જયપુરમાં શ્રી રાષ્ટ્રીય રાજપૂત કરણી સેનાની યુજીસી (UGC) સંબંધિત માંગણીઓ અને સવર્ણ સમાજના વિવિધ મુદ્દાઓને લઈને યોજાયેલી રેલી દરમિયાન પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે તણાવપૂર્ણ સ્થિતિ સર્જાઈ. ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે પોલીસે લાઠીચાર્જ કર્યો અને વોટર કેનનનો ઉપયોગ કર્યો. આ દરમિયાન અનેક પ્રદર્શનકારીઓ ઘાયલ થયાની માહિતી સામે આવી, જ્યારે પોલીસ અધિકારીઓ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ધક્કામુક્કી પણ થઈ.
શ્રી રાષ્ટ્રીય રાજપૂત કરણી સેનાના અધ્યક્ષ મહિપાલ સિંહ મકરાણાના નેતૃત્વમાં નીકળેલી રેલી કાલવાડ રોડ સ્થિત રાવણ ગેટથી શરૂ થઈને કલેક્ટરેટ સર્કલ સુધી પહોંચી. પ્રદર્શનકારીઓનો હેતુ જિલ્લા પ્રશાસનને આવેદનપત્ર સોંપવાનો હતો, પરંતુ બાદમાં કેટલાક પ્રદર્શનકારીઓ આગળ વધીને ભાજપ કાર્યાલય તરફ જવા લાગ્યા. પોલીસે ખાસાકોઠી પુલિયા પાસે બેરિકેડિંગ કરીને તેમને રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો. આ દરમિયાન સ્થિતિ તણાવપૂર્ણ બની અને પોલીસ તથા પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ધક્કામુક્કી શરૂ થઈ.
પોલીસના જણાવ્યા મુજબ ભીડને નિયંત્રિત કરવા અને કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવા માટે પ્રથમ બેરિકેડિંગ કરવામાં આવી હતી. જ્યારે પ્રદર્શનકારીઓ બેરિકેડ દૂર કરીને આગળ વધવા લાગ્યા ત્યારે પોલીસે વોટર કેનનનો ઉપયોગ કર્યો. તેમ છતાં કેટલાક લોકો આગળ વધવાનો પ્રયાસ કરતા રહ્યા, ત્યારબાદ પોલીસે લાઠીચાર્જ કર્યો. પ્રત્યક્ષદર્શીઓના જણાવ્યા મુજબ આ દરમિયાન અનેક પ્રદર્શનકારીઓને ઇજાઓ પહોંચી. પોલીસ અધિકારીઓ અને કરણી સેનાના કાર્યકરો વચ્ચે ધક્કામુક્કી પણ થઈ.
રેલીનું નેતૃત્વ કરી રહેલા શ્રી રાષ્ટ્રીય રાજપૂત કરણી સેનાના અધ્યક્ષ મહિપાલ સિંહ મકરાણાએ આરોપ લગાવ્યો કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન હોવા છતાં પોલીસે બળનો ઉપયોગ કર્યો. તેમણે જણાવ્યું કે મહિલાઓ અને યુવાનો પર પણ વોટર કેનન ચલાવવામાં આવ્યું અને અનેક કાર્યકરો ઘાયલ થયા. તેમણે દાવો કર્યો કે સંગઠન માત્ર પોતાની માંગણીઓ લોકતંત્રાત્મક રીતે પ્રશાસન સુધી પહોંચાડવા માંગતું હતું. મકરાણાએ વધુમાં કહ્યું કે પ્રદર્શનકારીઓને શરૂઆતમાં આગળ વધવાની ખાતરી આપવામાં આવી હતી, પરંતુ બાદમાં તેમને રોકવામાં આવ્યા.
લાઠીચાર્જ બાદ મોટી સંખ્યામાં પ્રદર્શનકારીઓ કલેક્ટરેટ સર્કલ ખાતે બેસી ગયા અને રસ્તા પર અવરોધ ઊભો કરીને વિરોધ નોંધાવ્યો. આ દરમિયાન મહિપાલ સિંહ મકરાણાએ હાજર લોકોને આવનારી નગરપાલિકા અને પંચાયત ચૂંટણીમાં ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ)ને મત ન આપવાની શપથ અપાવી. તેમણે સમર્થકોને ચૂંટણી સ્તરે વિરોધ નોંધાવવા અને સંગઠનની માંગણીઓના સમર્થનમાં એકજૂટ રહેવાની અપીલ કરી.
