ઇઝરાયેલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચે યુદ્ધવિરામની જાહેરાત થયા બાદ થોડા જ સમયમાં પરિસ્થિતિ ફરી તણાવપૂર્ણ બની છે. શુક્રવારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે તેમણે ઇઝરાયેલના નેતૃત્વને લેબનોનમાં સક્રિય હિઝબુલ્લાહ સાથેનો યુદ્ધવિરામ જાળવી રાખવાના પ્રયાસોને સમર્થન આપવા અપીલ કરી હતી.
ટ્રમ્પે ખુલાસો કર્યો કે તેમણે ઇઝરાયેલના નેતૃત્વને લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહ સાથેના યુદ્ધવિરામના પ્રયાસોને સમર્થન આપવા જણાવ્યું હતું. ઇઝરાયેલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચે યુદ્ધવિરામ અમલમાં આવ્યા બાદ તેમણે તેને પશ્ચિમ એશિયામાં સ્થિરતા તરફનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણાવ્યું.
મીડિયા અહેવાલો અનુસાર, ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે તેઓ સમગ્ર દિવસ દરમિયાન ઇઝરાયેલી અધિકારીઓના સંપર્કમાં હતા અને પ્રદેશમાં વધતા તણાવને ઘટાડવા માટેના રાજદ્વારી પ્રયાસોને સમર્થન આપ્યું હતું. જોકે, તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું નહોતું કે તેમની સીધી વાતચીત ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ સાથે થઈ હતી કે નહીં.
બેન્જામિન નેતન્યાહૂ સાથેના પોતાના સંબંધો અંગે ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે તેમના સંબંધો હંમેશા સારા રહ્યા છે. તેમણે કહ્યું, “બીબી સાથે મારા સંબંધો હંમેશા સકારાત્મક રહ્યા છે. ઘણી વખત પરિસ્થિતિમાં શાંત રહીને સમજદારીપૂર્વક નિર્ણય લેવો જરૂરી હોય છે.”
ઇઝરાયેલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચેનો તાજેતરનો યુદ્ધવિરામ એવા સમયે અમલમાં આવ્યો છે જ્યારે બંને પક્ષો વચ્ચેના તાજા હુમલાઓએ પ્રાદેશિક તણાવમાં વધારો કર્યો હતો.
વિવિધ રાજદ્વારી સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, અમેરિકા અને કતારની મધ્યસ્થતાથી બંને પક્ષો યુદ્ધવિરામ પર સહમત થયા હતા. કેટલીક અહેવાલોમાં એવું પણ જણાવાયું છે કે ઇરાને પણ આ પ્રક્રિયાને આગળ વધારવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે 9 વાગ્યાથી યુદ્ધવિરામ અમલમાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, ઇઝરાયેલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો કોઈપણ પ્રકારનું સુરક્ષા જોખમ ઊભું થાય તો તે પોતાના નાગરિકોની સુરક્ષા માટે જરૂરી કાર્યવાહી ચાલુ રાખશે.
ઇઝરાયેલ ડિફેન્સ ફોર્સિસ (IDF) ના પ્રવક્તા બ્રિગેડિયર જનરલ એફી ડેફ્રિને જણાવ્યું કે સેના હિઝબુલ્લાહ તરફથી થતા કોઈપણ સંભવિત ઉલ્લંઘનનો તાત્કાલિક જવાબ આપવા તૈયાર રહેશે અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
ટ્રમ્પે ઇઝરાયેલ-હિઝબુલ્લાહ યુદ્ધવિરામને અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલા સમજૂતી કરાર (Memorandum of Understanding) સાથે પણ જોડ્યો હતો. તેમણે તેને પ્રાદેશિક શાંતિ માટે સકારાત્મક સંકેત ગણાવ્યો. પ્રસ્તાવિત સમજૂતીનો હેતુ પશ્ચિમ એશિયામાં સૈન્ય તણાવ ઘટાડવાનો અને ઇરાન સાથે 60 દિવસની તકનિકી તથા રાજદ્વારી ચર્ચા માટે નવા માર્ગો ખોલવાનો છે.
સમજૂતી હેઠળ બંને પક્ષોએ સ્થાયી ઉકેલની દિશામાં કામ કરવા અને ભવિષ્યની ચર્ચાઓને આગળ વધારવા પર સહમતિ વ્યક્ત કરી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આ માળખામાં પ્રાદેશિક સૈન્ય પ્રવૃત્તિઓને મર્યાદિત કરવી, વેપાર માર્ગોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી અને આર્થિક સહકાર વધારવા જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. સાથે જ ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે તકનિકી સ્તરની ચર્ચા અને પ્રાદેશિક સ્થિરતાને મજબૂત બનાવવાના મુદ્દા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો કે અમેરિકાના ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વેન્સ ભવિષ્યમાં સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં ઇરાન સાથે પ્રસ્તાવિત શાંતિ ચર્ચામાં ભાગ લઈ શકે છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે વિશેષ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અલગથી રાજદ્વારી પ્રયાસોમાં જોડાયેલા રહેશે.
જોકે, સ્વિટ્ઝરલેન્ડમાં પ્રસ્તાવિત એક બેઠક હાલ માટે સ્થગિત કરવામાં આવી છે. સ્વિસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે તેઓ ભવિષ્યમાં યોજાનારી કોઈપણ બહુપક્ષીય ચર્ચા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે અને જરૂરી તૈયારીઓ ચાલુ છે.
