હોમ લોન લેતા પહેલા વ્યાજ દરની પસંદગી અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે તે લાંબા ગાળા સુધી તમારા ખિસ્સા અને નાણાકીય આયોજનને અસર કરે છે. ફિક્સ્ડ રેટ સ્થિરતા આપે છે પરંતુ મોંઘો પડે છે, જ્યારે ફ્લોટિંગ રેટ જોખમી હોવા છતાં લાંબા ગાળે સસ્તો સાબિત થઈ શકે છે. સાચો વિકલ્પ તમારી ઉંમર, આવકની સ્થિરતા અને જોખમ ઉઠાવવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે.
Home Loan: ઘર ખરીદતા પહેલા હોમ લોનની વ્યાજ દર પસંદ કરવો એ એક મોટો નાણાકીય નિર્ણય હોય છે. ફિક્સ્ડ રેટ લોનમાં EMI સ્થિર રહે છે, પરંતુ વ્યાજ દર વધુ હોવાથી તે મોંઘો સાબિત થાય છે. જ્યારે ફ્લોટિંગ રેટ લોન બજાર દરો પર આધાર રાખે છે; દરો ઘટતા ફાયદો, વધતા બોજ વધી શકે છે. જો તમે અગાઉ ઊંચા દરે લોન લીધી હોય, તો બેલેન્સ ટ્રાન્સફર દ્વારા લાખોની બચત શક્ય છે. આવા સંજોગોમાં કયો વિકલ્પ તમારા માટે યોગ્ય છે, તે તમારી આવક, ઉંમર અને જોખમ સહન કરવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખે છે.
ફિક્સ્ડ રેટ: સ્થિર EMI નો આરામ, પરંતુ વધુ ખર્ચ
ફિક્સ્ડ રેટ વાળા હોમ લોનમાં સૌથી મોટી વિશેષતા એ હોય છે કે તમારી EMI દર મહિને એકસરખી રહે છે. બજારમાં ગમે તેટલો ઉતાર-ચઢાવ આવે, તમારી હપ્તાની રકમ નિશ્ચિત રહે છે. આનાથી તમારું બજેટ પ્લાન કરવું સરળ બની જાય છે અને મનમાં સ્થિરતા જળવાઈ રહે છે. ઘણા લોકો આ જ કારણોસર ફિક્સ્ડ રેટ પસંદ કરવાનું પસંદ કરે છે.
જોકે, આ સ્થિરતાની કિંમત ચૂકવવી પડે છે. સામાન્ય રીતે ફિક્સ્ડ રેટ હોમ લોનનો વ્યાજ દર ફ્લોટિંગ રેટ કરતાં આશરે 1 થી 1.5 ટકા વધારે હોય છે. એટલે કે, શરૂઆતમાં જે સ્થિરતા સારી લાગે છે, તે જ લાંબા ગાળે ખિસ્સા પર ભારે પડી શકે છે.
માની લો કે તમે 20 લાખ રૂપિયાની લોન 9.5 ટકા ફિક્સ્ડ રેટ પર લીધી છે, જ્યારે અન્ય કોઈએ તે જ લોન 8 ટકા ફ્લોટિંગ રેટ પર લીધી છે. બંનેની EMI માં ભલે ઓછો ફરક લાગે, પરંતુ સંપૂર્ણ લોન અવધિમાં ફિક્સ્ડ રેટ વાળો વ્યક્તિ લાખો રૂપિયા વધુ ચૂકવશે.
આ ઉપરાંત, જો ભવિષ્યમાં વ્યાજ દરો ઘટી જાય છે, તો ફિક્સ્ડ રેટ વાળા ગ્રાહકોને તેનો કોઈ ફાયદો મળતો નથી. તેઓ તે જ ઊંચા હપ્તા ચૂકવતા રહે છે, જ્યારે ફ્લોટિંગ રેટ વાળા લોકોની EMI ઘટી જાય છે.
ફ્લોટિંગ રેટ: સસ્તો વિકલ્પ પણ જોખમ સાથે
ફ્લોટિંગ રેટ હોમ લોન બજારની સ્થિતિ મુજબ ઉપર-નીચે થાય છે. તે સામાન્ય રીતે RBI ના રેપો રેટ અથવા બેંકના બેન્ચમાર્ક દર સાથે જોડાયેલો હોય છે. જ્યારે બજારમાં વ્યાજ દરો ઘટે છે, ત્યારે તમારી EMI પણ ઘટી જાય છે. આ જ તેની સૌથી મોટી વિશેષતા છે.
