ઇરાનમાં ભારતીય રૂપિયાની કિંમત કરોડોમાં પહોંચી જાય છે, જ્યાં ૨૦,૦૦૦ રૂપિયા લગભગ ૯.૫ કરોડ ઇરાની રિયાલ બરાબર છે. જોકે આ સાંભળવામાં આકર્ષક લાગે છે, પરંતુ વાસ્તવમાં ઇરાનની નબળી અર્થવ્યવસ્થા, મોંઘવારી અને પ્રતિબંધોને કારણે ત્યાંની મુદ્રાની વાસ્તવિક તાકાત ઘણી ઓછી છે.
ઇરાનમાં ભારતીય રૂપિયાનું મૂલ્ય: જો કોઈ ભારતીય ઇરાનમાં રૂપિયા બદલાવે છે, તો તેના ૨૦ હજાર રૂપિયા લગભગ ૯ કરોડ ૫૧ લાખ રિયાલમાં બદલાઈ જાય છે. આવું એટલા માટે છે કારણ કે ઇરાની ચલણ વિશ્વની સૌથી નબળી મુદ્રાઓમાંની એક છે. એક સમયે તેલ નિકાસથી સમૃદ્ધ રહેલું ઇરાન આજે આર્થિક પ્રતિબંધો અને રાજકીય અસ્થિરતાને કારણે ગંભીર સંકટમાં છે. તેમ છતાં, શિક્ષણ અને નોકરીની મર્યાદિત તકો હજુ પણ ત્યાંના વિદ્યાર્થીઓ અને વ્યાવસાયિકોને આકર્ષિત કરે છે.
શા માટે ઇરાની ચલણ આટલું નબળું છે?
ઇરાન એક સમયે તેલ સમૃદ્ધ અને આર્થિક રીતે મજબૂત દેશ હતો, પરંતુ છેલ્લા એક દાયકામાં અમેરિકી પ્રતિબંધો અને રાજકીય અસ્થિરતાએ તેની સ્થિતિ બગાડી દીધી છે. તેલ નિકાસ પર પ્રતિબંધ અને વિદેશી રોકાણમાં ઘટાડાથી ઇરાની રિયાલનું મૂલ્ય સતત ઘટતું ગયું.
આજે સ્થિતિ એવી છે કે ૧ અમેરિકી ડોલરની કિંમત લગભગ ૪૭,૦૦૦ રિયાલ સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ જ કારણ છે કે ભારતીય રૂપિયાનું મૂલ્ય ત્યાં કરોડોમાં દેખાય છે, પરંતુ વાસ્તવમાં તેની ખરીદ શક્તિ ઘણી મર્યાદિત છે.
શિક્ષણ અને કારકિર્દી માટે ખુલ્લી તક
નબળી અર્થવ્યવસ્થા હોવા છતાં, ઇરાન શિક્ષણના ક્ષેત્રમાં એક સન્માનજનક સ્થાન ધરાવે છે. યુનિવર્સિટી ઓફ તેહરાન, શરીફ યુનિવર્સિટી ઓફ ટેકનોલોજી અને અમીરકબીર યુનિવર્સિટી જેવી સંસ્થાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જાણીતી છે.
ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અહીં એન્જિનિયરિંગ, સાયન્સ, મેડિકલ અને આર્ટ્સ જેવા અભ્યાસક્રમો ઓછી ફીમાં કરી શકે છે. અભ્યાસનો ખર્ચ ભારતની સરખામણીમાં ઓછો હોઈ શકે છે, પરંતુ રહેવા-ખાવાના ખર્ચાઓ સ્થાનિક મોંઘવારીને કારણે ઘણા વધારે છે.
ઇરાનમાં મોંઘવારીની સ્થિતિ
ભલે ભારતીય રૂપિયો ત્યાં કરોડોમાં બદલાઈ જાય, પરંતુ વાસ્તવિક ખર્ચ પણ તે જ પ્રમાણમાં વધી જાય છે. એક કપ કોફીની કિંમત લગભગ ૧ લાખ રિયાલ હોય છે, જ્યારે કોઈ રેસ્ટોરન્ટમાં સામાન્ય ભોજન ૫ થી ૬ લાખ રિયાલ સુધીનું પડે છે.
બ્રાન્ડેડ વસ્તુઓ અને આયાતી સામાન ખૂબ મોંઘા છે કારણ કે દેશ પર આંતરરાષ્ટ્રીય વ્યાપારિક પ્રતિબંધો લાગેલા છે. એટલે કે, ઇરાનમાં જઈને તમે નોટોની ગડ્ડીઓ તો જરૂર પકડી શકો છો, પરંતુ તેમની વાસ્તવિક ખરીદ શક્તિ ખૂબ મર્યાદિત છે.
