વેનેઝુએલામાં બુધવારે સાંજે થોડા જ સેકન્ડના અંતરે આવેલા 7.2 અને 7.5 તીવ્રતાના બે ભૂકંપ બાદ વ્યાપક નુકસાનની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. અમેરિકન જિયોલોજિકલ સર્વે (USGS) અનુસાર પ્રથમ 7.2 તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો અને તેના તરત બાદ 7.5 તીવ્રતાનો બીજો આંચકો અનુભવાયો હતો. બંને ભૂકંપનું કેન્દ્ર રાજધાની કરાકાસથી અંદાજે 290 કિલોમીટર પશ્ચિમમાં આવેલા વિસ્તારમાં હતું. ભૂકંપના આંચકા દેશના અનેક વિસ્તારોમાં અનુભવાયા હતા. પ્રાથમિક અહેવાલો મુજબ અનેક ઇમારતોને નુકસાન થયું છે અને કેટલીક બહુમાળી ઇમારતો સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી થઈ ગઈ છે. પ્રશાસને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી શરૂ કરી છે.
USGSના પ્રાથમિક મૂલ્યાંકન મુજબ આ આપત્તિમાં 10,000થી વધુ લોકોના મૃત્યુની સંભાવના 44 ટકા સુધી છે, જ્યારે એક લાખથી વધુ લોકોના મૃત્યુની સંભાવના આશરે 30 ટકા દર્શાવવામાં આવી છે. જોકે આ માત્ર પ્રાથમિક અંદાજ છે અને વેનેઝુએલા સરકારે હજુ સુધી મૃત્યુઆંક અથવા ઘાયલોની કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી નથી. અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે અનેક વિસ્તારો સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો હોવાથી વાસ્તવિક નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવામાં સમય લાગી શકે છે.
રાજધાની કરાકાસ સૌથી વધુ અસરગ્રસ્ત શહેરોમાં સામેલ છે. ભૂકંપ દરમિયાન અનેક ઇમારતોમાં તિરાડો પડી હતી અને કેટલીક ઇમારતો ધરાશાયી થઈ ગઈ હતી. સ્થાનિક મીડિયા અનુસાર કરાકાસ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથકની છતનો એક ભાગ પણ તૂટી પડ્યો હતો. સુરક્ષા કારણોસર વિમાનમથકને તાત્કાલિક બંધ કરવામાં આવ્યું હતું. અનેક સરકારી કચેરીઓ અને ખાનગી સંસ્થાઓ પણ ખાલી કરાવવામાં આવી હતી.
ભૂકંપ બાદ કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝે સમગ્ર દેશમાં રાષ્ટ્રીય આપાતકાલ જાહેર કર્યો. રાષ્ટ્રને સંબોધિત કરતાં તેમણે જણાવ્યું કે સરકાર તમામ અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત અને બચાવ કામગીરીને પ્રાથમિકતા આપી રહી છે. તેમણે ડૉક્ટરો, નર્સો અને આપાતકાલીન સેવાઓ સાથે જોડાયેલા કર્મચારીઓને તાત્કાલિક ફરજ પર પરત ફરવાની અપીલ કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે અનેક દેશોએ વેનેઝુએલાને સહાય અને સંવેદના વ્યક્ત કરી છે. સરકારે સેનાને અને રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિસાદ દળને પણ રાહત કામગીરીમાં તૈનાત કર્યા છે.
કરાકાસ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં બચાવ દળો સતત મલબામાં ફસાયેલા લોકોની શોધ કરી રહ્યા છે. ચાકાઓ નગરપાલિકાના મેયર ગુસ્તાવો ડ્યુકેએ જણાવ્યું કે શરૂઆતના કલાકોમાં ઓછામાં ઓછા 18 લોકોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવામાં આવ્યા છે. 500થી વધુ બચાવકર્મીઓ વિવિધ સ્થળોએ શોધ અને રાહત કામગીરીમાં જોડાયેલા છે. ભારે મશીનો, શોધી કૂતરાં અને વિશેષ સાધનોની મદદથી મલબામાં દટાયેલા લોકોને શોધવાના પ્રયાસો ચાલુ છે. રાત્રિભર ચાલેલી કામગીરી દરમિયાન અનેક લોકોને હોસ્પિટલમાં ખસેડવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે કેટલાક ગંભીર રીતે ઘાયલ હોવાનું જણાવાયું છે.
