ભારતના પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીનો ન્યૂઝીલેન્ડ પ્રવાસ બીજા દિવસે ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધો માટે મહત્વપૂર્ણ રહ્યો. ઑકલેન્ડમાં પ્રધાનમંત્રી મોદીનું ઔપચારિક સ્વાગત કરવામાં આવ્યું, જ્યાં તેમને ગાર્ડ ઓફ ઑનર આપવામાં આવ્યો. આ પ્રસંગે ન્યૂઝીલેન્ડના પ્રધાનમંત્રી ક્રિસ્ટોફર લક્સન પણ હાજર રહ્યા.
ઔપચારિક સ્વાગત બાદ પ્રધાનમંત્રી મોદીએ પ્રધાનમંત્રી ક્રિસ્ટોફર લક્સન સાથે પ્રતિનિધિમંડળ સ્તરની દ્વિપક્ષીય બેઠક કરી. બંને નેતાઓએ વેપાર, રોકાણ, આર્થિક સહકાર અને પ્રાદેશિક ભાગીદારી સહિતના અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી.
ભારતના પ્રધાનમંત્રીનો લગભગ ચાર દાયકાઓ બાદ ન્યૂઝીલેન્ડનો આ સત્તાવાર પ્રવાસ છે. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે આ પ્રવાસ ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડના સંબંધોને નવી ગતિ આપવાની તક લઈને આવ્યો છે. તેમણે લગભગ 40 વર્ષ બાદ કોઈ ભારતીય પ્રધાનમંત્રી ન્યૂઝીલેન્ડની મુલાકાતે આવ્યા હોવા અંગે આનંદ વ્યક્ત કર્યો અને તેને બંને દેશો વચ્ચે વધતા સહકારની નવી શરૂઆતનો સંકેત ગણાવ્યો.
દ્વિપક્ષીય ચર્ચા દરમિયાન ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ મુક્ત વેપાર કરાર (Free Trade Agreement – FTA) બંને દેશોના સંબંધોમાં મહત્વપૂર્ણ ઉપલબ્ધિ તરીકે ચર્ચાનો મુખ્ય વિષય રહ્યો. પ્રધાનમંત્રી મોદીએ જણાવ્યું કે આ કરાર માત્ર વેપારિક સહકાર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ, ભાગીદારી અને દીર્ઘકાલીન આર્થિક સહકારનું પણ પ્રતીક છે.
પ્રધાનમંત્રી મોદીએ ન્યૂઝીલેન્ડ સરકાર અને પ્રધાનમંત્રી ક્રિસ્ટોફર લક્સનનો આભાર વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું કે મુક્ત વેપાર કરારને ટૂંકા સમયમાં અંતિમ સ્વરૂપ આપવા તેમની સરકાર અને સમગ્ર ટીમે નોંધપાત્ર ભૂમિકા ભજવી છે. તેમણે આ કરારને બંને દેશોના આર્થિક સંબંધોમાં એક "ઐતિહાસિક માઇલસ્ટોન" ગણાવ્યો.
ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ લાંબા સમયથી શિક્ષણ, કૃષિ, વિજ્ઞાન, પ્રૌદ્યોગિકી, પ્રવાસન અને લોકો વચ્ચેના સંપર્ક જેવા ક્ષેત્રોમાં સહકાર કરતા આવ્યા છે. તાજેતરના વર્ષોમાં બંને દેશોએ આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક ભાગીદારીને વધુ મજબૂત બનાવવા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કર્યું છે.
પ્રધાનમંત્રી મોદી અને પ્રધાનમંત્રી લક્સન વચ્ચેની બેઠકમાં રોકાણને પ્રોત્સાહન આપવા, સપ્લાય ચેઇન મજબૂત બનાવવા, નવોચાર, ડિજિટલ અર્થવ્યવસ્થા અને ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સહકાર જેવા મુદ્દાઓ પર પણ વિચારવિમર્શ થયો.
ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે આ વર્ષના એપ્રિલમાં મુક્ત વેપાર કરાર પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યા હતા. આ કરારનો હેતુ બંને દેશો વચ્ચે વેપારને સરળ બનાવવો, રોકાણ વધારવું અને બજાર સુધી વધુ સારી પહોંચ સુનિશ્ચિત કરવો છે.
કરાર અમલમાં આવ્યા બાદ ન્યૂઝીલેન્ડથી ભારત આવતા અંદાજે 95 ટકા ઉત્પાદનો પર આયાત શુલ્કમાં ઘટાડો અથવા તેને સમાપ્ત કરવાની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે. શરૂઆતના તબક્કાથી જ ન્યૂઝીલેન્ડના અંદાજે 57 ટકા નિકાસને શુલ્કમુક્ત પ્રવેશ આપવાની પણ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
બીજી તરફ, ભારતમાંથી ન્યૂઝીલેન્ડ મોકલાતા મોટાભાગના ઉત્પાદનો પર પણ શુલ્ક સમાપ્ત કરવાની જોગવાઈ છે, જેના કારણે ભારતીય નિકાસકારોને સ્પર્ધાત્મક લાભ મળવાની અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જોકે, ભારતે પોતાના કૃષિ અને ડેરી ક્ષેત્રના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને ડેરી ઉત્પાદનો, ખાંડ, સફરજન તથા કેટલીક અન્ય સંવેદનશીલ કૃષિ વસ્તુઓને આ કરારના દાયરાથી બહાર રાખી છે. તેનો હેતુ દેશના ખેડૂતો અને કૃષિ ક્ષેત્રના હિતોની સુરક્ષા કરવાનો છે.
ન્યૂઝીલેન્ડના પ્રધાનમંત્રી ક્રિસ્ટોફર લક્સને પ્રધાનમંત્રી મોદીનું સ્વાગત કરતાં ભારતને વિશ્વની સૌથી મોટી અને સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એક ગણાવ્યું. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત અને ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે વધતી ભાગીદારી બંને દેશોના નાગરિકો માટે આર્થિક તકો, સમૃદ્ધિ અને દીર્ઘકાલીન સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે બંને દેશો લોકશાહી મૂલ્યો, નિયમ આધારિત વૈશ્વિક વ્યવસ્થા તથા મુક્ત અને નિષ્પક્ષ વેપાર અંગેના પોતાના સહભાગી દૃષ્ટિકોણને આગળ વધારવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
