ઉત્તર પ્રદેશમાં પ્રી-મોન્સૂન પ્રવૃત્તિઓ સતત સક્રિય રહી છે. હવામાન વિભાગે રાજ્યના 32 જિલ્લાઓમાં તેજ આંધી, વરસાદ અને ઝંઝાવાતી પવનોની ચેતવણી જાહેર કરી છે. વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર અનેક વિસ્તારોમાં 50 થી 60 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે પવનો ફૂંકાઈ શકે છે. સાથે જ આગામી કેટલાક દિવસોમાં હવામાન અનુકૂળ રહેવાની અને રાજ્યમાં મોન્સૂન પ્રવેશવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
ઉત્તર પ્રદેશમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી હવામાનમાં સતત ફેરફાર જોવા મળી રહ્યો છે. આંધી અને હળવા વરસાદના કારણે લોકોને તીવ્ર ગરમીમાંથી રાહત મળી છે. આ દરમિયાન ભારતીય હવામાન વિભાગે રાજ્યના 32 જિલ્લાઓ માટે આંધી-તોફાન અને વરસાદનું એલર્ટ જાહેર કર્યું છે.
એલર્ટ જાહેર કરાયેલા જિલ્લાઓમાં ગાઝિયાબાદ, ગૌતમ બુદ્ધ નગર, મેરઠ, મુઝફ્ફરનગર, બાગપત, સહારનપુર, શામલી, બુલંદશહેર, મથુરા, અલીગઢ, આગ્રા, ઝાંસી, મહોબા, મહારાજગંજ, ગોરખપુર, દેવરિયા, વારાણસી અને મિર્ઝાપુર સહિત અનેક જિલ્લાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ વિસ્તારોમાં તેજ પવનો સાથે વરસાદની શક્યતા છે. હવામાન વિભાગે ખરાબ હવામાન દરમિયાન સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે.
હવામાન વૈજ્ઞાનિકોના જણાવ્યા અનુસાર હરિયાણા અને આસપાસના વિસ્તારોમાં સક્રિય પશ્ચિમ વિક્ષોભના કારણે ઉત્તર પ્રદેશમાં પ્રી-મોન્સૂન પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થયો છે. હવામાન વૈજ્ઞાનિક અતુલ સિંહે જણાવ્યું કે મોન્સૂન હાલમાં બિહાર સુધી પહોંચી ગયું છે અને 17 થી 20 જૂન દરમિયાન સોનભદ્ર અને લલિતપુર માર્ગે ઉત્તર પ્રદેશમાં પ્રવેશવાની શક્યતા છે.
મોન્સૂનના પ્રવેશ સાથે રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદી પ્રવૃત્તિઓમાં વધારો થઈ શકે છે. તેનાથી તાપમાનમાં ઘટાડો થવાની અને લોકોને ગરમીમાંથી વધુ રાહત મળવાની શક્યતા છે. કૃષિ ક્ષેત્ર માટે પણ મોન્સૂનની શરૂઆત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે ખરીફ પાકોની વાવણીનો સમય નજીક છે.
હવામાન વિભાગના અંદાજ મુજબ આગામી ત્રણથી ચાર દિવસ સુધી રાજ્યમાં વાદળોની અવરજવર ચાલુ રહેશે. 16 જૂને અનેક વિસ્તારોમાં વાદળછાયું હવામાન રહી શકે છે અને હવામાં ભેજ વધવાથી તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઓછું અનુભવાઈ શકે છે. 17 જૂને હવામાન તુલનાત્મક રીતે સ્વચ્છ રહેવા છતાં તેજ પવનો અને કેટલાક સ્થળોએ હળવો છાંટો પડી શકે છે.
18 જૂને વાદળોની હાજરી સાથે કેટલાક વિસ્તારોમાં વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. 19 જૂને રાજ્યના અનેક ભાગોમાં હળવાથી ભારે વરસાદ નોંધાઈ શકે છે. હવામાન વિભાગનું માનવું છે કે આ ફેરફાર મોન્સૂનની વધતી સક્રિયતાનો સંકેત હોઈ શકે છે.
હવામાન વિભાગે વર્ષ 2026 માટે ઉત્તર પ્રદેશમાં સામાન્ય કરતાં ઓછી વરસાદની આગાહી જાહેર કરી છે. સામાન્ય રીતે જૂનથી સપ્ટેમ્બર દરમિયાન રાજ્યમાં 820 થી 840 મિમી વરસાદ નોંધાય છે, પરંતુ આ વર્ષે 754 થી 773 મિમી વરસાદ થવાનો અંદાજ છે. આ સરેરાશ કરતાં આશરે 8 ટકા ઓછો માનવામાં આવે છે.
તેમ છતાં નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે મોન્સૂનની પ્રગતિ અને આગામી હવામાન પ્રણાલીઓની સક્રિયતાના આધારે વરસાદના આંકડાઓમાં ફેરફાર શક્ય છે. હાલમાં રાજ્યના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં પ્રી-મોન્સૂન વરસાદ લોકોને ગરમીમાંથી રાહત આપી રહ્યો છે.
