મહારાષ્ટ્ર વિધાનસભાનું બજેટ સત્ર 23 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થવાનું છે. આ સત્ર રાજ્યના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત એવું હશે જ્યારે વિધાનસભા અને 78 સભ્યોની વિધાન પરિષદ બંનેમાં વિરોધ પક્ષના નેતા નહીં હોય. વર્તમાન રાજકીય ગણિતને કારણે વિરોધ પક્ષ જરૂરી સંખ્યા એકત્રિત કરવામાં નિષ્ફળ રહ્યો હોવાથી બંને ગૃહોમાં આ પદ ખાલી રહ્યું છે.
આ સ્થિતિને લઈને રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા તેજ બની છે. વિરોધ પક્ષે તેને લોકતંત્રના સંતુલન સામે ગણાવ્યો છે, જ્યારે સરકારે તેને ગૃહની પ્રક્રિયા સાથે સંબંધિત વિષય તરીકે રજૂ કર્યો છે.
વિરોધ પક્ષના નેતાની નિમણૂક માટે વિધાનસભા અને 78 સભ્યોની વિધાન પરિષદમાં વિરોધ પક્ષ પાસે નક્કી સંખ્યા હોવી જરૂરી છે. આ વખત વિરોધ પક્ષ તે આંકડા સુધી પહોંચી શક્યો નથી. ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં કોંગ્રેસની એમએલસી પ્રજ્ઞા સાતવના રાજીનામા બાદ પરિષદમાં વિરોધ પક્ષની સ્થિતિ વધુ નબળી બની હતી.
સંખ્યા બળના અભાવને કારણે વિરોધ પક્ષ ઔપચારિક રીતે વિરોધ પક્ષના નેતાનો દાવો રજૂ કરી શક્યો નથી, જેના કારણે બજેટ સત્ર વિરોધ પક્ષના નેતા વિના શરૂ થઈ રહ્યું છે.
મહા વિકાસ અઘાડીએ આ સમગ્ર ઘટનાક્રમને લોકતંત્રના માપદંડો સામે ગણાવ્યો છે. ગઠબંધનનું કહેવું છે કે ભારે બહુમતી ધરાવતી સરકાર સામે સંસ્થાગત નિયંત્રણ અને સંતુલન જાળવવા માટે વિરોધ પક્ષના નેતાનું પદ આવશ્યક છે.
શિવસેના યુબીટીના સાંસદ સંજય રાઉતે તેને લોકતંત્ર પર કલંક ગણાવ્યો છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર વિરોધ પક્ષની સંવિધાનિક ભૂમિકાને નબળી બનાવી સરકાર જવાબદારીથી બચવા માંગે છે.
શિવસેના યુબીટીના વિધાયક ભાસ્કર જાધવે પણ સત્તારૂઢ ગઠબંધન પર નિશાન સાધ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે બંને ગૃહોમાં વિરોધ પક્ષના નેતાની નિમણૂક ન કરવી લોકતંત્રિક પ્રક્રિયાઓને જાણબૂઝીને નબળી બનાવવાની સમાન છે.
આ મુદ્દે મુખ્ય પ્રધાન દેવેન્દ્ર ફડણવીસે સ્પષ્ટ કર્યું કે વિરોધ પક્ષના નેતાની નિમણૂક વિધાનસભાના અધ્યક્ષ અને વિધાન પરિષદના સભાપતિનો વિશેષ અધિકાર છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ ગૃહની પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલ નિર્ણય છે અને આ મુદ્દે સરકાર સીધી રીતે ટિપ્પણી કરી શકતી નથી. સરકારનું કહેવું છે કે સંવિધાનિક જોગવાઈઓ અનુસાર જે સ્થિતિ ઉભી થશે તે મુજબ નિર્ણય લેવાશે.
રાજ્યના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત બંને ગૃહોમાં વિરોધ પક્ષના નેતાનું પદ એકસાથે ખાલી છે.
બજેટ સત્ર દરમિયાન રાજ્ય સરકાર પોતાનું વાર્ષિક બજેટ રજૂ કરશે. આર્થિક યોજનાઓ, વિકાસ પ્રકલ્પો અને કલ્યાણકારી યોજનાઓ પર ચર્ચા થશે. વિરોધ પક્ષની ઔપચારિક નેતૃત્વ ભૂમિકા ન હોવાને કારણે ગૃહની કાર્યવાહી પર વિશેષ ધ્યાન રહેશે.
વિરોધ પક્ષ વિવિધ મુદ્દાઓ પર સરકારને ઘેરવાનો પ્રયાસ કરશે તેવી સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ખેડૂતો, બેરોજગારી, મોંઘવારી અને માળખાકીય સુવિધાઓ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે.
સત્રની શરૂઆતમાં અજિત પવારના નિધન પર શોક પ્રસ્તાવ રજૂ કરવામાં આવશે અને તેમને શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવશે. તેમના યોગદાનને યાદ કરતાં ગૃહમાં બે મિનિટનું મૌન રાખવામાં આવી શકે છે. જોકે, રોહિત પવાર સહિત કેટલાક અન્ય વિધાયકો દ્વારા અજિત પવારની વિમાન દુર્ઘટના અંગે સંશય વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો છે અને તેઓ આ મુદ્દો ગૃહમાં ઉઠાવવાની તૈયારીમાં છે.