કારાબોબો રાજ્યની રાજધાની વેલેન્સિયામાં રહેતી 68 વર્ષીય લુઇસા માર્ટિનેઝે જણાવ્યું કે તેમને લાગ્યું કે આખું ઘર કોઈ પણ ક્ષણે ધરાશાયી થઈ જશે. તેમના જણાવ્યા મુજબ આખો પરિવાર એકબીજાને ભેટી ગયો અને સૌએ પ્રાર્થના કરી. તેમણે કહ્યું કે જીવનમાં પ્રથમ વખત એટલો શક્તિશાળી ભૂકંપ અનુભવ્યો હતો. અન્ય લોકોએ પણ જણાવ્યું કે ઇમારતો જોરથી હલતી હતી અને લોકોને ક્યાં જવું તે સમજાતું નહોતું.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર 7.5 તીવ્રતાનો ભૂકંપ અત્યંત જોખમી શ્રેણીમાં આવે છે. રિક્ટર સ્કેલ પર દરેક એક અંકની વૃદ્ધિ ઊર્જામાં અનેકગણી વૃદ્ધિ દર્શાવે છે. તેથી 7.5 તીવ્રતાનો ભૂકંપ 6.5 તીવ્રતાના ભૂકંપની તુલનામાં અનેકગણો વધુ વિનાશકારી અસર પેદા કરી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં ઊંચી ઇમારતો, પુલો, રસ્તાઓ અને અન્ય માળખાગત સુવિધાઓને ભારે નુકસાન થવાની આશંકા રહે છે. મોટા ભૂકંપ પછી આવતા આફ્ટરશોક્સ પણ પહેલેથી જ નબળી પડેલી રચનાઓને સંપૂર્ણપણે ધરાશાયી કરી શકે છે.
ભૂકંપ બાદ અમેરિકન સુનામી ચેતવણી કેન્દ્રે પ્રાથમિક રીતે ભૂકંપના કેન્દ્રથી અંદાજે 300 કિલોમીટર વિસ્તારના દરિયાકાંઠા માટે ચેતવણી જાહેર કરી હતી. પ્યુર્ટો રિકો અને વર્જિન આઇલેન્ડ્સ માટે પણ સાવચેતીરૂપ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે બાદમાં જાહેર કરાયેલા સુધારેલા અહેવાલમાં જણાવાયું કે હવે કોઈ પણ દરિયાકાંઠા વિસ્તારમાં સુનામીનો ખતરો નથી. તેમ છતાં પ્રશાસને સાવચેત રહેવાની સલાહ આપી છે.
આ દરમિયાન જાપાનમાં પણ 6.9 તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો. અમેરિકન જિયોલોજિકલ સર્વે મુજબ તેનું કેન્દ્ર કુજી શહેરના ઉત્તર-પૂર્વમાં હતું. જોકે જાપાનમાં મોટા નુકસાન અથવા જાનહાનિના કોઈ અહેવાલ મળ્યા નથી. સાવચેતીના ભાગરૂપે રેલવે સેવાઓને તાત્કાલિક સ્થગિત કરવામાં આવી હતી અને માળખાકીય સુવિધાઓની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી. જાપાની અધિકારીઓ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર વેનેઝુએલામાં આવેલો આ ભૂકંપ દેશના છેલ્લા 126 વર્ષના સૌથી શક્તિશાળી ભૂકંપોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. અગાઉ વર્ષ 1900માં 7.7 તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો, જ્યારે 1967માં આવેલા 6.6 તીવ્રતાના ભૂકંપમાં 200થી વધુ લોકોના મૃત્યુ થયા હતા. અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી સતત ચાલુ છે અને પ્રશાસનને આગામી કલાકોમાં વાસ્તવિક નુકસાનની વધુ સ્પષ્ટ માહિતી મળવાની અપેક્ષા છે.