રેલી દરમિયાન એક એમ્બ્યુલન્સ ભીડમાં ફસાઈ ગઈ હતી. જોકે પ્રદર્શનકારીઓએ તરત જ માર્ગ ખાલી કર્યો, જેના કારણે એમ્બ્યુલન્સ કોઈ વિલંબ વિના આગળ જઈ શકી. આ ઘટનાની સ્થાનિક લોકોએ પણ પ્રશંસા કરી.
યુજીસી રોલબેક અને સવર્ણ સમાજની માંગણીઓને લઈને મહિપાલ સિંહ મકરાણાએ લગભગ 24 દિવસ પહેલાં જયપુરથી યાત્રા શરૂ કરી હતી. આ યાત્રા બીકાનેર જિલ્લાના દેશનોક સુધી પહોંચી અને ત્યાંથી 'સવર્ણ ન્યાય યાત્રા' તરીકે આગળ વધી. યાત્રા દરમિયાન તેમની તબિયત બગડ્યાની માહિતી પણ સામે આવી હતી, પરંતુ તેમણે વ્હીલચેર પર બેસીને યાત્રા ચાલુ રાખી. જયપુર પહોંચ્યા બાદ રવિવારે મશાલ જુલૂસ યોજાયો અને સોમવારે કલેક્ટરેટ સુધી રેલી યોજાઈ.
સંભવિત કાયદો-વ્યવસ્થાની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને જયપુર પોલીસે અગાઉથી વ્યાપક સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવી હતી. કાલવાડ પુલિયા, ચોમૂં પુલિયા, પાનીપેચ અને ખાસાકોઠી વિસ્તારમાં બેરિકેડિંગ કરવામાં આવી હતી. વધારાના પોલીસ દળ અને વિશેષ સુરક્ષા ટીમો પણ તૈનાત કરવામાં આવી હતી. પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં ભીડને નિયંત્રિત કરવી જરૂરી હતી જેથી કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને.
રેલી દરમિયાન અનેક વખત પ્રદર્શનકારીઓ બેરિકેડ પાર કરીને આગળ વધ્યા. ચોમૂં પુલિયા અને કલેક્ટરેટ વિસ્તારમાં પોલીસ અને પ્રદર્શનકારીઓ વચ્ચે ધક્કામુક્કી થઈ. કેટલાક વિડિયોમાં એક પોલીસકર્મી મહિપાલ સિંહ મકરાણાની કોલર પકડતા જોવા મળ્યા, ત્યારબાદ પ્રદર્શન વધુ ઉગ્ર બન્યું. લાઠીચાર્જના વિરોધમાં પ્રદર્શનકારીઓ ખાસાકોઠી પુલિયા નીચે રસ્તા પર બેસી ગયા અને અનેક કલાકો સુધી વિરોધ ચાલુ રાખ્યો. સાંજે અંદાજે સાડા પાંચ વાગ્યે પ્રદર્શન પૂર્ણ થયા બાદ લોકો શાંતિપૂર્ણ રીતે પરત ફર્યા.
આ પ્રદર્શનને લઈને રાજસ્થાનની રાજનીતિમાં નવો વિવાદ ઊભો થયો છે. કરણી સેનાનું કહેવું છે કે તેમની માંગણીઓ સામાજિક ન્યાય અને યુવાનોના હિતો સાથે જોડાયેલી છે, જ્યારે પ્રશાસનનું કહેવું છે કે કાયદો-વ્યવસ્થા જાળવવી તેની પ્રાથમિક જવાબદારી છે. આવનારા દિવસોમાં આ મુદ્દો રાજકીય ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે રાજ્યમાં નગરપાલિકા અને પંચાયત ચૂંટણી નજીક છે. હાલ પ્રશાસન સમગ્ર ઘટનાક્રમની સમીક્ષા કરી રહ્યું છે અને સ્થિતિ સામાન્ય હોવાનું જણાવ્યું છે.
