ભારતમાં તહેવારોની મોસમ ચરમસીમાએ છે. ધનતેરસ, દિવાળી અને લગ્નસરાની ખરીદીને ધ્યાનમાં રાખીને બજારોમાં ખરીદી વધી રહી છે. આ સમયગાળા દરમિયાન સોના અને ચાંદીના આભૂષણોની માંગમાં ખાસ વધારો થાય છે.
ધનતેરસ અને દિવાળી પહેલાં સોનાના ભાવમાં થયેલા ઘટાડાએ ખરીદદારો અને રોકાણકારોનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. તહેવારો દરમિયાન સોનાની ખરીદી વધવાની વચ્ચે ભાવમાં થતી વધઘટને કારણે આગામી દિવસોમાં સોનું વધુ સસ્તું થશે કે નવા રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચશે તે અંગે રસ વધી રહ્યો છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર સોનાના ભાવમાં નજીવો ઘટાડો નોંધાયો હતો. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સ્પોટ ગોલ્ડ અને અમેરિકન ગોલ્ડ ફ્યુચર્સના ભાવ ઘટ્યા હતા. જોકે, બજારના કેટલાક નિષ્ણાતોના અંદાજ મુજબ લાંબા ગાળે સોનાના ભાવમાં વધારો થવાની શક્યતા યથાવત રહી શકે છે.
ઉપલબ્ધ બજારના આંકડા અનુસાર, MCX પર સોનું 0.03 ટકા ઘટીને પ્રતિ 10 ગ્રામ 1,46,482 રૂપિયા પર ટ્રેડ થઈ રહ્યું હતું. અગાઉના ટ્રેડિંગ સત્રમાં તેનો બંધ ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ 1,46,519 રૂપિયા હતો.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ સોનાના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો હતો. સ્પોટ ગોલ્ડ 0.3 ટકા ઘટીને પ્રતિ ઔંસ 4,128.92 ડોલર પર આવી ગયું હતું. ડિસેમ્બર ડિલિવરી માટેના અમેરિકન ગોલ્ડ ફ્યુચર્સનો ભાવ પણ 0.3 ટકા ઘટીને પ્રતિ ઔંસ 4,148.50 ડોલર નોંધાયો હતો.
સોનાના ભાવમાં સતત ફેરફાર થતો રહે છે. ભારતમાં સ્થાનિક ભાવ પર આંતરરાષ્ટ્રીય બજાર, રૂપિયા અને ડોલર વચ્ચેનો વિનિમય દર, આયાત શુલ્ક, GST અને સ્થાનિક માંગની અસર પડે છે. તેથી આભૂષણોની ખરીદી કરતાં પહેલાં પોતાના શહેરમાં સોનાનો તાજો ભાવ અને લાગુ પડતા મેકિંગ ચાર્જની તપાસ કરવી જરૂરી છે.
સોનાના ભાવમાં ઘટાડા પાછળ વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિઓ, વ્યાજદરો અંગેની અપેક્ષાઓ અને ભૂરાજકીય ઘટનાઓ સહિતનાં વિવિધ પરિબળો હોઈ શકે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ અને ઊર્જાના પુરવઠામાં વિક્ષેપની આશંકાઓ પણ રોકાણકારોના નિર્ણયોને અસર કરે છે.
યમનના હૂતી બળવાખોરો સાથે જોડાયેલા હુમલાઓ અને સાઉદી અરેબિયાનાં ઊર્જા મથકો તથા હવાઈમથકોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યાના દાવાઓ બાદ પ્રાદેશિક તણાવ અંગેની ચિંતાઓ વધી હતી. આવી પરિસ્થિતિમાં ક્રૂડ ઓઇલના પુરવઠા અને ભાવ પર દબાણ આવવાની આશંકા રહે છે. જોકે, કોઈ એક ચોક્કસ ઘટનાને સોનાના ભાવમાં ઘટાડાનું એકમાત્ર કારણ ગણવું યોગ્ય નથી.
ક્રૂડ ઓઇલ મોંઘું થાય તો પરિવહન અને ઉત્પાદનનો ખર્ચ વધી શકે છે. તેના કારણે ફુગાવા પર દબાણ વધી શકે છે અને કેન્દ્રીય બેન્કો વ્યાજદરમાં ઘટાડો કરવા અંગે સાવચેતીભર્યું વલણ અપનાવી શકે છે. ઊંચા વ્યાજદરના સંજોગોમાં રોકાણકારોને વ્યાજ આપતી સંપત્તિઓ વધુ આકર્ષક લાગી શકે છે, જ્યારે સોનામાંથી નિયમિત વ્યાજની આવક થતી નથી. આ પરિબળ સોનાની માંગ અને તેના ભાવ પર દબાણ લાવી શકે છે.
બીજી તરફ, આર્થિક અનિશ્ચિતતા અને ભૂરાજકીય જોખમોમાં વધારો થાય ત્યારે સોનાને સુરક્ષિત રોકાણના વિકલ્પ તરીકે પણ જોવામાં આવે છે. તેથી બજારની પરિસ્થિતિઓ અનુસાર સોનાના ભાવમાં વધારો અથવા ઘટાડો થઈ શકે છે.
ધનતેરસ અને દિવાળી દરમિયાન ભારતમાં સોનાના સિક્કા, બાર અને આભૂષણોની ખરીદીમાં વધારો થાય છે. ત્યારબાદ લગ્નસરાની મોસમ પણ માંગને ટેકો આપી શકે છે. સ્થાનિક બજારમાં મજબૂત માંગ ભાવમાં મોટા ઘટાડાને મર્યાદિત કરી શકે છે, પરંતુ તેનાથી ભાવ વધશે તેની ખાતરી મળતી નથી.
બજાર વિશ્લેષક અનુજ ગુપ્તાના અંદાજ મુજબ, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાનો ભાવ પ્રતિ ઔંસ 4,600 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. આ અંદાજના આધારે સ્થાનિક બજારમાં દિવાળી અથવા વર્ષના અંત સુધીમાં સોનાનો ભાવ પ્રતિ 10 ગ્રામ 1,60,000થી 1,65,000 રૂપિયાના સ્તરે પહોંચવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
બીજી તરફ, વેન્ચુરા સિક્યોરિટીઝના જણાવ્યા મુજબ, તેની ગોલ્ડ પ્રાઇસ આઉટલુક રિપોર્ટમાં દિવાળી 2026 પહેલાં સોનાના ભાવ માટે પ્રતિ 10 ગ્રામ 1,50,000થી 1,65,000 રૂપિયાની સંભવિત રેન્જનો અંદાજ આપવામાં આવ્યો છે. આ બજારના અંદાજ છે, નિશ્ચિત ભાવલક્ષ્યાંક કે બાંયધરીકૃત વળતર નથી.
