સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના ટ્રિફ્ટ ગ્લેશિયરમાંથી 1992માં ગુમ થયેલા બેલ્જિયમના બે પર્વતારોહકોના અવશેષ 34 વર્ષ બાદ મળી આવ્યા છે. ડીએનએ તપાસથી બંનેની ઓળખની પુષ્ટિ થઈ છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ગ્લેશિયર પીગળવાથી દાયકાઓ જૂના માનવ અવશેષો સામે આવ્યા હતા.
સ્વિસ અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, 26 જુલાઈએ એક હાઇકરે લ્યુસર્ન શહેરની દક્ષિણે આવેલા ટ્રિફ્ટ ગ્લેશિયર પર માનવ અવશેષો જોયા હતા. માહિતી મળ્યા બાદ અધિકારીઓ ઘટનાસ્થળે પહોંચ્યા અને અવશેષો બહાર કાઢ્યા. પ્રાથમિક તપાસ બાદ તેમને સાયન શહેરની એક હોસ્પિટલમાં લઈ જવામાં આવ્યા, જ્યાં તેમની ઓળખની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવી.
ડીએનએ વિશ્લેષણથી પુષ્ટિ થઈ કે મળેલા અવશેષો 1992માં વીસ્મીસ પર્વતની આસપાસ ગુમ થયેલા બે બેલ્જિયન પર્વતારોહકોના છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ગુમ થયા ત્યારે બંનેની ઉંમર અનુક્રમે 39 અને 41 વર્ષ હતી. આટલા લાંબા સમય સુધી તેમના વિશે કોઈ નક્કર સુરાગ મળ્યો ન હતો.
સ્વિસ પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, બંનેના અવશેષો ટ્રિફ્ટ ગ્લેશિયર પર મળી આવ્યા હતા. અવશેષો મળ્યા બાદ અધિકારીઓએ વિશેષ રિકવરી ઓપરેશન હાથ ધર્યું હતું.
પોલીસે અવશેષોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢીને હોસ્પિટલ પહોંચાડ્યા હતા. ત્યારબાદ ઉપલબ્ધ રેકોર્ડ અને ડીએનએ નમૂનાઓની મદદથી ઓળખ કરવામાં આવી હતી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે બંને વ્યક્તિઓ 1992માં વીસ્મીસ પર્વત નજીક ગુમ થયા હતા.
વીસ્મીસની ઊંચાઈ 4,000 મીટરથી વધુ છે અને તે પર્વતારોહકોમાં લોકપ્રિય વિસ્તાર માનવામાં આવે છે. અહીં હવામાન ઝડપથી બદલાઈ શકે છે અને ઊંચાઈ, બરફ તથા મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશને કારણે પર્વતારોહણ જોખમી હોય છે.
સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના વાલિસ વિસ્તારના અધિકારીઓ પાસે ગુમ થયેલા લોકોનો રેકોર્ડ ઉપલબ્ધ છે, જેમાં 1925 સુધીના કેસ નોંધાયેલા છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, તેમાં મોટી સંખ્યામાં એવા લોકોના કેસ છે જેઓ પર્વતો, નદીઓ અથવા અન્ય જળ વિસ્તારોમાં ગુમ થયા હતા.
પર્વતીય વિસ્તારોમાં ખરાબ હવામાન, હિમવર્ષા, હિમસ્ખલન અને મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશને કારણે કોઈ વ્યક્તિની શોધ અત્યંત પડકારજનક બની શકે છે. અનેક કેસમાં મોટા પાયે શોધ અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યા છતાં મૃતદેહો મળી શકતા નથી.
ગ્લેશિયરની અંદર દટાયેલા મૃતદેહો ઘણા વર્ષો સુધી સંપૂર્ણપણે છુપાયેલા રહી શકે છે. તાપમાન વધવા અને બરફ પાછળ હટવા સાથે આ અવશેષો ફરી સપાટી પર આવી શકે છે. આ કારણે ગ્લેશિયરો પીગળવા વચ્ચે જૂના ગુમ થયેલા લોકોના કેસોમાં નવા સુરાગ મળવાની ઘટનાઓ સામે આવી રહી છે.
સ્વિસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે ગ્લેશિયર પીગળવાને કારણે દાયકાઓ જૂના માનવ અવશેષો મળવાની આ પહેલી ઘટના નથી. 2023માં સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના પ્રસિદ્ધ મેટરહોર્ન પર્વત નજીક એક ગ્લેશિયરમાંથી માનવ અવશેષો મળ્યા હતા.
