ચીનની ત્રણ દિવસીય મુલાકાત બાદ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ Donald Trump એ જણાવ્યું કે અમેરિકા અને China બંને આ મુદ્દે સહમત છે કે Iran ને પરમાણુ હથિયારો પ્રાપ્ત કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી શકે નહીં. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે બંને દેશોએ વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવતા હોર્મુઝ જળમાર્ગને ખુલ્લો રાખવાની જરૂરિયાત પર પણ સહમતિ વ્યક્ત કરી છે.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ 13 મે થી 15 મે દરમિયાન ચીનની મુલાકાતે હતા, જ્યાં તેમણે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ Xi Jinping સાથે દ્વિપક્ષીય વેપાર, મધ્ય પૂર્વની પરિસ્થિતિ, તાઇવાન અને વૈશ્વિક સુરક્ષા સહિતના મુદ્દાઓ પર વિસ્તૃત ચર્ચા કરી હતી. ચીન પ્રવાસથી પરત ફરતી વખતે એર ફોર્સ વનમાં પત્રકારો સાથેની વાતચીત દરમિયાન ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ અંગે બંને દેશોની વિચારસરણી મોટા ભાગે સમાન છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગે પણ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઇરાન પાસે પરમાણુ હથિયારો ન હોવા જોઈએ.
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે હોર્મુઝ જળમાર્ગ વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે અને તેને કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં બંધ થવા દેવામાં આવી શકે નહીં. તેમણે દાવો કર્યો કે આ વિસ્તારમાં અમેરિકાની નૌકાદળની કામગીરી અને દેખરેખને કારણે છેલ્લા અઢી અઠવાડિયામાં ઇરાનને દરરોજ અંદાજે 500 મિલિયન ડોલરનું આર્થિક નુકસાન થયું છે.
ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે અમેરિકા આ વિસ્તારમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે અને કોઈપણ પ્રકારની સમુદ્રી નાકાબંધી અથવા તણાવ વધે તેવું ઇચ્છતું નથી. તેમનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે મધ્ય પૂર્વમાં ભૂ-રાજકીય તણાવ સતત વધી રહ્યો છે અને વૈશ્વિક બજારોની નજર હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર કેન્દ્રિત છે.
ચીન પ્રવાસ દરમિયાન ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ વચ્ચે તાઇવાન મુદ્દે પણ લાંબી ચર્ચા થઈ હતી. ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ કોઈપણ પરિસ્થિતિમાં તાઇવાન મુદ્દે સૈન્ય સંઘર્ષ ઇચ્છતા નથી, કારણ કે તે પ્રાદેશિક અને વૈશ્વિક સ્તરે મોટા ટકરાવનું કારણ બની શકે છે. ટ્રમ્પના જણાવ્યા મુજબ, શી જિનપિંગે સ્પષ્ટ રીતે જણાવ્યું હતું કે ચીન તાઇવાનની સ્વતંત્રતા સાથે જોડાયેલા કોઈપણ પ્રયાસનો વિરોધ કરે છે.
ટ્રમ્પે આ મુદ્દે પોતાની તરફથી જાહેર ટિપ્પણી કરવાનું ટાળ્યું, પરંતુ તેમણે જણાવ્યું કે તેમણે ચીનના રાષ્ટ્રપતિના નિવેદનોને ગંભીરતાથી સાંભળ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે બંને નેતાઓ વચ્ચેની ચર્ચા સકારાત્મક રહી હતી અને તાઇવાન તથા ઇરાન જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર સારી સમજ વિકસિત થઈ હતી.
એર ફોર્સ વનમાં યોજાયેલી પત્રકાર પરિષદ દરમિયાન ટ્રમ્પને અમેરિકાની તરફથી તાઇવાનને હથિયારોના વેચાણ અંગે પણ પ્રશ્ન પૂછવામાં આવ્યો હતો. પત્રકારોએ 1982માં તત્કાલીન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ Ronald Reagan દ્વારા ચીનને આપવામાં આવેલા આશ્વાસનોનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં જણાવાયું હતું કે અમેરિકા તાઇવાનને હથિયારો વેચવાના મુદ્દે ચીન સાથે પરામર્શ નહીં કરે.
તેના જવાબમાં ટ્રમ્પે જણાવ્યું કે 1982ની પરિસ્થિતિઓ હવે મોટા પ્રમાણમાં બદલાઈ ગઈ છે અને વર્તમાન વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે અલગ છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ મુદ્દો ચર્ચા દરમિયાન ચીનની તરફથી ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો અને બંને નેતાઓએ તેના પર વિગતવાર ચર્ચા કરી હતી. ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો કે અમેરિકા આગામી સમયમાં તાઇવાન નીતિ અને હથિયારોના વેચાણ અંગે નવા નિર્ણયો લઈ શકે છે, જોકે તેમણે કોઈ સંભવિત નિર્ણયની વિગતો જાહેર કરી નહોતી.
