વેદાંતા લિમિટેડ માટે આજે મહત્વપૂર્ણ દિવસ છે કારણ કે કંપનીના લાંબા સમયથી અપેક્ષિત ડીમર્જરની અંતિમ પ્રક્રિયા હેઠળ જૂથની ચાર નવી કંપનીઓ—Vedanta Aluminium, Vedanta Power, Vedanta Oil & Gas અને Vedanta Iron & Steel—ના શેર આજે વિશેષ પ્રી-ઓપન ટ્રેડિંગ સત્ર બાદ બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જ (BSE) અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ ઓફ ઇન્ડિયા (NSE) પર લિસ્ટ થવા જઈ રહ્યા છે.
આ લિસ્ટિંગ વેદાંતાના ડીમર્જરની અંતિમ અને મહત્વપૂર્ણ કડી છે, જેનો ઉદ્દેશ વિવિધ વ્યવસાયોને સ્વતંત્ર કંપનીઓ તરીકે સ્થાપિત કરવાનો અને રોકાણકારો સમક્ષ દરેક વ્યવસાયનું વાસ્તવિક મૂલ્ય રજૂ કરવાનો છે.
સ્ટોક એક્સચેન્જોની વ્યવસ્થા મુજબ ચારેય નવી કંપનીઓના શેર માટે સવારે 9:00 વાગ્યાથી 10:00 વાગ્યા સુધી વિશેષ પ્રી-ઓપન સત્ર યોજાશે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન શેરોની પ્રારંભિક કિંમત (Discovery Price) નક્કી કરવામાં આવશે, ત્યારબાદ નિયમિત ટ્રેડિંગ શરૂ થશે. શરૂઆતના તબક્કામાં તમામ શેરોને ટ્રેડ-ટુ-ટ્રેડ (T2T) સેગમેન્ટમાં રાખવામાં આવશે.
તેનો અર્થ એ છે કે આ શેરોમાં થતા તમામ સોદાઓનું સેટલમેન્ટ ફરજિયાત ડિલિવરીના આધારે થશે અને ઇન્ટ્રાડે ટ્રેડિંગની સુવિધા મર્યાદિત રહેશે. આ વ્યવસ્થાનો હેતુ શરૂઆતના દિવસોમાં અતિશય ભાવચડાવ-ઉતારને નિયંત્રિત કરવાનો અને રોકાણકારોના હિતોની સુરક્ષા કરવાનો છે.
અનિલ અગ્રવાલના નેતૃત્વ હેઠળના વેદાંતા ગ્રૂપે તેના વ્યવસાયોને અલગ-અલગ ક્ષેત્ર આધારિત કંપનીઓમાં વિભાજિત કરવાની યોજના જાહેર કરી હતી. આ વ્યૂહરચનાનો ઉદ્દેશ દરેક વ્યવસાયને સ્વતંત્ર ઓળખ આપવાનો, રોકાણકારો માટે પારદર્શિતા વધારવાનો અને વિવિધ એકમોના વાસ્તવિક બજાર મૂલ્ય (Value Unlocking)ને ઉજાગર કરવાનો છે.
ડીમર્જર હેઠળ ચાર મુખ્ય વ્યવસાયોને અલગ લિસ્ટેડ કંપનીઓ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે: Vedanta Aluminium, Vedanta Power, Vedanta Oil & Gas અને Vedanta Iron & Steel.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે સ્વતંત્ર કામગીરી અને અલગ મેનેજમેન્ટ માળખું આ કંપનીઓને તેમની વિકાસ વ્યૂહરચનાઓ પર વધુ અસરકારક રીતે કામ કરવાની તક આપશે.
ડીમર્જર પ્રક્રિયા માટે 1 મેને રેકોર્ડ ડેટ તરીકે નક્કી કરવામાં આવી હતી. આ તારીખ સુધી વેદાંતા લિમિટેડના શેર ધરાવતા પાત્ર રોકાણકારોને ચારેય નવી કંપનીઓમાં દરેકના એક-એક શેર ફાળવવામાં આવ્યા છે. ડીમર્જરની પ્રક્રિયા અનુસાર વેદાંતા લિમિટેડના શેરના ભાવમાં જરૂરી સમાયોજન (Price Adjustment) પહેલેથી જ કરવામાં આવ્યું છે. હવે બજારની નજર એ બાબત પર છે કે અલગ-અલગ કંપનીઓને રોકાણકારો કેવી પ્રકારનું મૂલ્યાંકન આપે છે.
ચારેય કંપનીઓની પ્રારંભિક કિંમતનું નિર્ધારણ વિશેષ પ્રી-ઓપન સત્ર દરમિયાન માંગ અને પુરવઠાના આધારે કરવામાં આવશે. બજાર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર લિસ્ટિંગ કિંમત અનેક પરિબળો પર નિર્ભર રહેશે, જેમાં સંબંધિત વ્યવસાયની નફાકારકતા, ભવિષ્યની વિકાસ સંભાવનાઓ, કોમોડિટી બજારની સ્થિતિ અને રોકાણકારોની ધારણા મુખ્ય પરિબળો છે.
જો કે, સંભવિત લિસ્ટિંગ કિંમત અંગે કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
