જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ભારતની GDP 7.3% વધી, જે RBIના અનુમાન કરતાં વધુ સારી છે. ગ્રામીણ માંગ, ઓછી મોંઘવારી, તહેવારોની વેચાણ અને સારા વરસાદે અર્થતંત્રને મજબૂત ટેકો આપ્યો. નિષ્ણાતોના મતે, આખા વર્ષ દરમિયાન વૃદ્ધિ 6.9% રહી શકે છે.
Q2 GDP અપડેટ: ભારતની જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં આર્થિક ગતિ અપેક્ષા કરતાં વધુ સારી રહી છે. મનીકંટ્રોલના એક પોલમાં 11 અર્થશાસ્ત્રીઓએ અનુમાન લગાવ્યું છે કે Q2માં દેશની GDP 7.3 ટકા વધી છે. આ રિઝર્વ બેંકના 7 ટકાના અનુમાન કરતાં વધુ છે, જે અર્થતંત્રમાં સકારાત્મક સુધારાનો સંકેત આપે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આખા નાણાકીય વર્ષમાં લગભગ 6.9 ટકાનો વૃદ્ધિ દર રહી શકે છે. જોકે, બીજી છમાહીમાં ગતિ થોડી ધીમી પડવાની સંભાવના છે, પરંતુ શરૂઆતની બે ક્વાર્ટરનું પ્રદર્શન મજબૂત રહ્યું છે.
વૃદ્ધિના કારણો
નિષ્ણાતોના મતે, આ ક્વાર્ટરમાં ઝડપી વૃદ્ધિનું મુખ્ય કારણ સારો વરસાદ, પાછલી નબળી બેઝ ઇફેક્ટ, ગ્રામીણ માંગમાં સુધારો અને તહેવારો પહેલાં વધેલી ખરીદી છે. ડીબીએસ બેંકના અર્થશાસ્ત્રી રાધિકા રાવનું કહેવું છે કે સરકારી ખર્ચ, ગ્રામીણ વપરાશ અને મોંઘવારીમાં નરમાઈએ વાસ્તવિક આવકમાં વધારો કર્યો છે, જેનાથી GDPને મજબૂતી મળી છે. તેમનો અંદાજ છે કે આ ક્વાર્ટર લગભગ 7.5 ટકાની વૃદ્ધિ દર્શાવી શકે છે. તેમણે જણાવ્યું કે GST દર ઘટાડાની સંપૂર્ણ અસર Q3માં સ્પષ્ટ દેખાશે કારણ કે ફેરફારો સપ્ટેમ્બરના અંતમાં લાગુ થયા છે.
બાર્કલેઝનો મત
બાર્કલેઝના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી આસ્થા ગુઢવાણીએ જણાવ્યું હતું કે સારા વરસાદ અને ખરીફ પાકની સારી વાવણીએ અર્થતંત્રને ટેકો આપ્યો હતો. જોકે, તેઓ આગળની માંગ અંગે સાવચેતીભર્યો અભિગમ ધરાવે છે કારણ કે શહેરી વપરાશની ગતિ સ્થિર નથી.
મોંઘવારીમાં ઘટાડો અને વ્યાજ દરમાં ઘટાડાની અપેક્ષા
ઓક્ટોબરમાં CPI મોંઘવારી ઘણા મહિનાઓના નીચલા સ્તરે આવી ગઈ, ત્યારબાદ ઘણા અર્થશાસ્ત્રીઓએ FY26 માટે સરેરાશ મોંઘવારીનો અંદાજ ઘટાડીને 2.1 ટકા કરી દીધો છે. પોલમાં સામેલ 80 ટકા અર્થશાસ્ત્રીઓ માને છે કે RBI ડિસેમ્બરની નીતિમાં 25 બેસિસ પોઈન્ટનો દર ઘટાડો કરી શકે છે. ICRAના અદિતિ નાયરે જણાવ્યું કે GST ફેરફારો, સ્થિર ખાદ્ય કિંમતો અને ઓછી મોંઘવારી દરોમાં ઘટાડાનો માર્ગ ખોલે છે. નિષ્ણાતોના મતે, જો મોંઘવારી નિયંત્રિત રહે છે તો નાણાકીય નીતિ વધુ સહાયક બની શકે છે.
ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં મજબૂત સુધારો
IDFC ફર્સ્ટ બેંકના ગૌરા સેનગુપ્તાનું કહેવું છે કે ટ્રેક્ટર અને ટુ-વ્હીલરના વેચાણમાં તેજી, મજૂરીમાં સુધારો અને મનરેગાની માંગમાં ઘટાડો ગ્રામીણ અર્થતંત્રની રિકવરી દર્શાવે છે. તેનાથી વિપરીત, શહેરી વિસ્તારોમાં પેસેન્જર વાહન વેચાણમાં ઘટાડો અને ટેક્સ કલેક્શનમાં સામાન્ય નરમાઈ જોવા મળી છે, જે શહેરી માંગ નબળી રહેવાનો સંકેત છે.
સરકારી ખર્ચથી કન્સ્ટ્રક્શન અને મેન્યુફેક્ચરિંગને ટેકો
કેર રેટિંગ્સના રાજની સિંહાએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર દ્વારા મોટા પાયે મૂડી રોકાણે બાંધકામ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને મજબૂતી આપી છે. જોકે, તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે વર્ષની બીજી છમાહીમાં અમેરિકી ટેક્સ વધારો અને ઘરેલુ રાજકોષીય શિસ્ત કેટલાક દબાણ લાવી શકે છે. ઈન્ડિયા રેટિંગ્સના પારસ જસરાઈએ જણાવ્યું હતું કે નોમિનલ GDPની ધીમી વૃદ્ધિ સરકારના રાજકોષીય અનુમાનોને પડકારી શકે છે.
Q3માં GST ઘટાડો અને કેપેક્સથી વધુ સુધારો શક્ય
ક્વોન્ટઇકોના યુવિકા ઓબેરોયનું માનવું છે કે ત્રીજા ક્વાર્ટરમાં GST ઘટાડો અને સરકારી મૂડી ખર્ચની અસર GDPને વધુ મજબૂત કરશે. જ્યારે ICICI સિક્યોરિટીઝના અભિષેક ઉપાધ્યાયે જણાવ્યું હતું કે શહેરી વપરાશ પર લોનનો બોજ, ઓછી બચત અને નબળી વેતન વૃદ્ધિની અસર જોવા મળી શકે છે.
