હિમાચલ પ્રદેશમાં ચોમાસાના વરસાદને કારણે સોલન જિલ્લાના પરવાણુ, ધરમપુર, જાબલી અને ચક્કી મોડ સહિત આસપાસના વિસ્તારોમાં જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. અનેક સ્થળોએ નાળા અને ખડ્ડો ઉભરાઈ આવ્યા હતા, જેના કારણે પાણી અને કાટમાળ રહેણાંક વિસ્તારો તથા દુકાનો સુધી પહોંચી ગયા હતા. પરવાણુ વિસ્તારમાં લોકોને ઘરો અને દુકાનોમાં ઘૂસેલા પાણીને રોકવા માટે ભારે મહેનત કરવી પડી હતી. વહીવટીતંત્રે લોકોને વરસાદ દરમિયાન બિનજરૂરી રીતે બહાર ન નીકળવા અને નદી-નાળા તથા ભૂસ્ખલનની સંભાવના ધરાવતા વિસ્તારોમાંથી દૂર રહેવાની અપીલ કરી છે.
સોલન જિલ્લાના પહાડી ઢોળાવો અને મુખ્ય હાઈવે સાથે જોડાયેલા વિસ્તારોમાં વરસાદની સૌથી વધુ અસર જોવા મળી રહી છે. પરવાણુમાં ભારે વરસાદ બાદ અનેક નાળા ઉભરાઈ આવ્યા હતા. પાણી સાથે વહીને આવેલો કાટમાળ અનેક સ્થળોએ જમા થયો હતો, જેના કારણે સ્થાનિક સંપર્ક માર્ગો પર અવરજવર પણ પ્રભાવિત થઈ હતી.
અનેક ઘરો અને દુકાનોમાં પાણી પહોંચતાં લોકોને નુકસાનનો સામનો કરવો પડ્યો છે. પ્રારંભિક માહિતી મુજબ આ ઘટનાઓમાં હાલ કોઈ જાનહાનિના અહેવાલ નથી.
ધરમપુર નજીક જાબલી વિસ્તારમાં પણ વરસાદને કારણે મુશ્કેલી વધી હતી. ફોરલેન પરથી વહીને આવેલું પાણી અનેક દુકાનોમાં ઘૂસી ગયું હતું. દુકાનદારોએ સામાન બચાવવા માટે પાણી વચ્ચે જ પ્રયાસ કરવો પડ્યો હતો.
અચાનક વધેલા જળભરાવને કારણે બજાર વિસ્તારમાં અફરાતફરી જેવી સ્થિતિ રહી હતી. સ્થાનિક સ્તરે સંપત્તિના નુકસાનની પણ માહિતી સામે આવી છે, જોકે નુકસાનનું અંતિમ મૂલ્યાંકન વહીવટીતંત્રના અહેવાલ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
ચંડીગઢ-શિમલા નેશનલ હાઈવે-5 પર ચક્કી મોડ નજીક પહાડી પરથી સતત કાટમાળ રસ્તા પર આવવાને કારણે વાહનવ્યવહારની ગતિ પ્રભાવિત થઈ હતી. કાટમાળ પડવાથી ફોરલેનની એક લેન પ્રભાવિત થઈ અને વાહનોને મર્યાદિત જગ્યામાંથી પસાર થવું પડ્યું હતું.
તેના કારણે હાઈવે પર વાહનો ધીમી ગતિએ પસાર થયા હતા અને અનેક સ્થળોએ ટ્રાફિક જામ જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. પહાડી વિસ્તારોમાં વરસાદ ચાલુ રહેવાને કારણે રસ્તા પર ફરી કાટમાળ આવવાનું જોખમ પણ યથાવત્ છે.
કાલકા-શિમલા ફોરલેન હિમાચલ પ્રદેશને ચંડીગઢ અને મેદાની વિસ્તારો સાથે જોડતો માર્ગ છે. પ્રવાસન સીઝન અને દૈનિક અવરજવરને કારણે આ માર્ગ પર વાહનવ્યવહારનું દબાણ રહે છે. વરસાદ દરમિયાન પહાડી પરથી પથ્થર અને કાટમાળ આવવાથી રસ્તાની એક લેન થોડા સમય માટે પણ પ્રભાવિત થાય તો વાહનોની કતાર લાગી જાય છે.
હાલની સ્થિતિમાં પણ વાહનચાલકોને ધીમી ગતિએ પસાર થવું પડી રહ્યું છે. વહીવટીતંત્ર અને સંબંધિત ટીમો રસ્તાની સ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે.
રાજ્ય આપાતકાલીન કામગીરી કેન્દ્રના 3 સપ્ટેમ્બરના સવારે 10 વાગ્યા સુધીના અહેવાલ મુજબ હિમાચલ પ્રદેશમાં 110 રસ્તા બંધ હતા. તેમાં મંડીના 51, કુલ્લુના 22, શિમલાના 8, સિરમૌરના 8, ચંબાના 7, કાંગડાના 7, ઉનાના 4, સોલનના 2 અને લાહૌલ-સ્પીતિના એક રસ્તાનો સમાવેશ થાય છે.
વરસાદ અને ભૂસ્ખલનને કારણે માર્ગ સંપર્ક પ્રભાવિત થવાની સાથે વીજળી અને પીવાના પાણીની વ્યવસ્થા પર પણ અસર પડી છે.
આ જ અહેવાલ મુજબ રાજ્યમાં 198 વીજ વિતરણ ટ્રાન્સફોર્મર પ્રભાવિત હતા. તેમાં શિમલાના 53 અને સોલનના 65 ટ્રાન્સફોર્મરનો સમાવેશ થાય છે. ચંબામાં 35, કુલ્લુમાં 26, હમીરપુરમાં 23, સિરમૌરમાં 11 અને મંડીમાં 8 ટ્રાન્સફોર્મર પ્રભાવિત રહ્યા હતા.