બાદમાં ડીએનએ તપાસથી પુષ્ટિ થઈ હતી કે તે 1986થી ગુમ થયેલા એક જર્મન પર્વતારોહકના અવશેષો હતા. ગ્લેશિયરો પાછળ હટવાથી જૂના પર્વતીય અકસ્માતો અને ગુમ થયેલા લોકોના કેસો ફરી સામે આવી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, ગ્લેશિયરમાં ફસાયેલા માનવ અવશેષોની ઓળખ કરવી ઘણી વખત મુશ્કેલ હોય છે, કારણ કે અત્યંત ઠંડી અને લાંબા સમય સુધી બરફમાં દટાયેલા રહેવાને કારણે મૃતદેહોની સ્થિતિમાં નોંધપાત્ર ફેરફાર થઈ શકે છે. આવા કેસોમાં ડીએનએ પરીક્ષણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
બંને પર્વતારોહકોના અવશેષો મળવાની ઘટના એવા સમયે સામે આવી છે જ્યારે સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના ગ્લેશિયર ઝડપથી સંકોચાઈ રહ્યા છે. વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર, વૈશ્વિક તાપમાનમાં વધારો અને જળવાયુ પરિવર્તન ગ્લેશિયરો ઝડપથી પીગળવાના મુખ્ય કારણોમાં સામેલ છે.
સ્વિસ ગ્લેશિયર મોનિટરિંગ સંસ્થા ગ્લેશિયર મોનિટરિંગ ઇન સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ (GLAMOS)ના આંકડા અનુસાર, 2025 સુધીના દાયકામાં દેશના ગ્લેશિયરોએ તેમના કુલ કદનો લગભગ એક ચોથાઈ હિસ્સો ગુમાવ્યો છે. 2025માં પણ ગ્લેશિયરોમાં લગભગ 3 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો હતો.
2022 અને 2023માં નોંધાયેલા રેકોર્ડ બરફ નુકસાન બાદ પણ આ ઘટાડો ચાલુ રહ્યો. આથી સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના પર્વતીય વિસ્તારોમાં જળવાયુ પરિવર્તનની અસર સતત વધી રહી હોવાનું જણાય છે
વૈશ્વિક સરેરાશ તાપમાનમાં વધારાની અસર ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં પણ જોવા મળી રહી છે. સ્વિટ્ઝર્લેન્ડના ઊંચા પર્વતીય વિસ્તારોમાં અસામાન્ય રીતે ગરમ હવામાન અને બરફવર્ષામાં ઘટાડાને કારણે ગ્લેશિયરોના અસ્તિત્વ પર દબાણ વધ્યું છે.
ગ્લેશિયરો ઝડપથી પીગળવાથી પર્યાવરણ ઉપરાંત પર્વતીય પ્રવાસન અને સ્કી રિસોર્ટ પણ પ્રભાવિત થઈ રહ્યા છે. બરફની અછતને કારણે અનેક સ્કી વિસ્તારોમાં પ્રવૃત્તિઓને લઈને પડકારો વધી રહ્યા છે.
યુરોપિયન કમિશનની દેખરેખ સંસ્થા કોપરનિકસ અનુસાર, વિશ્વભરમાં ગ્લેશિયરો સંકોચાવાની ગતિ 1990ના દાયકાથી વધી છે અને 2000 પછી તેમાં વધુ ઝડપ જોવા મળી છે.
1992માં ગુમ થયેલા બંને બેલ્જિયન નાગરિકોના પરિવારજનો માટે આ શોધથી તેમના ગુમ થવા અંગેની અનિશ્ચિતતાનો અંત આવ્યો છે. અવશેષો મળ્યા અને ઓળખની પુષ્ટિ થયા બાદ બંને સાથે શું થયું તે અંગે ઓછામાં ઓછું આ સ્પષ્ટ થયું છે.
જોકે, ઉપલબ્ધ માહિતીના આધારે તેમના ગુમ થવાની ચોક્કસ પરિસ્થિતિ જાણી શકાયી નથી. અકસ્માત કેવી રીતે થયો અને બંને પર્વતારોહકો ગ્લેશિયરના કયા ભાગમાં ફસાયા હતા તે પણ સ્પષ્ટ નથી.
પોલીસ અને સ્થાનિક અધિકારીઓ કેસ સંબંધિત રેકોર્ડની સમીક્ષા કરી રહ્યા છે.
