સાઉદી અરેબિયાના બે મુખ્ય એરપોર્ટને હૂતી બળવાખોરોએ ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલાથી નિશાન બનાવ્યા હતા. સાઉદી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, 6 અને 7 ઓક્ટોબરે થયેલા આ હુમલાઓમાં ત્રણ લોકોનાં મોત થયા હતા અને અન્ય 36 લોકો ઘાયલ થયા હતા. હુમલાઓ આભા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ અને રિયાધ સ્થિત કિંગ ખાલિદ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટને નિશાન બનાવીને કરવામાં આવ્યા હતા.
સાઉદી અરેબિયાની જનરલ ઓથોરિટી ઑફ સિવિલ એવિએશન (GACA)એ બુધવારે હુમલાઓ અને જાનહાનિ અંગે માહિતી આપી હતી. હૂતી સંગઠને પણ બંને હુમલાની જવાબદારી સ્વીકારી છે. ત્યારબાદ યમનમાં સાઉદી નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને હૂતી સૈન્ય ઠેકાણાઓ સામે જવાબી કાર્યવાહી કરવાનો દાવો કર્યો હતો.
ગઠબંધનના જણાવ્યા અનુસાર, યમનમાં 80થી વધુ હૂતી સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા.
સાઉદી અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આભા ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર થયેલા હુમલામાં બે મહિલાઓનાં મોત થયા હતા. બંને વિદેશી નાગરિક હતી અને તેમની ઓળખ મોરોક્કો તથા અલ્જીરિયાના નાગરિકો તરીકે કરવામાં આવી હતી. આ હુમલામાં કુલ 28 લોકો ઘાયલ થયા હતા. ઘાયલોમાં સાઉદી અરેબિયાના નાગરિકો ઉપરાંત બાંગ્લાદેશ અને ફિલિપાઇન્સના નાગરિકો પણ સામેલ હતા.
હુમલા બાદ તમામ ઘાયલોને સારવાર માટે હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. સાઉદી નાગરિક ઉડ્ડયન અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે એરપોર્ટની સુરક્ષા વ્યવસ્થાની સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે અને મુસાફરો તથા કર્મચારીઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
આભા એરપોર્ટ સાઉદી અરેબિયાના દક્ષિણ-પશ્ચિમ ભાગમાં આવેલું છે અને યમનની સરહદની તુલનાત્મક રીતે નજીક હોવાથી અગાઉ પણ હૂતી હુમલાનું નિશાન બની ચૂક્યું છે.
રિયાધના કિંગ ખાલિદ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટને પણ હૂતી સંગઠને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કર્યો હતો. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ હુમલામાં એક સુદાનના નાગરિકનું મોત થયું હતું.
આ હુમલામાં આઠ લોકો ઘાયલ થયા હતા. તેમાં પાંચ સાઉદી નાગરિકો, ઇજિપ્તના બે રહેવાસીઓ અને એક પાકિસ્તાની નાગરિકનો સમાવેશ થતો હોવાનું જણાવાયું હતું.
રાજધાની રિયાધના મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટને નિશાન બનાવવામાં આવતા અધિકારીઓએ મુસાફરોની સુરક્ષા અને વિમાન પરિચાલનને ધ્યાનમાં રાખીને સાવચેતીના પગલાં લીધા હતા.
હૂતી સૈન્ય પ્રવક્તા યાહ્યા સરીએ સાઉદી અરેબિયાના અનેક સ્થળોએ ડ્રોન અને મિસાઇલ હુમલા કરવામાં આવ્યા હોવાનો દાવો કર્યો હતો. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, સંગઠને બેલિસ્ટિક અને ક્રૂઝ મિસાઇલ સાથે ડ્રોનનો ઉપયોગ કરીને ત્રણ મોટા સૈન્ય અભિયાન હાથ ધર્યા હતા.
હૂતી પ્રવક્તાના દાવા મુજબ, પ્રથમ અભિયાનમાં રિયાધના કિંગ ખાલિદ ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું. સંગઠને દાવો કર્યો હતો કે હુમલો પોતાના લક્ષ્ય સુધી પહોંચ્યો હતો અને તેના કારણે હવાઈ ટ્રાફિકને અસર થઈ હતી.
