વિદેશ મંત્રાલયના અનુસાર 28 ફેબ્રુઆરી બાદથી અત્યાર સુધી અંદાજે 2.44 લાખ ભારતીયો ખાડી અને પશ્ચિમ એશિયાના દેશોમાંથી ભારત પરત ફર્યા છે. ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયલના હુમલાઓ બાદ પશ્ચિમ એશિયામાં સ્થિતિ ઝડપથી બગડી છે, જેના કારણે ભારત સરકારે પોતાના નાગરિકોને સુરક્ષિત રીતે પરત લાવવાનો અભિયાન તેજ કર્યો છે।
નવી દિલ્હીમાં આયોજિત એક ઇન્ટર-મિનિસ્ટ્રી બ્રીફિંગમાં વિદેશ મંત્રાલયના એડિશનલ સચિવ (ગલ્ફ) અસીંમ આર મહાજને જણાવ્યું કે સરકાર સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહી છે અને વર્તમાન સંઘર્ષ દરમિયાન ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષા સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. તેમણે જણાવ્યું કે અત્યાર સુધી આ સંઘર્ષમાં પાંચ ભારતીય નાગરિકોના મોત થયા છે અને એક વ્યક્તિ હજુ પણ લાપતા છે।
મહાજને જણાવ્યું કે ઓમાનના સોહાર શહેરમાં તાજેતરમાં થયેલી એક ઘટનામાં મૃત્યુ પામેલા બે ભારતીયોના પાર્થિવ શરીરો મંગળવારે ભારત લાવવામાં આવ્યા હતા અને જયપુરમાં તેમના પરિવારોને સોંપવામાં આવ્યા હતા।
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસવાલે જણાવ્યું કે ઈરાનમાંથી ભારતીય નાગરિકોની સુરક્ષિત બહારકઢવાની પ્રક્રિયા ચાલુ છે. અગાઉ અંદાજે 650 ભારતીય નાગરિકો, જેમાં વિદ્યાર્થીઓ પણ સામેલ હતા, ઈરાનમાંથી આર્મેનિયા અને અઝરબૈજાન પહોંચ્યા હતા જેથી તેઓ ત્યાંથી ભારત પરત ફરી શકે. હાલમાં વધુ અંદાજે 50 ભારતીયો આર્મેનિયા પહોંચ્યા છે અને કેટલાક અન્ય અઝરબૈજાન ગયા છે।
જયસવાલે જણાવ્યું કે ઈરાન ગયેલા 284 ભારતીય તીર્થયાત્રીઓ પણ સુરક્ષિત રીતે આર્મેનિયા પહોંચી ગયા છે. તેમાંમાંથી 130 તીર્થયાત્રીઓ દિલ્હીમાં પહોંચવાના છે।
વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે તેનો કંટ્રોલ રૂમ 24 કલાક કાર્યરત છે અને સતત ભારતીય નાગરિકોને મદદ પૂરી પાડી રહ્યો છે. મંત્રાલયને મળતા ફોન કૉલ અને ઇમેઇલની સંખ્યામાં ઘટાડો નોંધાયો છે, જે દર્શાવે છે કે સ્થિતિ કંઈક હદ સુધી નિયંત્રણમાં આવી રહી છે।
બ્રિક્સ દેશોના અભિગમ અંગે પૂછાયેલા પ્રશ્નના જવાબમાં જયસવાલે જણાવ્યું કે આ સમૂહ સર્વસંમતિના આધારે કાર્ય કરે છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ સંઘર્ષમાં બ્રિક્સના કેટલાક સભ્ય દેશો સીધા રીતે જોડાયેલા હોવાથી એકસરખો અભિગમ અપનાવવો પડકારરૂપ બન્યો છે. તેમ છતાં ભારત તમામ પક્ષો સાથે સંપર્કમાં છે અને સંવાદ દ્વારા ઉકેલ શોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે।
28 ફેબ્રુઆરીએ અમેરિકા અને ઈઝરાયલે ઈરાન પર હુમલો શરૂ કર્યો હતો, જેના બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં તણાવ વધ્યો. તેના જવાબમાં ઈરાને અમેરિકન સૈન્ય ઠેકાણાં ધરાવતા કેટલાક ખાડી દેશો પર હુમલા કર્યા અને સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝને અવરોધવાનો પ્રયાસ કર્યો, જેના કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને તેલ પુરવઠા પર અસર પડી છે।
વિદેશ મંત્રાલયના અનુસાર ભારતે શરૂઆતથી જ આ સંઘર્ષમાં સંયમ અને કૂટનીતિ પર ભાર મૂક્યો છે અને તમામ પક્ષોને તણાવ ન વધારવા તથા સંવાદ દ્વારા ઉકેલ શોધવા અપીલ કરી છે. વિદેશ પ્રધાન એસ જયશંકરે તાજેતરમાં બ્રસેલ્સમાં યુરોપિયન યુનિયનના વિદેશ મંત્રીઓ સાથે ઉચ્ચસ્તરીય બેઠકમાં આ મુદ્દે ચર્ચા કરી હતી।
મહાજને જણાવ્યું કે 16 માર્ચે સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાંથી ભારત માટે અંદાજે 65 ફ્લાઇટ્સ સંચાલિત કરવામાં આવી હતી અને મંગળવારે આશરે 70 ફ્લાઇટ્સ સંચાલિત થવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ઓમાનમાંથી પણ ભારતના વિવિધ શહેરો માટે સતત ફ્લાઇટ્સ ચાલી રહી છે।
સરકારે જણાવ્યું છે કે પશ્ચિમ એશિયા અને ખાડી વિસ્તારમાં રહેલા ભારતીયોની સુરક્ષા સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે અને તે માટે રાજ્ય સરકારો તથા કેન્દ્ર શાસિત પ્રદેશો સાથે સંકલન કરવામાં આવી રહ્યું છે. વિદેશોમાં આવેલી ભારતીય મિશન્સ પણ 24 કલાક કાર્યરત રહીને તાત્કાલિક સહાયતા પૂરી પાડી રહી છે।
