ભારતીય નૌસેનામાં આંધ્ર પ્રદેશના વિશાખાપટ્ટણમ સ્થિત નૌસેના ડોકયાર્ડ ખાતે આયોજિત સમારોહમાં INS મહેન્દ્રગિરિને સત્તાવાર રીતે સામેલ કરવામાં આવ્યું. કમિશનિંગ સમારોહમાં રક્ષા પ્રધાન રાજનાથ સિંહ હાજર રહ્યા હતા. INS મહેન્દ્રગિરિ પ્રોજેક્ટ-17A હેઠળ તૈયાર કરાયેલું છઠ્ઠું સ્વદેશી સ્ટેલ્થ ફ્રિગેટ છે.
ભારતે પોતાની સમુદ્રી સુરક્ષા ક્ષમતાઓને વધુ મજબૂત બનાવવાના હેતુથી અત્યાધુનિક સ્ટેલ્થ યુદ્ધજહાજ INS મહેન્દ્રગિરિને ભારતીય નૌસેનામાં સામેલ કર્યું છે. વિશાખાપટ્ટણમ સ્થિત નૌસેના ડોકયાર્ડમાં આયોજિત સમારોહમાં રક્ષા પ્રધાન રાજનાથ સિંહની હાજરીમાં યુદ્ધજહાજનું કમિશનિંગ કરવામાં આવ્યું.
આ અત્યાધુનિક યુદ્ધજહાજનું નામ પૂર્વ ઘાટની પ્રસિદ્ધ મહેન્દ્રગિરિ પર્વતમાળાના નામ પરથી રાખવામાં આવ્યું છે. મહેન્દ્રગિરિ પર્વતને શક્તિ, દૃઢતા અને અડગ સંકલ્પનું પ્રતિક માનવામાં આવે છે. ભારતીય નૌસેનામાં મહેન્દ્રગિરિ નામથી સામેલ થતું આ પ્રથમ યુદ્ધજહાજ છે. તેનો હેતુ સમુદ્રી સીમાઓની સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવાનો તેમજ ભારતની વ્યૂહાત્મક સમુદ્રી ક્ષમતાને નવી દિશા આપવાનો છે.
INS મહેન્દ્રગિરિને આધુનિક નૌકાયુદ્ધની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું છે. તેમાં એવી ટેક્નોલોજીનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે જે તેને દુશ્મનની નજરથી બચવામાં અને સમુદ્રી અભિયાનોમાં અસરકારક કામગીરી કરવામાં સક્ષમ બનાવે છે.
યુદ્ધજહાજની મુખ્ય વિશેષતાઓમાં અત્યાધુનિક સ્ટેલ્થ ટેક્નોલોજી, ઓછી રડાર ઓળખ ક્ષમતા, ઉચ્ચ સ્તરની ઓટોમેશન પ્રણાલી, વધુ સુરક્ષા અને યુદ્ધ ક્ષમતા તેમજ વિવિધ પ્રકારના નૌકાદળના અભિયાનો ચલાવવાની ક્ષમતાનો સમાવેશ થાય છે.
INS મહેન્દ્રગિરિ સપાટીથી સપાટી અને સપાટીથી હવામાં પ્રહાર કરતી પ્રણાલીઓ ઉપરાંત આધુનિક સેન્સર અને રક્ષા ઉપકરણોથી સજ્જ છે. આ યુદ્ધજહાજ લાંબા અંતરના સમુદ્રી અભિયાનોમાં ભારતીય નૌસેનાની ક્ષમતા વધારશે.
કમિશનિંગ સમારોહને સંબોધતા રક્ષા પ્રધાન રાજનાથ સિંહે આંધ્ર પ્રદેશની વધતી રક્ષા અને તકનીકી ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી. તેમણે જણાવ્યું કે રાજ્ય ભવિષ્યમાં ભારતના રક્ષા અને તકનીકી વિકાસનું મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર બની શકે છે.
તેમણે કુર્નૂલમાં પ્રસ્તાવિત ડ્રોન સિટીની ચર્ચા કરતાં જણાવ્યું કે જેમ સુરતને ડાયમંડ સિટી અને બેંગલુરુને ભારતની સિલિકોન વેલી તરીકે ઓળખ મળે છે, તેમ આવનારા સમયમાં આંધ્ર પ્રદેશનો આ વિસ્તાર દેશના મુખ્ય ડ્રોન હબ તરીકે ઉભરી શકે છે.
રક્ષા પ્રધાને જણાવ્યું કે આંધ્ર પ્રદેશ ભારતની રક્ષા ક્ષમતામાં હવા, પાણી, જમીન અને માનવરહિત ટેક્નોલોજી સહિતના અનેક ક્ષેત્રોમાં યોગદાન આપી રહ્યો છે.
રાજનાથ સિંહે જણાવ્યું કે એક તરફ ભારત એડવાન્સ્ડ મીડિયમ કોમ્બેટ એરક્રાફ્ટ (AMCA) જેવી યોજનાઓ પર આગળ વધી રહ્યું છે, તો બીજી તરફ સમુદ્રી ક્ષેત્રમાં ભારત ડાયનામિક્સ લિમિટેડ (BDL) જેવી સંસ્થાઓ નૌકાદળ પ્રણાલીઓના વિકાસમાં યોગદાન આપી રહી છે. ઉપરાંત કુર્નૂલમાં ડ્રોન ટેક્નોલોજી અને વિશાખાપટ્ટણમમાં INS મહેન્દ્રગિરિ જેવા પ્રોજેક્ટ દર્શાવે છે કે આંધ્ર પ્રદેશ રક્ષા ક્ષેત્રમાં બહુઆયામી યોગદાન આપી રહ્યો છે.
ભારતીય નૌસેના હાલમાં અનેક સ્વદેશી યુદ્ધજહાજોના નિર્માણ પર કાર્યરત છે. હાલમાં નૌસેના માટે 40થી વધુ જહાજો નિર્માણાધીન છે. INS મહેન્દ્રગિરિના સામેલ થયા બાદ ભારતીય નૌસેનાના ફ્રિગેટ બેડાની સંખ્યા વધીને 20 થઈ છે. તે સમુદ્રી દેખરેખ, રક્ષા અને વ્યૂહાત્મક અભિયાનોની ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવશે.
આ યુદ્ધજહાજની ડિઝાઇન નેવલ વોરશિપ ડિઝાઇન બ્યુરોએ તૈયાર કરી છે, જ્યારે તેનું નિર્માણ મુંબઈ સ્થિત મઝગાંવ ડોક શિપબિલ્ડર્સ લિમિટેડ (MDL) દ્વારા કરવામાં આવ્યું છે.