બીજા અભિયાનમાં રબીગ સ્થિત સાઉદી અરામકોની તેલ સુવિધાને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. હૂતી પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે હુમલા બાદ ત્યાં આગ લાગી હતી.
ત્રીજા અભિયાનમાં આભા એરપોર્ટ, ખમિસ મુશૈત એરબેઝ અને અસીર વિસ્તારમાં આવેલા એક સૈન્ય ઠેકાણાને નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત નજ્રાન અને જિઝાનમાં પણ મહત્વપૂર્ણ ઠેકાણાઓ પર હુમલા કરવામાં આવ્યા હોવાનું જણાવાયું હતું.
આ દાવાઓની તમામ બાબતોમાં તાત્કાલિક સ્વતંત્ર પુષ્ટિ ઉપલબ્ધ નહોતી.
હૂતી સંગઠને સાઉદી અરેબિયાના ઊર્જા માળખાને પણ નિશાન બનાવ્યાનો દાવો કર્યો હતો. સંગઠનના સૈન્ય પ્રવક્તાએ રબીગ સ્થિત અરામકોની એક તેલ સુવિધા પર મિસાઇલ અને ડ્રોન હુમલો કરવાનો દાવો કર્યો હતો.
અરામકો સાઉદી અરેબિયાની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઊર્જા કંપનીઓમાંની એક છે અને દેશની તેલ અર્થવ્યવસ્થામાં તેની કેન્દ્રીય ભૂમિકા છે. તેલ ઉત્પાદન, પ્રક્રિયા અને નિકાસ સાથે જોડાયેલી કોઈપણ મુખ્ય સુવિધા પર હુમલો પ્રાદેશિક બજારો માટે પણ ચિંતાનો વિષય બની શકે છે.
જોકે, હૂતી સંગઠનના આ દાવા અને થયેલા નુકસાનની વિગતવાર સ્વતંત્ર પુષ્ટિ સામે આવી નહોતી.
એરપોર્ટ પર થયેલા હુમલા બાદ યમનમાં સાઉદી અરેબિયાના નેતૃત્વ હેઠળના ગઠબંધને હૂતી ઠેકાણાઓ સામે મોટા પાયે જવાબી કાર્યવાહી કરવાનો દાવો કર્યો હતો.
ગઠબંધનના જણાવ્યા અનુસાર, યમનમાં 80થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. આ ઉપરાંત ગઠબંધને દાવો કર્યો હતો કે સાઉદી અરેબિયા પર મિસાઇલ હુમલો કરવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા એક બેલિસ્ટિક મિસાઇલ લોન્ચ પ્લેટફોર્મનો પણ નાશ કરવામાં આવ્યો હતો.
ગઠબંધનના પ્રવક્તા કર્નલ તુર્કી અલ-માલિકીના જણાવ્યા અનુસાર, આ કાર્યવાહી યમનની રાજધાની સનામાં કરવામાં આવી હતી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે સંબંધિત સ્થળેથી સાઉદી અરેબિયા સામે વધુ એક હુમલાની તૈયારી કરવામાં આવી રહી હતી.
આ ઘટનાક્રમ સાથે સાઉદી અરેબિયા અને હૂતીઓ વચ્ચે મિસાઇલ તથા ડ્રોન હુમલાઓનો સિલસિલો ફરી તેજ થયો છે.
યમનમાં હૂતી બળવાખોરો અને સરકાર સમર્થિત દળો વચ્ચે લાંબા સમયથી સંઘર્ષ ચાલી રહ્યો છે. સાઉદી અરેબિયા યમનની આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે માન્યતા પ્રાપ્ત સરકારને સમર્થન આપતું રહ્યું છે, જ્યારે હૂતી સંગઠન દેશના મોટા હિસ્સા પર નિયંત્રણ જાળવી રાખે છે.
