કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 6 જૂને લોન્ચ કરાયેલા UMEED પોર્ટલ પર વક્ફ સંપત્તિઓના રજીસ્ટ્રેશનની શુક્રવારે અંતિમ તારીખ છે, પરંતુ હજુ સુધી દેશભરમાં સૌથી વધુ વક્ફ જમીન ધરાવતા પાંચ રાજ્યોમાંથી ચારમાં માત્ર લગભગ એક તૃતીયાંશથી લઈને દસમા ભાગ સુધીની સંપત્તિઓની વિગતો અપલોડ થઈ શકી છે.
નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 6 જૂને લોન્ચ કરાયેલા UMEED પોર્ટલ પર દેશભરની વક્ફ સંપત્તિઓના રજીસ્ટ્રેશનની આજે (શુક્રવાર) અંતિમ તારીખ છે. પરંતુ સરકાર સામે મોટી પડકાર એ છે કે હજુ સુધી દેશની અડધાથી પણ ઓછી વક્ફ સંપત્તિઓનો ડેટા જ પોર્ટલ પર અપલોડ થઈ શક્યો છે. આ પરિસ્થિતિને લઈને વક્ફ બોર્ડ અને મુસ્લિમ સંગઠનોમાં ઊંડી ચિંતા જોવા મળી રહી છે.
સરકારી આંકડા અને ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં આશરે 8.8 લાખથી વધુ વક્ફ સંપત્તિઓ છે. આમાંથી મોટી સંખ્યા હજુ પણ ડિજિટલ રેકોર્ડનો ભાગ બની શકી નથી. UMEED પોર્ટલનો ઉદ્દેશ્ય વક્ફ સંપત્તિઓનો એકીકૃત અને પારદર્શક ડિજિટલ ડેટાબેઝ તૈયાર કરવાનો છે, જેથી વિવાદોમાં ઘટાડો થાય અને વ્યવસ્થાપન વધુ અસરકારક બની શકે.
કયા રાજ્યોમાં કેટલું રજીસ્ટ્રેશન થયું?
દેશના જે રાજ્યોમાં વક્ફ સંપત્તિઓ સૌથી વધુ છે, ત્યાંની સ્થિતિ સૌથી ચિંતાજનક બની રહી છે.
- ઉત્તર પ્રદેશમાં લગભગ 1.4 લાખ વક્ફ સંપત્તિઓ છે, પરંતુ ગુરુવાર સુધીમાં માત્ર 35% સંપત્તિઓ જ પોર્ટલ પર રજીસ્ટર થઈ શકી હતી.
- પશ્ચિમ બંગાળમાં જ્યાં લગભગ 80,480 સંપત્તિઓ છે, ત્યાં અત્યાર સુધીમાં ફક્ત 12%નું રજીસ્ટ્રેશન થયું છે.
- કર્ણાટક અને તમિલનાડુમાં આ આંકડો લગભગ 10% સુધી જ મર્યાદિત છે.
તેનાથી વિપરીત, પંજાબમાં લગભગ 80% રજીસ્ટ્રેશન થયાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે, જોકે અધિકારીઓનું કહેવું છે કે ત્યાં વ્યક્તિગત સંપત્તિઓ કરતાં “વક્ફ એસ્ટેટ્સ”ને એક યુનિટ તરીકે રજીસ્ટર કરવામાં આવી રહી છે, જેનાથી પ્રક્રિયા ઝડપી બની છે.
રજીસ્ટ્રેશનમાં વિલંબના મુખ્ય કારણો
વક્ફ બોર્ડ અને મુતવલ્લીઓ (સંભાળ રાખનારાઓ)નું કહેવું છે કે ઘણી વક્ફ સંપત્તિઓ સદીઓ જૂની છે, જેના દસ્તાવેજો શોધવા અત્યંત મુશ્કેલ છે. આ ઉપરાંત:
- વિવિધ રાજ્યોમાં જમીનના માપનના અલગ-અલગ એકમો,
- ઘણા કિસ્સાઓમાં સીમા વિવાદ,
- ડિજિટલ સંસાધનો અને ટેકનિકલ સ્ટાફની અછત,
- અને ઘણી જગ્યાએ સર્વર સંબંધિત સમસ્યાઓ
રજીસ્ટ્રેશનની ગતિ ધીમી પાડી રહી છે. તાજેતરમાં લોકસભામાં સમાજવાદી પાર્ટીના સાંસદ મોહિબુલ્લાહ નદવીએ આ મુદ્દો ઉઠાવતા કહ્યું હતું કે સર્વર ડાઉન રહેવાને કારણે યુપીમાં લગભગ 70% વક્ફ સંપત્તિઓ હજુ પણ રજીસ્ટર થઈ શકી નથી.
જો આજે સુધી રજીસ્ટ્રેશન ન થયું તો શું થશે?
નિયમો અનુસાર, જો આજની સમયમર્યાદા સુધી કોઈ વક્ફ સંપત્તિ UMEED પોર્ટલ પર રજીસ્ટર ન થઈ શકે, તો સંબંધિત વક્ફ બોર્ડ અથવા મુતવલ્લીઓ તેમના રાજ્યના વક્ફ ટ્રિબ્યુનલનો સંપર્ક કરી શકે છે. ટ્રિબ્યુનલ પાસે વ્યક્તિગત કેસોમાં સમયમર્યાદા વધારવાનો અધિકાર છે. જોકે, વક્ફ બોર્ડને આશંકા છે કે જો મોટી સંખ્યામાં કેસો ટ્રિબ્યુનલ પહોંચશે, તો તેઓ વિનંતીઓના અતિશય દબાણ હેઠળ આવી જશે, જેનાથી પ્રક્રિયા વધુ ધીમી પડી શકે છે.
કેન્દ્રીય લઘુમતી બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુ સ્પષ્ટ કરી ચૂક્યા છે કે ડેડલાઈન વધારવાની કોઈ શક્યતા નથી, કારણ કે આ સમયમર્યાદા સીધી વક્ફ અધિનિયમમાં નિર્ધારિત છે. તેમણે કહ્યું કે, જ્યાં સુધી સંસદ કાયદામાં સુધારો ન કરે, ત્યાં સુધી હું આ ડેડલાઈનમાં ફેરફાર કરી શકતો નથી. સરકારનું કહેવું છે કે ડિજિટલ રજીસ્ટ્રેશનથી વક્ફ સંપત્તિઓ પર થતા ગેરકાયદેસર કબજા, વિવાદો અને અનિયમિતતાઓ પર રોક લગાવવામાં મદદ મળશે.
