ઇતિહાસની સૌથી ગંભીર હવામાન સંબંધિત આપત્તિઓમાંની એક માનવામાં આવે છે. તે અકસ્માતમાં બચાવ અભિયાનમાં જોડાયેલા અનેક રાહતકર્મીઓ પણ મૃત્યુ પામ્યા હતા.
પૂર્વ આફ્રિકામાં છેલ્લા બે દાયકાઓ દરમિયાન હવામાનના સ્વરૂપમાં મોટા ફેરફારો નોંધાયા છે. વિવિધ વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસોમાં જાણવા મળ્યું છે કે અતિ ભારે વરસાદ અને લાંબા સમયના દુષ્કાળની ઘટનાઓ અગાઉની તુલનામાં વધુ વાર અને વધુ તીવ્ર બની રહી છે.
જલવાયુ વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર માનવ પ્રવૃત્તિઓથી વધતા વૈશ્વિક તાપમાનના કારણે વાતાવરણમાં ભેજ વધે છે, જેના પરિણામે ઓછા સમયમાં અતિ ભારે વરસાદ પડવાની સંભાવના વધી જાય છે. તેના કારણે ભુસ્ખલન, અચાનક પૂર અને અન્ય કુદરતી આપત્તિઓનું જોખમ સતત વધી રહ્યું છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ ઇથિઓપિયા જેવા પર્વતીય દેશોમાં જોખમવાળા વિસ્તારોની વધુ સારી દેખરેખ, વરસાદ આધારિત પૂર્વચેતવણી પ્રણાલી અને સંવેદનશીલ ધાર્મિક તેમજ રહેણાંક વિસ્તારોની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે. તેમના અનુસાર, તેનાથી ભવિષ્યમાં આવા અકસ્માતોમાં થતી જાનહાનિમાં ઘટાડો કરી શકાય છે.
