પશ્ચિમ એશિયામાં અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે વધતા સૈન્ય તણાવનો અસર હવે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં જોવા મળી રહ્યો છે. આ સંઘર્ષને કારણે તેલ અને ગેસની સપ્લાય પર અસર થઈ રહી છે, જેના પરિણામે ભારત સહિત અનેક દેશોમાં અસર જોવા મળી રહી છે. આ વચ્ચે ભારતમાં ઘરેલુ LPG ગેસ સિલિન્ડરની કિંમતોમાં વધારો નોંધાયો છે.
તાજેતરના ફેરફાર અનુસાર ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરની કિંમતમાં 60 રૂપિયાનો વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડર 115 રૂપિયા મોંઘો થયો છે. કિંમતોમાં થયેલા આ વધારાથી સામાન્ય લોકોના ઘરેલુ બજેટ પર અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં વધતા તણાવથી ઊર્જા સપ્લાય પર અસર
ઊર્જા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં અનિશ્ચિતતા વધવાનું એક મુખ્ય કારણ સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝમાં વધતો તણાવ છે. આ સમુદ્રી માર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ અને ગેસ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક માનવામાં આવે છે. પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા સૈન્ય તણાવને કારણે આ વિસ્તારમાંથી પસાર થતી જહાજોની અવરજવર અસરગ્રસ્ત થઈ રહી છે. પરિણામે વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલ અને ગેસની સપ્લાય અંગે અનિશ્ચિતતા વધી રહી છે. ભારત જેવા દેશો, જે તેમની ઊર્જા જરૂરિયાતોનો મોટો ભાગ આયાત પર નિર્ભર છે, તેઓ પર તેનો સીધો અસર થવો સ્વાભાવિક માનવામાં આવે છે.
ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરના નવા દર
ભારતમાં 14.2 કિલોગ્રામ વજન ધરાવતા ઘરેલુ LPG ગેસ સિલિન્ડરની કિંમતોમાં વધારાને પગલે વિવિધ શહેરોમાં નવા દર લાગુ થયા છે. રાષ્ટ્રીય રાજધાની નવી દિલ્હીમાં ઘરેલુ ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત લગભગ 913 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. મુંબઈમાં આ કિંમત લગભગ 912.50 રૂપિયા છે.
જયપુરમાં ઘરેલુ LPG સિલિન્ડર લગભગ 916.50 રૂપિયામાં મળી રહ્યો છે, જ્યારે લખનૌમાં તેની કિંમત લગભગ 950.50 રૂપિયા દર્શાવવામાં આવી રહી છે. પટનામાં ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત સૌથી વધુ છે અને અહીં ગ્રાહકોને લગભગ 1002.50 રૂપિયા સુધી ખર્ચવા પડી રહ્યા છે.
અન્ય શહેરોમાં ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત
દેશના અન્ય મુખ્ય શહેરોમાં પણ ગેસ સિલિન્ડરના દર અલગ અલગ છે. કોલકાતામાં ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરની કિંમત લગભગ 939 રૂપિયા છે, જ્યારે ચેન્નાઈમાં તે લગભગ 928.50 રૂપિયા છે. ગુડગાંવમાં ગેસ સિલિન્ડર લગભગ 921.50 રૂપિયામાં મળી રહ્યો છે અને બેંગલુરુમાં તેની કિંમત લગભગ 915.50 રૂપિયા છે. ચંડીગઢમાં સિલિન્ડરની કિંમત તુલનાત્મક રીતે ઓછી છે અને અહીં તે લગભગ 862.50 રૂપિયા ઉપલબ્ધ છે.
નોઇડામાં ગેસ સિલિન્ડર લગભગ 910.50 રૂપિયામાં મળી રહ્યો છે, જ્યારે ભુવનેશ્વરમાં તેની કિંમત લગભગ 939 રૂપિયા છે. હૈદરાબાદમાં ઘરેલુ LPG સિલિન્ડરની કિંમત લગભગ 965 રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે, જ્યારે ત્રિવેન્દ્રમમાં તે લગભગ 922 રૂપિયા આસપાસ છે.
કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરના દરમાં પણ વધારો
ઘરેલુ સિલિન્ડર સાથે સાથે કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરની કિંમતોમાં પણ વધારો નોંધાયો છે. 19 કિલોગ્રામ વજન ધરાવતા કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ અને નાના વેપારી સ્થાપનોમાં થાય છે. નવી દિલ્હીમાં કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડરની કિંમત હવે લગભગ 1883 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. મુંબઈમાં આ સિલિન્ડર લગભગ 1836 રૂપિયામાં ઉપલબ્ધ છે. કોલકાતામાં તેની કિંમત લગભગ 1988.50 રૂપિયા છે, જ્યારે ચેન્નાઈમાં તે લગભગ 2043.50 રૂપિયા સુધી પહોંચી ગઈ છે. કોમર્શિયલ ગેસ સિલિન્ડર મોંઘા થતાં હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટના સંચાલન ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે, જેના પરિણામે ખાદ્ય પદાર્થોની કિંમતો પર પણ અસર પડી શકે છે.
ગેસ સિલિન્ડર બુકિંગ નિયમમાં ફેરફાર
આ વચ્ચે સરકારે ગેસ સિલિન્ડર બુકિંગ સંબંધિત નિયમોમાં પણ ફેરફાર કર્યો છે. અગાઉ ગ્રાહકો એક ગેસ સિલિન્ડરની ડિલિવરી પછી 21 દિવસ બાદ નવો સિલિન્ડર બુક કરી શકતા હતા, પરંતુ હવે આ સમયગાળો વધારીને 25 દિવસ કરવામાં આવ્યો છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ આ પગલું ગેસની સપ્લાયને સંતુલિત રાખવા માટે લેવામાં આવ્યું છે જેથી તમામ ગ્રાહકો સુધી સમયસર સિલિન્ડર પહોંચાડી શકાય.
અફવાઓથી દૂર રહેવાની અપીલ
સરકાર અને તેલ કંપનીઓએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે દેશમાં ગેસ અને તેલની પૂરતી સપ્લાય ઉપલબ્ધ છે. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે લોકોને કોઈપણ પ્રકારની અફવાઓ પર ધ્યાન આપવાની જરૂર નથી. સરકારનો દાવો છે કે ઊર્જા સપ્લાયને સુચારુ રાખવા માટે સતત મોનીટરીંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે અને જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
