ભારતની કેટલીક કંપનીઓને ચીનમાંથી રેર અર્થ મેગ્નેટ્સ આયાત કરવાની મંજૂરી મળી ગઈ છે, જેનાથી ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો અને ડિફેન્સ સેક્ટરને મજબૂતી મળશે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું કે કંપનીઓને આ માટે લાયસન્સ જારી કરવામાં આવ્યા છે. આ પગલું ચીન-અમેરિકા વચ્ચે રેર અર્થ વિવાદ સુલઝ્યા પછી ભારત માટે મોટી રાહત સાબિત થશે.
Rare Earth Import: ભારત માટે હાઈ-ટેક ઉદ્યોગો સંબંધિત મોટા સમાચાર આવ્યા છે. વિદેશ મંત્રાલયે 30 ઓક્ટોબરે જણાવ્યું કે કેટલીક ભારતીય કંપનીઓને ચીનમાંથી રેર અર્થ મેગ્નેટ્સ આયાત કરવાની પરવાનગી આપવામાં આવી છે. આ તત્વો મોબાઇલ ફોન, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, પવન ટર્બાઇન અને મિસાઇલ સિસ્ટમ જેવી તકનીકોમાં જરૂરી હોય છે. આ પગલું એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે રેર અર્થને લઈને ચાલતો વિવાદ સુલઝી ગયો છે. ચીનથી લાયસન્સ મળ્યા પછી ભારતની મેન્યુફેક્ચરિંગ ઇન્ડસ્ટ્રીને સપ્લાયમાં રાહત મળશે અને ઘરેલુ ઉત્પાદન પર દબાણ ઘટશે.
શું છે રેર અર્થ મેટલ્સ
રેર અર્થ મેટલ્સ એવા વિશિષ્ટ તત્વો હોય છે જેનો ઉપયોગ આધુનિક ટેકનોલોજીના લગભગ દરેક ક્ષેત્રમાં થાય છે. તેનો ઉપયોગ મોબાઇલ ફોન, લેપટોપ, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, પવન ટર્બાઇનો, સોલર પેનલો, મિસાઇલ સિસ્ટમ અને અન્ય એડવાન્સ ટેકનોલોજી ઉપકરણોમાં કરવામાં આવે છે. આ મેટલ્સ ઘણા ઉત્પાદનોમાં ઓછી માત્રામાં ઉપયોગમાં લેવાય છે, પરંતુ તેના વિના હાઈ-ટેક ઉદ્યોગોનો વિકાસ અશક્ય છે.
વિશ્વભરમાં આ ધાતુઓના ઉત્પાદન અને નિકાસ પર ચીનનું વર્ચસ્વ છે. લગભગ 70 ટકા રેર અર્થ મેટલ્સનો વૈશ્વિક પુરવઠો ચીનમાંથી થાય છે. આ જ કારણ છે કે ભારત માટે ચીનમાંથી આ ધાતુઓની આયાત શરૂ થવી એક વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
ભારતને ચીનથી મળી મંજૂરી
વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું કે ભારતની કેટલીક કંપનીઓને ચીનમાંથી રેર અર્થ મેગ્નેટ્સ આયાત કરવા માટે લાયસન્સ જારી કરવામાં આવ્યા છે. આનાથી દેશના ઘણા ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોને રાહત મળશે, ખાસ કરીને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ, ડિફેન્સ અને ઓટોમોબાઇલ સેક્ટરને.
આ નિર્ણય પછી ભારતની ઘણી હાઈ-ટેક મેન્યુફેક્ચરિંગ કંપનીઓને જરૂરી કાચા માલની સપ્લાયમાં સરળતા રહેશે. આનાથી ઇલેક્ટ્રિક વાહનોના ઉત્પાદનમાં તેજી આવવાની અપેક્ષા છે, જ્યારે ડિફેન્સ સેક્ટરમાં પણ નવી ટેકનોલોજીના ઉપકરણોનું નિર્માણ સુચારુ રૂપથી ચાલુ રહી શકશે.
ભારતીય ઉદ્યોગો માટે મોટી રાહત
ભારત લાંબા સમયથી રેર અર્થ મેટલ્સના પુરવઠા માટે વૈકલ્પિક સ્ત્રોતો શોધી રહ્યું હતું. દેશમાં આ ધાતુઓનું સીમિત ઉત્પાદન થાય છે, જ્યારે માંગ સતત વધી રહી છે. હવે ચીનથી લાયસન્સ મળ્યા પછી ભારતીય કંપનીઓ પોતાનું ઉત્પાદન સુચારુ રૂપથી ચાલુ રાખી શકશે.
ઇલેક્ટ્રિક વાહન ઉદ્યોગ માટે આ નિર્ણય અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે રેર અર્થ મેગ્નેટ્સનો ઉપયોગ EV મોટર્સ અને બેટરીઓમાં કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં પણ મિસાઈલ, રડાર અને અન્ય અત્યાધુનિક હથિયાર પ્રણાલીઓના નિર્માણમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે. આનાથી ભારતની સ્વદેશી સંરક્ષણ પરિયોજનાઓને પણ ગતિ મળશે.
આત્મનિર્ભર ભારત અભિયાનને ગતિ મળશે
સરકારના આ પગલાને ભારતની ઔદ્યોગિક આત્મનિર્ભરતાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ નિર્ણયથી ઘરેલુ ઉત્પાદન પર દબાણ ઘટશે અને ભારતના મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરને જરૂરી સંસાધનો સરળતાથી મળી શકશે.
દેશમાં ચાલી રહેલા “મેક ઇન ઇન્ડિયા” અને “આત્મનિર્ભર ભારત” અભિયાનોને પણ આનાથી બળ મળશે. જ્યારે જરૂરી કાચો માલ ઉપલબ્ધ રહેશે, ત્યારે સ્થાનિક કંપનીઓ ઇલેક્ટ્રિક વાહન, હાઈ-ટેક ઉપકરણો અને સંરક્ષણ સામગ્રીના નિર્માણમાં તેજી લાવી શકશે.
