ભારત અને દક્ષિણ કોરિયાએ તેમના વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક સંબંધોને વિસ્તૃત કરતાં અનેક મહત્વપૂર્ણ સમજૂતીઓ પર સહમતિ વ્યક્ત કરી છે. આ સમજૂતીઓ પ્રધાનમંત્રી Narendra Modi અને દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિ Lee Jae-myung વચ્ચે થયેલી ઉચ્ચસ્તરીય દ્વિપક્ષીય બેઠક દરમિયાન સામે આવી હતી.
નવી દિલ્હીમાં યોજાયેલી આ બેઠકમાં બંને દેશોએ સેમીકન્ડક્ટર ચિપ ઉત્પાદન અને જહાજ નિર્માણ જેવા વ્યૂહાત્મક ઉદ્યોગોમાં સહકાર મજબૂત કરવાનો નિર્ણય કર્યો. બંને પક્ષોએ આ પગલાને ટેકનિકલ અને ઔદ્યોગિક સહકારને નવી દિશા આપનાર તરીકે રજૂ કર્યો.
બંને દેશોએ ઇલેક્ટ્રોનિક પેમેન્ટ સિસ્ટમ અંગે એક મહત્વપૂર્ણ સમજૂતી પત્ર (MoU) પર પણ સહમતિ વ્યક્ત કરી. આ વ્યવસ્થા હેઠળ ભારત અને દક્ષિણ કોરિયાના નાગરિકો એકબીજાના દેશમાં પ્રવાસ દરમિયાન QR કોડ આધારિત પેમેન્ટ સિસ્ટમનો ઉપયોગ કરી શકશે.
ઇલેક્ટ્રોનિક પેમેન્ટ સિસ્ટમના એકીકરણ હેઠળ બંને દેશોના નાગરિકો હવે સ્થાનિક QR કોડ સિસ્ટમ દ્વારા સરળતાથી ચુકવણી કરી શકશે. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસીઓ માટે રોકડ અને વિદેશી ચલણ પર નિર્ભરતા ઘટાડવાનો છે. આ સાથે પ્રવાસન, વેપાર અને વિદ્યાર્થી વિનિમયમાં વૃદ્ધિ થવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી. દક્ષિણ કોરિયાના રાષ્ટ્રપતિએ આ પગલાને દ્વિપક્ષીય ડિજિટલ સહકારમાં મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યો અને પ્રવાસને વધુ સરળ અને સુવિધાજનક બનાવવાનો ઉલ્લેખ કર્યો.
બંને દેશોએ સહકારને વેપાર સુધી મર્યાદિત રાખવાને બદલે અનેક વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં વિસ્તરણ કરવાનો નિર્ણય કર્યો. આ ક્ષેત્રોમાં સેમીકન્ડક્ટર અને ચિપ ઉત્પાદન, જહાજ નિર્માણ ઉદ્યોગ, આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને ડિજિટલ ટેકનોલોજી, ઊર્જા અને રક્ષા ક્ષેત્ર તેમજ મનોરંજન અને સાંસ્કૃતિક સહકારનો સમાવેશ થાય છે. આ સહકાર બંને દેશોની ઔદ્યોગિક અને ટેકનિકલ ક્ષમતાઓને મજબૂત કરવાની દિશામાં આગળ વધારવામાં આવ્યો છે.
બંને પક્ષોએ વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી સમજૂતી (CEPA)ને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે ઔપચારિક ચર્ચા શરૂ કરવા પર સહમતિ વ્યક્ત કરી. આ સમજૂતી વર્ષ 2010માં અમલમાં આવી હતી, જેના પછી દ્વિપક્ષીય વેપાર અને રોકાણમાં વધારો નોંધાયો હતો. હવે આ સમજૂતીને વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓને અનુરૂપ વધુ વ્યાપક બનાવવાની યોજના રજૂ કરવામાં આવી.
પ્રધાનમંત્રી Narendra Modiએ જણાવ્યું કે વર્તમાન વૈશ્વિક ભૂ-રાજનીતિક પરિસ્થિતિમાં ભારત અને દક્ષિણ કોરિયાનું સહકાર સ્થિરતા અને શાંતિ માટે મહત્વપૂર્ણ છે. બંને દેશોએ હિંદ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં શાંતિ જાળવવા, સ્થિરતા સુનિશ્ચિત કરવા અને સમાવેશી વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સંયુક્ત પ્રતિબદ્ધતા વ્યક્ત કરી.
બેઠક દરમિયાન બંને દેશોએ ઉદ્ભવતી ટેકનોલોજી પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું. આમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ, સેમીકન્ડક્ટર ઉદ્યોગ, ડિજિટલ પેમેન્ટ સિસ્ટમ અને મહત્વપૂર્ણ તેમજ ઉદ્ભવતી પ્રૌદ્યોગિકીઓનો સમાવેશ થાય છે. બંને દેશોએ લોકો વચ્ચેના સંપર્ક વધારવા પર પણ ભાર મૂક્યો, જે શિક્ષણ, પ્રવાસન અને સાંસ્કૃતિક વિનિમયને પ્રોત્સાહન આપશે.
