બે દાયકા પહેલા તત્કાલીન મુલાયમ સરકાર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલી ઇન્ટિગ્રેટેડ ટાઉનશીપ નીતિ હેઠળ અત્યાર સુધી અધૂરી રહેલી 28 પરિયોજનાઓને પૂર્ણ કરવાનો માર્ગ મોકળો થઈ ગયો છે.
લખનૌ: ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથના નેતૃત્વમાં એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેતા મુલાયમ સિંહ યાદવના કાર્યકાળની ઇન્ટિગ્રેટેડ ટાઉનશીપ નીતિ (Integrated Township Policy) ને મંજૂરી આપી છે. આ નિર્ણય પછી રાજ્યમાં અધૂરી 28 ટાઉનશીપ પરિયોજનાઓ (Township Projects) ને પૂર્ણ કરવાનો માર્ગ મોકળો થઈ ગયો છે. આ નિર્ણયથી માત્ર રાજ્યના વિકાસને ગતિ જ નહીં મળે, પરંતુ આવાસની માંગને પણ રાહત મળશે.
આ નીતિ બે દાયકા પહેલા તત્કાલીન મુલાયમ સિંહ યાદવ સરકાર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવી હતી. તે સમયે નીતિ હેઠળ 25 થી 500 એકર જમીન પર ટાઉનશીપ વિકસાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવી હતી. નીતિનો ઉદ્દેશ્ય રોકાણ આકર્ષિત કરવાનો અને સુનિયોજિત રહેણાંક વિકાસ કરવાનો હતો.
યોગી સરકારની નીતિમાં મુખ્ય ફેરફારો
- ન્યૂનતમ જમીન મર્યાદા ઘટાડી: પહેલા ન્યૂનતમ 25 એકર જમીન જરૂરી હતી, હવે તે ઘટાડીને 12.50 એકર કરી દેવામાં આવી છે.
- સમયમર્યાદામાં લવચીકતા: અધૂરી પરિયોજનાઓને પૂર્ણ કરવા માટે ત્રણથી પાંચ વર્ષનો સમય આપવામાં આવશે.
- 25 એકર સુધીની પરિયોજનાઓ માટે 3 વર્ષ
- 25 એકરથી વધુ જમીનવાળા પ્રોજેક્ટ્સ માટે 5 વર્ષ
- સમય વિસ્તરણ શુલ્ક: વિકાસકર્તાને દર એકર પર 80,000 રૂપિયાના હિસાબે સમય વિસ્તરણ શુલ્ક ચૂકવવું પડશે.
- ભૂમિ સંપાદનમાં સુવિધા: વિકાસકર્તા પોતાની ટાઉનશીપ માટે 80 ટકા જમીન પોતે એકત્ર કરશે, બાકીની 20 ટકા જમીન રસ્તા, STP વગેરે માટે સરકાર ઉપલબ્ધ કરાવશે.
- 10 ટકા વધારાની જમીન શામેલ કરવાની છૂટ: આસપાસની જમીનને પરિયોજનામાં શામેલ કરવાની મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
રાજ્યમાં ટાઉનશીપનો ઇતિહાસ
મુલાયમ સરકારના સમયમાં કુલ 40 ટાઉનશીપ પ્રસ્તાવો આવ્યા હતા, જેમાંથી ફક્ત પાંચ પૂર્ણ થયા. સાત પરિયોજનાઓને નિષ્ક્રિય કરી દેવામાં આવી, જ્યારે બાકીની 28 પરિયોજનાઓ વર્ષોથી અટવાયેલી હતી. 2005 માં નીતિ લાગુ થયા પછી લખનૌ, કાનપુર, આગ્રા, મથુરા-વૃંદાવન, મુઝફ્ફરનગર અને ગાઝિયાબાદ જેવા શહેરોમાં ટાઉનશીપ ડેવલપમેન્ટના પ્રસ્તાવો આવ્યા.
પછીથી માયાવતી અને અખિલેશ યાદવ સરકારો દરમિયાન કોઈ ખાસ પ્રગતિ થઈ નહીં. 2014 માં અખિલેશ સરકારે નીતિમાં સંશોધન કર્યું અને મુરાદાબાદ, મેરઠ, પ્રયાગરાજ વગેરે શહેરોમાં ટાઉનશીપ વિકાસ માટેના પ્રસ્તાવોને મંજૂરી આપી. મંગળવારે મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથની અધ્યક્ષતામાં કેબિનેટની બેઠક થઈ. બેઠકમાં સાત નિષ્ક્રિય ટાઉનશીપ પરિયોજનાઓને રદ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો.
આની સાથે જ, 28 અધૂરી કાર્યરત પરિયોજનાઓના વિકાસકર્તાઓને અનેક સુવિધાઓ આપવાનો માર્ગ મોકળો કરવામાં આવ્યો. સંસદીય કાર્ય મંત્રી સુરેશ કુમાર ખન્નાએ જણાવ્યું કે નીતિ હેઠળ સ્વીકૃત DPR (Detailed Project Report) માં સુધારો કરવામાં આવશે અને પરિયોજનાઓની અવધિ વધારવામાં આવશે. ખન્નાએ કહ્યું કે આ નીતિ શહેરોમાં રહેણાંક માંગ પૂરી કરવા અને સુનિયોજિત વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવામાં મદદ કરશે.