તાજેતરના ઘટનાક્રમમાં યમનની સરકાર સમર્થિત સેનાએ હૂતીઓ સામે નવા સૈન્ય અભિયાનને તેજ કર્યું છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ લાલ સમુદ્રના કિનારા અને બાબ અલ-મંદેબ જળમાર્ગની આસપાસના વ્યૂહાત્મક વિસ્તારો પર નિયંત્રણ મજબૂત કરવાનો છે.
બાબ અલ-મંદેબ વિશ્વના મહત્વપૂર્ણ સમુદ્રી માર્ગોમાં સામેલ છે. તે લાલ સમુદ્રને એડનની ખાડી સાથે જોડે છે અને એશિયા, યુરોપ તથા મધ્ય પૂર્વ વચ્ચેના સમુદ્રી વેપાર માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
અહેવાલો અનુસાર, સપ્ટેમ્બરમાં હૂતી દળોએ યમનના લાલ સમુદ્ર કિનારે પોતાની સ્થિતિ મજબૂત કરતા મોકા અને બાબ અલ-મંદેબની આસપાસના અનેક મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારો પર પોતાનું નિયંત્રણ વધાર્યું હતું.
આનાથી વ્યૂહાત્મક સમુદ્રી માર્ગની આસપાસ હૂતીઓની સૈન્ય હાજરી મજબૂત થઈ હતી અને પ્રાદેશિક સુરક્ષાને લઈને ચિંતા વધી હતી. તેના જવાબમાં સાઉદી સમર્થિત યમની દળોએ ઓક્ટોબરની શરૂઆતમાં સૈન્ય અભિયાન તેજ કર્યું હતું.
5 ઓક્ટોબરથી શરૂ કરાયેલા અભિયાનમાં યમની સેનાએ બાબ અલ-મંદેબ નજીક ધુબાબ વિસ્તાર સહિત અનેક વ્યૂહાત્મક સ્થળો પર ફરી નિયંત્રણ સ્થાપિત કરવાનો દાવો કર્યો હતો.
ત્યારબાદ સરકારી દળોએ મોકા તરફ આગળ વધવાનો અને શહેરને હૂતી નિયંત્રણમાંથી મુક્ત કરાવવાનો પણ દાવો કર્યો હતો. ઉપલબ્ધ અહેવાલો અનુસાર, સરકારી દળોએ ગયા મહિને હૂતીઓએ કબજે કરેલા અનેક વિસ્તારોમાંથી તેમને પાછળ ધકેલ્યા છે.
સાઉદી એરપોર્ટ પર હુમલા અને ત્યારબાદ યમનમાં થયેલી જવાબી હવાઈ કાર્યવાહીની અસર માત્ર બંને પક્ષો સુધી મર્યાદિત નથી. લાલ સમુદ્ર અને બાબ અલ-મંદેબ વિસ્તાર વૈશ્વિક વેપાર અને સમુદ્રી સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ પહેલેથી જ સંવેદનશીલ છે.
આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારની સૈન્ય વૃદ્ધિથી આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ, ઊર્જા પુરવઠો અને પ્રાદેશિક સુરક્ષા પર દબાણ વધી શકે છે. એરપોર્ટ અને ઊર્જા માળખા જેવી નાગરિક મહત્વ ધરાવતી સુવિધાઓને નિશાન બનાવવામાં આવતા સામાન્ય નાગરિકોની સુરક્ષાને લઈને પણ ચિંતા વધી શકે છે.
હાલમાં સાઉદી અરેબિયા અને હૂતીઓ તરફથી કરવામાં આવેલા અનેક સૈન્ય દાવાઓની સ્વતંત્ર પુષ્ટિ બાકી છે. જોકે, એરપોર્ટ પર થયેલા હુમલાઓમાં નાગરિકોના મોત અને ઘાયલ થવાની પુષ્ટિએ સંઘર્ષની માનવીય અસરને ફરી સામે લાવી છે.
આગામી દિવસોમાં જવાબી સૈન્ય અભિયાન કેટલું આગળ વધે છે અને બંને પક્ષો વચ્ચેના હુમલાઓનો આ સિલસિલો પ્રાદેશિક સંઘર્ષને વધુ વ્યાપક બનાવે છે કે નહીં, તે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