પરંતુ તેમાં જોખમ પણ એટલું જ મોટું હોય છે. જો ક્યારેય RBI વ્યાજ દરો વધારી દે છે, તો તમારી EMI અચાનક વધી શકે છે. આનાથી મહિનાનું બજેટ ખોરવાઈ શકે છે અને નાણાકીય દબાણ વધી શકે છે.
જોકે, લાંબા ગાળાના દૃષ્ટિકોણથી જોવામાં આવે તો ફ્લોટિંગ રેટ સામાન્ય રીતે સસ્તો સાબિત થાય છે. કારણ કે વ્યાજ દરો હંમેશા ઊંચા રહેતા નથી. બજારમાં ઉતાર-ચઢાવ આવતો રહે છે અને લાંબા ગાળે દરો નીચે આવવાની સંભાવના વધુ રહે છે.
ફિક્સ્ડ થી ફ્લોટિંગ રેટ પર શિફ્ટ કરવાનો વિકલ્પ
ઘણી વાર લોકો ઊંચા વ્યાજ દરે ફિક્સ્ડ રેટ લોન લઈ લે છે અને પછી બજારમાં દરો ઘટી જાય છે. આવા સમયે તેઓ વિચારે છે કે હવે શું કરવું. આ સ્થિતિમાં બેલેન્સ ટ્રાન્સફર એક સમજદારીભર્યું પગલું હોઈ શકે છે.
બેલેન્સ ટ્રાન્સફરનો અર્થ છે કે તમે તમારી લોન કોઈ બીજી બેંકમાં ટ્રાન્સફર કરી દો જે ઓછો વ્યાજ દર આપી રહી હોય. જો વ્યાજ દરમાં ફક્ત 0.5 ટકા કે 1 ટકાનો પણ ઘટાડો થાય, તો તેનાથી સંપૂર્ણ લોન અવધિમાં લાખો રૂપિયાની બચત થઈ શકે છે.
જોકે, ટ્રાન્સફર કરતી વખતે બેંક અમુક પ્રોસેસિંગ ફી અથવા ટ્રાન્સફર ચાર્જ લે છે. તેથી નિર્ણય લેતા પહેલા આ ખર્ચાઓને ધ્યાનમાં રાખવા જરૂરી છે.
કોના માટે કઈ લોન વધુ સારી છે
જો તમે નોકરીમાં નવા છો અને તમારી પાસે લાંબો સમયગાળો છે તો ફ્લોટિંગ રેટ લોન તમારા માટે વધુ સારી હોઈ શકે છે. તેમાં લવચીકતા હોય છે અને લાંબા ગાળે વ્યાજ દર ઘટવાની સંભાવના પણ રહે છે.
જ્યારે જો તમે નિવૃત્તિની નજીક છો અથવા નિશ્ચિત આવક પર નિર્ભર છો, તો ફિક્સ્ડ રેટ લોન પસંદ કરવી સમજદારીભરી છે. આનાથી દર મહિનાની EMI એકસરખી રહેશે અને કોઈ અચાનક ફેરફારની અસર તમારા ખિસ્સા પર નહીં પડે.
કેટલીક બેંકો હાઇબ્રિડ લોન પણ આપે છે. આમાં શરૂઆતના કેટલાક વર્ષો સુધી વ્યાજ દર ફિક્સ રહે છે અને તે પછી ફ્લોટિંગ રેટ લાગુ થાય છે. આ તે લોકો માટે સારો વિકલ્પ હોઈ શકે છે જેઓ સ્થિરતા સાથે લવચીકતા પણ ઇચ્છે છે.
વ્યાજ દરનો નાનો ફરક, મોટી બચત
ઘણી વાર લોકો વિચારે છે કે 0.5 કે 1 ટકાનો ફરક શું મહત્ત્વ ધરાવે છે. પરંતુ જ્યારે હોમ લોનની વાત આવે છે, ત્યારે આ જ ફરક લાખો રૂપિયા સુધીની બચત અથવા નુકસાનમાં બદલાઈ શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે 25 લાખ રૂપિયાની લોન 8.5 ટકાના દરે લીધી હોય અને કોઈ બીજો વ્યક્તિ 9.5 ટકાના દરે, તો બંને વચ્ચે વ્યાજમાં આશરે 3 લાખ રૂપિયાથી વધુનો ફરક આવી શકે છે.
તેથી હોમ લોન લેતી વખતે ફક્ત EMI જોઈને નિર્ણય ન લો. વ્યાજ દરના દરેક નાના ફરકને સમજો અને તમારી નાણાકીય સ્થિતિ મુજબ યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.