આ ઉપરાંત 56 પીવાના પાણીની પુરવઠા યોજનાઓ પણ વરસાદને કારણે પ્રભાવિત થઈ છે. સતત વરસાદની અસર રસ્તાઓ ઉપરાંત વીજળી અને પાણી જેવી જરૂરી સેવાઓ પર પણ પડી છે.
શિમલામાં પણ વરસાદની અસર યથાવત્ છે. ભારત હવામાન વિજ્ઞાન વિભાગના શિમલા કેન્દ્રના અનુમાન મુજબ 3 અને 4 સપ્ટેમ્બરે ગાજવીજ સાથે વરસાદ તથા 5 અને 6 સપ્ટેમ્બરે વાદળછાયા વાતાવરણ સાથે મધ્યમ વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આથી આગામી દિવસોમાં પહાડી વિસ્તારોમાં વરસાદથી સંપૂર્ણ રાહત મળવાની સંભાવના નથી. સંવેદનશીલ ઢોળાવો અને રસ્તાઓ પર ભૂસ્ખલનનું જોખમ યથાવત્ રહી શકે છે.
હવામાનની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વહીવટીતંત્રે કસૌલી ઉપવિભાગના લોકોને વિશેષ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપી છે. અધિકારીઓએ ભારે વરસાદ દરમિયાન નદી-નાળા, ખડ્ડ, ભૂસ્ખલનની સંભાવના ધરાવતા સ્થળો અને અન્ય સંવેદનશીલ વિસ્તારોની નજીક જવાનું ટાળવા જણાવ્યું છે.
કસૌલી, ધરમપુર, ચક્કી મોડ અને પરવાણુ વિસ્તારમાં સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. કોઈપણ આપાતકાલીન સ્થિતિમાં લોકોને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રનો સંપર્ક કરવા જણાવાયું છે.
વરસાદના આ સમયગાળામાં પહાડી ઢોળાવ પરથી અચાનક કાટમાળ અને પથ્થરો પડવાની ચિંતા છે. હિમાચલ પ્રદેશમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષો દરમિયાન ચોમાસાના વરસાદ દરમિયાન ભૂસ્ખલનને કારણે હાઈવે અને સંપર્ક માર્ગો વારંવાર પ્રભાવિત થયા છે.
વરસાદ દરમિયાન રસ્તા પર મુસાફરી કરતા લોકોને હવામાન અને ટ્રાફિકની સ્થિતિની માહિતી મેળવીને જ નીકળવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. ખાસ કરીને કાલકા-શિમલા માર્ગ પર મુસાફરી કરતા વાહનચાલકોએ ચક્કી મોડ અને અન્ય સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં વધારાની સાવચેતી રાખવાની રહેશે.
હિમાચલ પ્રદેશમાં આ ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન વરસાદ અને તેનાથી સંબંધિત આપત્તિઓની અસર અગાઉથી જ નોંધાઈ છે. 30 જૂનથી 2 સપ્ટેમ્બર સુધીના સંચિત અહેવાલમાં આપત્તિ સંબંધિત ઘટનાઓમાં 261 લોકોનાં મોત અને 471 લોકો ઘાયલ થયાની માહિતી નોંધાઈ છે. તેમાં માર્ગ અકસ્માતો પણ મોટું કારણ રહ્યા છે.
હાલ સોલન અને પરવાણુ વિસ્તારમાં વહીવટીતંત્રની પ્રાથમિકતા જળભરાવવાળા વિસ્તારોની દેખરેખ, રસ્તા પરથી કાટમાળ દૂર કરવા અને વાહનવ્યવહારને સુરક્ષિત રાખવાની છે. પહાડી વિસ્તારોમાં વરસાદ દરમિયાન સ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે. કોઈ સ્થળે થોડા સમય માટે વાહનવ્યવહાર સામાન્ય થયા બાદ ફરી કાટમાળ આવવાથી રસ્તો અવરોધિત થઈ શકે છે.
આથી મુસાફરોને ધીરજ રાખવા અને પોલીસ-વહીવટીતંત્રના નિર્દેશોનું પાલન કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. આગામી ત્રણ દિવસમાં પણ વરસાદ ચાલુ રહેવાની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં જળભરાવ અને પહાડી વિસ્તારોમાં ભૂસ્ખલનનું જોખમ યથાવત્ રહી શકે છે.
વહીવટીતંત્રે લોકોને હવામાન સાફ ન થાય ત્યાં સુધી સંવેદનશીલ સ્થળોથી દૂર રહેવા જણાવ્યું છે. હાઈવે પરથી પસાર થતા વાહનચાલકોને વધુ ઝડપથી વાહન ચલાવવાનું ટાળવા, રસ્તા પર અચાનક આવેલા કાટમાળને જોઈને સાવધાનીપૂર્વક વાહન પસાર કરવા અને જરૂર પડે ત્યારે સુરક્ષિત સ્થળે રોકાવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
હિમાચલ પ્રદેશમાં વરસાદની અસર રસ્તાઓ ઉપરાંત વીજળી, પીવાના પાણી અને સ્થાનિક વેપાર સુધી પહોંચી છે. પરવાણુ અને જાબલીમાં દુકાનો સુધી પાણી પહોંચવું અને ચક્કી મોડ પાસે ફોરલેન પર કાટમાળ પડવાથી વાહનવ્યવહાર પ્રભાવિત થવો તેની અસર દર્શાવે છે. આગામી દિવસોમાં વરસાદની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને લોકોને સતર્ક રહેવા અને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
