પશ્ચિમ એશિયામાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે સંભવિત શાંતિ કરાર અંગેના અહેવાલોએ વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં નવી આશા જગાવી છે. ભૂરાજકીય જોખમો ઘટવાની અપેક્ષાને કારણે વિશ્વભરના રોકાણકારોના વિશ્વાસમાં વધારો થયો છે, જેની અસર ભારતીય શેરબજાર સહિત એશિયન અને અમેરિકન બજારોમાં જોવા મળી છે.
સકારાત્મક વૈશ્વિક સંકેતો વચ્ચે ભારતીય શેરબજારે મજબૂતી સાથે કારોબારની શરૂઆત કરી. પ્રારંભિક કારોબારમાં બીએસઈ સેન્સેક્સ 1,197 અંકના વધારા સાથે 76,725.27ના સ્તરે પહોંચ્યો, જ્યારે એનએસઈ નિફ્ટી 362 અંક વધીને 23,984.85ના સ્તરે કારોબાર કરતો જોવા મળ્યો. નિષ્ણાતોના મતે, જો પ્રાદેશિક તણાવમાં કાયમી ઘટાડો આવે તો તેની વૈશ્વિક અર્થવ્યવસ્થા, ઊર્જા બજાર અને રોકાણકારોની ભાવનાઓ પર સકારાત્મક અસર થઈ શકે છે.
અહેવાલો અનુસાર, અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષને સમાપ્ત કરવા માટે પ્રારંભિક સમજૂતી પર સહમતિ બન્યાની માહિતી સામે આવી છે. આ વિકાસક્રમથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં જોખમ લેવાની વૃત્તિને પ્રોત્સાહન મળ્યું છે. સામાન્ય રીતે રોકાણકારો ભૂરાજકીય તણાવ દરમિયાન સુરક્ષિત રોકાણ વિકલ્પો તરફ વળે છે, પરંતુ તણાવમાં ઘટાડાની સ્થિતિમાં ઇક્વિટી બજારોમાં રોકાણ વધે છે. તેના પરિણામે વૈશ્વિક શેરબજારોમાં ખરીદીનો માહોલ જોવા મળ્યો.
વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે જો આ સમજૂતી સત્તાવાર રીતે અમલમાં આવે અને વિસ્તારમાં સ્થિરતા જળવાઈ રહે, તો તેની વૈશ્વિક વેપાર અને સપ્લાય ચેઇન પર સકારાત્મક અસર થઈ શકે છે.
સકારાત્મક વૈશ્વિક સંકેતો વચ્ચે ભારતીય બજારમાં વ્યાપક ખરીદી જોવા મળી. બેન્કિંગ, ઓટોમોબાઇલ, આઈટી, ધાતુ અને ઊર્જા ક્ષેત્રના શેરોમાં વધારો નોંધાયો. બીએસઈ સેન્સેક્સે પ્રારંભિક કારોબારમાં 1,197 અંકનો ઉછાળો નોંધાવ્યો, જ્યારે નિફ્ટી 50 પણ 362 અંકના વધારા સાથે ખુલ્યો. બજાર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, વિદેશી રોકાણકારોની વધતી રસદારી અને વૈશ્વિક જોખમોમાં ઘટાડાએ સ્થાનિક બજારને આધાર આપ્યો છે.
કાચા તેલની કિંમતોમાં થયેલા ઘટાડાનો પણ રોકાણકારોની ભાવનાઓ પર સકારાત્મક પ્રભાવ જોવા મળ્યો, કારણ કે ભારત પોતાની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે મોટા પ્રમાણમાં આયાત પર નિર્ભર છે.
શાંતિ કરાર સંબંધિત અહેવાલોની અસર માત્ર ભારતીય બજાર સુધી મર્યાદિત રહી નહોતી. એશિયાના મુખ્ય શેરબજારોએ પણ મજબૂતી સાથે કારોબાર શરૂ કર્યો. દક્ષિણ કોરિયાનો કોસ્પી સૂચકાંક સાત ટકાથી વધુના વધારા સાથે ખુલ્યો, જ્યારે કોસ્ડેકમાં પણ તેજી નોંધાઈ. જાપાનનો નિક્કેઈ 225 અને ટોપિક્સ ઇન્ડેક્સ પણ વધારા સાથે કારોબાર કરતા જોવા મળ્યા.
હોંગકોંગના હેંગ સેંગ ઇન્ડેક્સ ફ્યુચર્સમાં પણ સુધારો જોવા મળ્યો, જે દર્શાવે છે કે પ્રાદેશિક રોકાણકારો ભૂરાજકીય તણાવમાં ઘટાડાની સંભાવનાને અનુકૂળ રીતે જોઈ રહ્યા છે.
વૈશ્વિક રોકાણકારોની નજર અમેરિકા અને ઈરાન સંબંધિત વિકાસ પર કેન્દ્રિત રહી છે. સંભવિત શાંતિ કરારના અહેવાલો બાદ અમેરિકન શેરબજારના ફ્યુચર્સમાં પણ વધારો નોંધાયો. ડાઉ જોન્સ ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એવરેજ, એસએન્ડપી 500 અને નાસ્ડેક 100 સાથે જોડાયેલા ફ્યુચર્સમાં વધારો જોવા મળ્યો. રોકાણકારોને આશા છે કે પ્રાદેશિક સ્થિરતા વૈશ્વિક આર્થિક પ્રવૃત્તિઓને ટેકો આપશે અને ઊર્જા પુરવઠા સંબંધિત જોખમોમાં ઘટાડો કરશે.
ભૂરાજકીય તણાવમાં ઘટાડાની અપેક્ષાની સૌથી મોટી અસર કાચા તેલના બજારમાં જોવા મળી. આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં વેસ્ટ ટેક્સાસ ઇન્ટરમીડિયેટ (WTI) અને બ્રેન્ટ ક્રૂડ બંનેની કિંમતોમાં ઘટાડો નોંધાયો. બ્રેન્ટ ક્રૂડની કિંમત પ્રતિ બેરલ 85 ડોલરના મહત્વપૂર્ણ સ્તરથી નીચે આવી ગઈ, જ્યારે WTI ક્રૂડમાં પણ નોંધપાત્ર નબળાઈ જોવા મળી.
તેલની કિંમતોમાં ઘટાડો ઊર્જા આયાત કરતા દેશો માટે મહત્વપૂર્ણ વિકાસ માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે મોંઘવારીના દબાણમાં ઘટાડો કરી શકે છે અને આર્થિક વિકાસને ટેકો આપી શકે છે.
