જુલાઈ 2026ની શરૂઆત સાથે ભારતમાં અનેક મહત્વપૂર્ણ નાણાકીય અને વહીવટી ફેરફારો અમલમાં આવ્યા છે. નવા નિયમોની સીધી અસર સામાન્ય નાગરિકો, ગ્રાહકો, મુસાફરો, કરદાતાઓ અને વ્યવસાયોને થશે. એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમતો, પેટ્રોલ-ડીઝલના દર, આધાર અપડેટ, ક્રેડિટ કાર્ડ સુવિધાઓ, પાસપોર્ટ ફી, રેલવે નિયમો, આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલિંગ અને પાક વીમા અભિયાન સહિત વિવિધ ક્ષેત્રોમાં નવા પ્રાવધાનો અમલમાં આવ્યા છે.
જુલાઈ મહિનાની શરૂઆત સાથે 19 કિલોગ્રામના કોમર્શિયલ એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમતમાં રૂ. 183.50 સુધીનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. નવા દર મુજબ અગાઉ રૂ. 3,113.50માં મળતો સિલિન્ડર હવે અંદાજે રૂ. 2,930માં ઉપલબ્ધ રહેશે. જોકે 14.2 કિલોગ્રામના ઘરેલુ એલપીજી સિલિન્ડરની કિંમતોમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. આ ઘટાડાથી હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ, કેટરિંગ અને નાના વ્યવસાયોને લાભ મળવાની અપેક્ષા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં કાચા તેલના ભાવમાં નરમાઈ બાદ ખાનગી ઇંધણ વિક્રેતા નાયરા એનર્જીએ પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં ઘટાડો કર્યો છે. નવા દર મુજબ પેટ્રોલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ. 5 અને ડીઝલના ભાવમાં પ્રતિ લિટર રૂ. 3નો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. આ રાહત હાલમાં નાયરા એનર્જીના આઉટલેટ્સ પર લાગુ છે.
સરકારે જાહેર ક્ષેત્રની તેલ માર્કેટિંગ કંપનીઓના પેટ્રોલ પંપ પર ઇંધણ ખરીદી માટે લાગુ કરાયેલી અસ્થાયી મર્યાદા હટાવી દીધી છે. પશ્ચિમ એશિયામાં ભૂ-રાજકીય તણાવ દરમિયાન ઇંધણની ઉપલબ્ધતા જાળવવા અને સંગ્રહખોરી રોકવા માટે પ્રતિ વાહન પ્રતિ દિવસ 200 લિટર ડીઝલ ખરીદીની મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી હતી. પુરવઠો સામાન્ય થતાં આ પ્રતિબંધ દૂર કરવામાં આવ્યો છે.
આધાર કાર્ડ ધારકો માટે ઇમેલ આઈડી અપડેટ કરવાની સુવિધા હવે કોઈપણ શુલ્ક વિના ઉપલબ્ધ કરાઈ છે. અગાઉ આ સેવા માટે રૂ. 75 ફી લેવામાં આવતી હતી. નવો નિયમ માત્ર સત્તાવાર Aadhaar App મારફતે કરવામાં આવતા ઇમેલ અપડેટ પર લાગુ પડશે.
1 જુલાઈથી અનેક મુખ્ય બેંકોએ તેમના ક્રેડિટ કાર્ડના નિયમોમાં ફેરફાર કર્યા છે. SBI કાર્ડ કેટલીક કેટેગરીમાં રિવોર્ડ પોઇન્ટ્સની રચનામાં ફેરફાર કરી શકે છે. HDFC બેંકે એરપોર્ટ લાઉન્જ એક્સેસ માટે ન્યૂનતમ ખર્ચ સંબંધિત નવી શરતો અમલમાં મૂકી છે.
પાસપોર્ટ માટેના નવા શુલ્ક મુજબ 36 પાનાવાળા સામાન્ય પાસપોર્ટની ફી રૂ. 1,500થી વધારીને રૂ. 2,500 કરવામાં આવી છે. 36 પાનાવાળા તત્કાલ પાસપોર્ટ માટે ફી રૂ. 5,000 રહેશે. 60 પાનાવાળા સામાન્ય પાસપોર્ટની ફી રૂ. 2,000થી વધારીને રૂ. 3,500 કરવામાં આવી છે, જ્યારે 60 પાનાવાળા તત્કાલ પાસપોર્ટ માટે ફી રૂ. 6,000 રહેશે.
રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં નવી ઇલેક્ટ્રિક વાહન (EV) નીતિ અમલમાં આવી છે. સરકાર આગામી ચાર વર્ષમાં રૂ. 7,000 કરોડથી વધુનું રોકાણ કરશે. નવી નીતિ હેઠળ ઇલેક્ટ્રિક વાહન ખરીદનારાઓને વિવિધ શ્રેણીમાં પ્રોત્સાહન, સબસિડી અને અન્ય સુવિધાઓ આપવામાં આવશે.
ભારતીય રેલવેએ મુસાફરો માટે કેટલાક નિયમો વધુ કડક બનાવ્યા છે. નવા પ્રાવધાનો મુજબ ટિકિટ વિના મુસાફરી કરવા બદલ દંડમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. પ્રતિબંધિત સામાન સાથે મુસાફરી કરવા બદલ દંડ વધારીને રૂ. 10,000 સુધી કરવામાં આવી શકે છે.
નાણાકીય વર્ષ 2025-26 માટે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) દાખલ કરવાની અંતિમ તારીખ 31 જુલાઈ 2026 નક્કી કરવામાં આવી છે. સમયમર્યાદા બાદ રિટર્ન દાખલ કરવાથી આવક અને પરિસ્થિતિના આધારે રૂ. 1,000થી રૂ. 5,000 સુધી મોડા ફી તરીકે ચૂકવવા પડી શકે છે. નિષ્ણાતો સમયસર રિટર્ન દાખલ કરવાની સલાહ આપે છે જેથી વધારાના શુલ્ક અને અન્ય પ્રક્રિયાત્મક મુશ્કેલીઓથી બચી શકાય.
1 જુલાઈથી સમગ્ર દેશમાં 'પાક વીમા મહિનો' અભિયાન શરૂ થયું છે, જે 31 જુલાઈ સુધી ચાલુ રહેશે. અભિયાનનો હેતુ વધુમાં વધુ ખેડૂતોને પ્રધાનમંત્રી પાક વીમા યોજના (PMFBY) સાથે જોડવાનો છે જેથી કુદરતી આપત્તિ, અનિયમિત વરસાદ, કરા અને અન્ય કૃષિ જોખમોથી થતા નુકસાનની ભરપાઈ વીમા મારફતે થઈ શકે.
જુલાઈ 2026થી અમલમાં આવેલા આ ફેરફારો સમાજના વિવિધ વર્ગોને અસર કરશે. કોમર્શિયલ એલપીજી અને ઇંધણના ભાવમાં ઘટાડાથી વ્યવસાયો અને ગ્રાહકોને લાભ મળશે, જ્યારે પાસપોર્ટ ફી અને કેટલાક બેંકિંગ નિયમોમાં થયેલા ફેરફારોને કારણે વધારાનો ખર્ચ થઈ શકે છે.
