AFCON 2025 കിരീടത്തർക്കം CAS-ലേക്ക്; CAF തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത് സെനഗൽ

ആഫ്രിക്ക കപ്പ് ഓഫ് നേഷൻസ് (AFCON) 2025 ഫൈനലിന്റെ ഫലവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കം കായിക തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര കായിക മധ്യസ്ഥ കോടതിയായ CAS-ലേക്ക് എത്തി. ജനുവരിയിൽ മൊറോക്കോയെ തോൽപ്പിച്ച് കിരീടം നേടിയ സെനഗൽ, തന്റെ കിരീടം പിൻവലിച്ച് മൊറോക്കോയെ 3-0ന് വിജയികളായി പ്രഖ്യാപിച്ച ആഫ്രിക്കൻ ഫുട്ബോൾ കോൺഫെഡറേഷന്റെ (CAF) തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്ത് അപ്പീൽ നൽകി.

AFCON 2025 ഫൈനലിൽ സംഭവിച്ചത് എന്ത്?

ജനുവരിയിൽ മൊറോക്കോയുടെ തലസ്ഥാനമായ റബാത്തിലെ പ്രിൻസ് മൗലേ അബ്ദെല്ല സ്റ്റേഡിയത്തിൽ നടന്ന ഫൈനൽ കാണാൻ ഏകദേശം 66,000 കാണികളെത്തിയിരുന്നു. 1976നുശേഷം ആദ്യമായി AFCON കിരീടം നേടാനായിരുന്നു ആതിഥേയരായ മൊറോക്കോയുടെ ശ്രമം. നിശ്ചിത സമയത്തിന്റെ അവസാന ഘട്ടംവരെ ഇരു ടീമുകൾക്കും ഗോൾ നേടാനായില്ല. എന്നാൽ ഇഞ്ചുറി ടൈമിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ മത്സരത്തിന്റെ ഗതി മാറ്റി.

ഇസ്മായില സാർ നിർണായക ഗോൾ നേടിയതായി സെനഗൽ കരുതി. എന്നാൽ അതിനുമുമ്പ് തന്നെ റഫറി ജീൻ-ജാക്വസ് നഡാല മൊറോക്കോയ്ക്ക് അനുകൂലമായി ഫ്രീകിക്ക് അനുവദിച്ചിരുന്നു. തുടർന്ന് മത്സരത്തിന്റെ 98-ാം മിനിറ്റിൽ വീഡിയോ അസിസ്റ്റന്റ് റഫറിയുടെ (VAR) പരിശോധനയ്ക്കുശേഷം മൊറോക്കോയ്ക്ക് പെനാൽറ്റി ലഭിച്ചു. ഈ തീരുമാനത്തിൽ സെനഗൽ താരങ്ങളും പരിശീലകസംഘവും അതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചു.

സെനഗൽ പരിശീലകൻ പാപ്പെ തിയാവ് ഏതാനും താരങ്ങൾക്കും ജീവനക്കാർക്കുമൊപ്പം മൈതാനം വിട്ടു. ഇതിനിടെ സ്റ്റേഡിയത്തിൽ സംഘർഷാവസ്ഥ വർധിക്കുകയും ചില കാണികളും സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടലുണ്ടാകുകയും ചെയ്തു. ഏറെ നേരം തടസ്സപ്പെട്ട മത്സരം പിന്നീട് പുനരാരംഭിച്ചു.

അധികസമയത്തിന്റെ 124-ാം മിനിറ്റിൽ മൊറോക്കോയ്ക്ക് കിരീടം നേടാനുള്ള അവസരം ലഭിച്ചു. റയൽ മാഡ്രിഡ് താരം ബ്രാഹിം ഡിയാസ് പനേങ്ക ശൈലിയിൽ പെനാൽറ്റി ഗോളിന്റെ മധ്യഭാഗത്തേക്ക് ചിപ്പ് ചെയ്ത് അടിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു. സെനഗൽ ഗോൾകീപ്പർ എഡ്വാർഡ് മെൻഡി പന്ത് തടഞ്ഞു. തുടർന്ന് അധികസമയത്ത് പാപ്പെ ഗുയേ ഗോൾ നേടിയതോടെ സെനഗൽ 1-0ന് വിജയിച്ചു. ഇതോടെ സെനഗൽ രണ്ടാം തവണ AFCON ട്രോഫി സ്വന്തമാക്കി. എന്നാൽ കിരീടവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കം തുടർന്നു.

