જયપુરમાં આઈટી કંપની સાથે સંકળાયેલા અંદાજે 2 કરોડ રૂપિયાની કથિત નાણાકીય છેતરપિંડી, ડેટા ચોરી અને નકલી કંપની બનાવી ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરવાના મામલે પોલીસે એક આરોપીની ધરપકડ કરી છે. માલવીય નગર પોલીસ સ્ટેશને આરોપી જીતેન્દ્ર જૈનની ધરપકડ કરીને તેને અદાલતમાં રજૂ કર્યો હતો, જ્યાંથી તેને ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવામાં આવ્યો. કેસના અન્ય બે આરોપી સંદીપ અગ્રવાલ અને અજીત જૈન હાલ ફરાર હોવાનું પોલીસએ જણાવ્યું છે.
ફરિયાદી અરુણ ગોયલે પોલીસમાં નોંધાવેલી ફરિયાદમાં આરોપ લગાવ્યો છે કે તેમની આઈટી કંપનીના ભૂતપૂર્વ કર્મચારીઓએ વિશ્વાસનો દુરુપયોગ કરીને આયોજનબદ્ધ રીતે છેતરપિંડી આચરી હતી. ફરિયાદ મુજબ આરોપીઓ લાંબા સમય સુધી કંપનીમાં ઉચ્ચ પદો પર કાર્યરત હતા અને તેમને કંપનીના ગોપનીય ડેટા, સોફ્ટવેર સિસ્ટમ અને ક્લાયન્ટ નેટવર્ક સુધી વિશેષ પ્રવેશ મળેલો હતો.
ફરિયાદમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે આ જ વિશ્વાસનો લાભ લઈને આરોપીઓએ સમાન પ્રકારનો વ્યવસાય શરૂ કરવાની યોજના બનાવી હતી. પોલીસ તપાસ મુજબ આરોપીઓએ કથિત રીતે “ઇન્વેન્ટ કોલેપ્સ ઇન્ફોટેક પ્રાઇવેટ લિમિટેડ” નામથી નવી કંપની બનાવી હતી.
આરોપ છે કે કંપનીમાં પરિવારના સભ્યો અને સગા સંબંધીઓને નિર્દેશક બનાવી “ડમી ડિરેક્ટર” તરીકે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. તપાસ એજન્સીઓને શંકા છે કે આ માળખું મૂળ કંપનીના ગ્રાહકો અને વ્યવસાયિક પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ મેળવવાના હેતુથી તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું.
એફઆઈઆર મુજબ આરોપીઓએ મૂળ કંપનીનું ગોપનીય સોફ્ટવેર, ટેક્નિકલ ડેટા અને ક્લાયન્ટ માહિતી ગેરકાયદેસર રીતે મેળવી તેનો ઉપયોગ નવી કંપની માટે કર્યો હતો. ફરિયાદી અનુસાર આરોપીઓએ ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરી તેમને નવી કંપનીના ખાતાઓમાં ચુકવણી કરવાની સલાહ આપી હતી. આ કથિત કાવતરાને કારણે કંપનીને અંદાજે 2 કરોડ રૂપિયાથી વધુનું આર્થિક નુકસાન થયું હોવાનું જણાવાયું છે.
મામલામાં આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય લેવડદેવડનો પણ ઉલ્લેખ થયો છે. ફરિયાદ અનુસાર એક વિદેશી ગ્રાહક પાસેથી અંદાજે 45 હજાર અમેરિકી ડોલરની રકમ અન્ય ખાતાઓમાં ટ્રાન્સફર કરાવવામાં આવી હતી. પોલીસને શંકા છે કે આ ટ્રાન્ઝેક્શન નકલી દસ્તાવેજો અને ભ્રામક માહિતીના આધારે કરવામાં આવ્યું હતું.
તપાસ એજન્સીઓ હવે આ નેટવર્કમાં અન્ય લોકો સામેલ હતા કે નહીં અને લેવડદેવડ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય બેંકિંગ ચેનલોનો દુરુપયોગ થયો હતો કે નહીં તેની તપાસ કરી રહી છે.
ફરિયાદી અરુણ ગોયલે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો છે કે જ્યારે તેમણે આરોપીઓનો સંપર્ક કરીને સ્પષ્ટતા માંગવાનો પ્રયાસ કર્યો ત્યારે તેમને ધમકીઓ આપવામાં આવી હતી. પોલીસે આ આરોપોને પણ કેસમાં સામેલ કર્યા છે અને ડિજિટલ કમ્યુનિકેશન રેકોર્ડ, કોલ ડિટેલ તથા નાણાકીય દસ્તાવેજોની તપાસ ચાલી રહી છે.
માલવીય નગર પોલીસે માહિતી પ્રૌદ્યોગિકી અધિનિયમ સહિત વિવિધ ફોજદારી કલમો હેઠળ કેસ નોંધ્યો છે. તપાસ અધિકારીઓ મુજબ કેસમાં સાયબર ક્રાઇમ, નાણાકીય છેતરપિંડી, ડેટા ચોરી, આપરાધિક ષડયંત્ર અને જાલસાજી જેવા મુદ્દાઓની વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવી રહી છે.
પોલીસ મુજબ ડિજિટલ ફોરેન્સિક નિષ્ણાતોની મદદથી ઇલેક્ટ્રોનિક ડેટા અને સર્વર રેકોર્ડની પણ તપાસ ચાલી રહી છે.
ધરપકડ બાદ જીતેન્દ્ર જૈનને અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. પ્રાથમિક સુનાવણી બાદ અદાલતે તેને ન્યાયિક કસ્ટડીમાં મોકલવાનો આદેશ આપ્યો હતો.
ફરાર આરોપી સંદીપ અગ્રવાલ અને અજીત જૈનની શોધ માટે પોલીસ સતત દરોડા પાડી રહી છે. પોલીસે જણાવ્યું છે કે બંને આરોપીઓને ઝડપવા માટે પ્રયાસ ચાલુ છે.
આ કેસે કોર્પોરેટ ક્ષેત્રમાં વધતા “ઇનસાઇડર ફ્રોડ” અને ડેટા સુરક્ષા સંબંધિત જોખમોને પણ ઉજાગર કર્યા છે. નિષ્ણાતો મુજબ આઈટી કંપનીઓમાં કાર્યરત કર્મચારીઓ પાસે ઘણી વખત સંવેદનશીલ ગ્રાહક ડેટા, સોફ્ટવેર સિસ્ટમ અને નાણાકીય માહિતી સુધી પહોંચ હોય છે. સુરક્ષા પ્રોટોકોલ મજબૂત ન હોય તો આવી ઘટનાઓ કંપનીઓ માટે આર્થિક અને પ્રતિષ્ઠાત્મક નુકસાન સર્જી શકે છે.
જયપુરમાં સામે આવેલા આ મામલાએ ડેટા પ્રોટેક્શન અને સાયબર સુરક્ષા સંબંધિત મુદ્દાઓ પર નવા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કંપનીઓએ ટેક્નિકલ સુરક્ષા સાથે આંતરિક મોનીટરીંગ અને કર્મચારી ચકાસણી પ્રક્રિયાઓને પણ મજબૂત બનાવવી પડશે. ઉપરાંત નાણાકીય લેવડદેવડ અને ક્લાયન્ટ કમ્યુનિકેશનની નિયમિત દેખરેખ આવા કેસોને રોકવામાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
