ઈરાન સાથે પરમાણુ કરાર થાય તો તેઓ ઈરાનના વર્તમાન સર્વોચ્ચ નેતા મુજતબા ખામેનેઈ સાથે મુલાકાત માટે તૈયાર છે, એવું અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે. તેમનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં સુરક્ષા પરિસ્થિતિ તણાવપૂર્ણ છે અને અનેક દેશો વચ્ચે સૈન્ય તથા કૂટনৈতিক અથડામણની સ્થિતિ જોવા મળી રહી છે.
તાજેતરના એક ઇન્ટરવ્યુ અને વ્હાઇટ હાઉસમાં પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે આવી મુલાકાત તેમની પ્રથમ પ્રાથમિકતા નથી, પરંતુ જો અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે કોઈ સમજૂતી થાય તો તેઓ તેને “સન્માનજનક વાતચીત” ગણશે.
ટ્રમ્પે કહ્યું કે ઈરાન સાથે સંભવિત કરારની સ્થિતિમાં તેઓ ઉચ્ચ સ્તરીય ચર્ચા માટે તૈયાર રહેશે. તેમણે જણાવ્યું, “હું મળવા માંગતો નથી, પરંતુ જો મુલાકાત થાય તો મને ગર્વ થશે. જો કરાર થઈ જાય તો મુલાકાત શક્ય છે.”
તેમણે વધુમાં કહ્યું કે આવી કોઈ બેઠક થાય તો તે તેને સંપૂર્ણ સન્માન સાથે જોશે અને ઈરાની નેતૃત્વ પ્રત્યે કૂટনৈতিক અભિગમ અપનાવશે.
ટ્રમ્પે એ પણ ખુલાસો કર્યો કે તેમના શાસનકાળ દરમિયાન ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલા સમૃદ્ધ યુરેનિયમને લઈને સૈન્ય કાર્યવાહી અંગે વિચારણા કરવામાં આવી હતી. આ યોજનામાં અમેરિકન સેનાને સીધા મિશન પર મોકલવાનો પ્રસ્તાવ સામેલ હતો, પરંતુ બાદમાં તેને અત્યંત જોખમી ગણાવીને અટકાવવામાં આવ્યો હતો.
ટ્રમ્પના જણાવ્યા અનુસાર, આ અભિયાન એટલું જટિલ હતું કે તેમાં અમેરિકન સૈનિકોના જીવને જોખમ થઈ શકે તેમ હતું. તેથી તેને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું નહોતું. તેમણે કહ્યું કે ઈરાન જેવા દેશમાંથી પરમાણુ સામગ્રી મેળવવી કોઈ નાનું ઓપરેશન નથી, પરંતુ લાંબું, વ્યૂહાત્મક અને ઊંચા જોખમવાળું સૈન્ય અભિયાન છે.
મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વચ્ચે મળતી અહેવાલો મુજબ કુવૈત આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક પર ડ્રોન હુમલો થયો હતો, જેના કારણે ટર્મિનલ-1ને ગંભીર નુકસાન પહોંચ્યું હતું. આ હુમલામાં એક ભારતીય નાગરિકનું મૃત્યુ થયું હોવાનું અને 63 લોકો ઘાયલ થયા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. અનેક ઘાયલોની સ્થિતિ ગંભીર હોવાનું કહેવાય છે.
નિષ્ણાતોના મતે આ ઘટના વિસ્તારમાં વધતા સૈન્ય તણાવ અને ડ્રોન યુદ્ધની વ્યૂહરચનાનો ભાગ હોઈ શકે છે, જોકે આ હુમલાની જવાબદારી અંગે સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી.
અન્ય એક ઘટનામાં ઓમાનના મીના અલ ફહલ ઓઇલ ટર્મિનલ ખાતે વિસ્ફોટ બાદ કાચા તેલની લોડિંગ પ્રક્રિયા તાત્કાલિક સ્થગિત કરવામાં આવી હતી. અહેવાલો મુજબ વિસ્ફોટ SBM-1 અને SBM-2 બર્થ વચ્ચે થયો હતો અને તેને સંભવિત ડ્રોન હુમલા તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
આ ઘટનાના પગલે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી છે, કારણ કે મધ્ય પૂર્વ ઊર્જા ઉત્પાદનનું એક મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર છે.
દક્ષિણ લેબનાનમાં ઇઝરાઇલ અને હિઝબુલ્લાહ વચ્ચે તણાવ યથાવત્ છે. ટાયર શહેરમાં સ્થિત જાબલ આમેલ હોસ્પિટલની આસપાસ અનેક હવાઈ હુમલા થયા હોવાનું અહેવાલોમાં જણાવાયું છે.
અહેવાલો મુજબ ઇઝરાયેલી લડાકુ વિમાનો દ્વારા ચાર મિસાઇલ છોડવામાં આવી હતી, જે હોસ્પિટલની આસપાસ પડી હતી. અગાઉ પણ આ વિસ્તારમાં થયેલા હુમલાઓમાં અનેક લોકોના મોત થયા હતા અને હોસ્પિટલને ભારે નુકસાન થયું હતું.
ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે તેના હિતો અથવા તેની સાર્વભૌમતા પર હુમલો કરવામાં આવશે તો તે કડક જવાબ આપશે. તેહરાને કહ્યું છે કે કુવૈત અને બહરીન જેવા દેશોએ ખાતરી કરવી જોઈએ કે તેમની જમીનનો ઉપયોગ ઈરાન વિરુદ્ધ ન થાય, નહીં તો પરિણામ ગંભીર થઈ શકે છે. આ ચેતવણી બાદ પ્રાદેશિક તણાવ વધુ વધી ગયો છે.
અમેરિકન રાજકારણમાં પણ ઈરાન નીતિને લઈને મતભેદો સામે આવ્યા છે. અમેરિકન સંસદના નીચલા ગૃહે એક પ્રસ્તાવ પસાર કર્યો છે, જેમાં રાષ્ટ્રપતિની ઈરાન વિરુદ્ધ સૈન્ય કાર્યવાહી કરવાની સત્તાઓ મર્યાદિત કરવાની વાત કરવામાં આવી છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે આ પગલાનો વિરોધ કરતાં જણાવ્યું છે કે તે અમેરિકાની સુરક્ષા નીતિને નબળી બનાવે છે.
મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ હોવા છતાં વૈશ્વિક કાચા તેલના ભાવમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ લગભગ 0.69 ટકા ઘટીને પ્રતિ બેરલ 97.14 ડોલર પર પહોંચ્યું છે, જ્યારે WTI ક્રૂડ લગભગ 0.65 ટકા ઘટીને પ્રતિ બેરલ 95.40 ડોલર પર આવ્યું છે.
વિશ્લેષકોના જણાવ્યા અનુસાર સંભવિત કૂટনৈতিক ચર્ચાઓ અને યુદ્ધવિરામની આશાએ બજારને કેટલાક અંશે સ્થિર રાખ્યું છે.