CAF ഫൈനൽ ഫലം മാറ്റിയത് എന്തുകൊണ്ട്?

ഫൈനലിനുശേഷം റോയൽ മൊറോക്കൻ ഫുട്ബോൾ ഫെഡറേഷൻ (FRMF) ആഫ്രിക്കൻ ഫുട്ബോൾ കോൺഫെഡറേഷനിൽ (CAF) പരാതി നൽകി. സെനഗൽ ടീം മൈതാനം വിട്ടത് മത്സരച്ചട്ടങ്ങളുടെ ലംഘനമാണെന്നായിരുന്നു മൊറോക്കോയുടെ വാദം.

മത്സരച്ചട്ടങ്ങളിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 82 ആണ് തർക്കത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായത്. റഫറിയുടെ അനുമതിയില്ലാതെ മത്സരം അവസാനിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ഒരു ടീം മൈതാനം വിടുന്ന സാഹചര്യങ്ങളാണ് ഈ വ്യവസ്ഥയിൽ ഉൾപ്പെടുന്നത്. ഇത്തരം സാഹചര്യങ്ങളിൽ ബന്ധപ്പെട്ട ടീമിനെ മത്സരത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടതായി പ്രഖ്യാപിക്കാനും ടൂർണമെന്റിൽനിന്ന് പുറത്താക്കാനും കഴിയുമെന്ന് ചട്ടം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

മാർച്ചിൽ CAF അപ്പീൽ ബോർഡ് മൊറോക്കോയ്ക്ക് അനുകൂലമായി വിധിച്ചു. സെനഗലിനെ മത്സരത്തിൽ പരാജയപ്പെട്ടതായി പ്രഖ്യാപിച്ച ബോർഡ് മൊറോക്കോയെ 3-0ന് വിജയികളായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതോടെ മൈതാനത്ത് 1-0ന് വിജയിച്ചിരുന്ന സെനഗലിന് കിരീടം നഷ്ടമായി.

ഈ തീരുമാനത്തെച്ചൊല്ലി ഫുട്ബോൾ ലോകത്ത് ചർച്ചകളും ഉയർന്നു. ചില വിമർശകരും CAF-ലെ മുൻ മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരിലൊരാളും, ഒരു ടീം മൈതാനം വിടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ മത്സരം നിർത്താനോ അവസാനിപ്പിക്കാനോ ഉള്ള അധികാരം റഫറിക്ക് മാത്രമാണോ എന്ന ചോദ്യം ഉന്നയിച്ചു. ഇതോടെ തർക്കം ചട്ടങ്ങളുടെ വ്യാഖ്യാനത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ മത്സരം നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെയും ഫുട്ബോൾ ഭരണസംവിധാനത്തിന്റെയും പങ്കിലേക്കും വ്യാപിച്ചു.

CAF തീരുമാനം അന്യായമെന്ന് സെനഗൽ

CAF വിധിക്കുശേഷം സെനഗൽ ഫുട്ബോൾ ഫെഡറേഷൻ (FSF) ശക്തമായ എതിർപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തുകയും CAS-ൽ അപ്പീൽ നൽകുകയും ചെയ്തു. കിരീടം പിൻവലിച്ച തീരുമാനം അന്യായവും അംഗീകരിക്കാനാവാത്തതുമാണെന്നാണ് സെനഗലിന്റെ നിലപാട്. CAF തീരുമാനത്തിന്റെ പുനഃപരിശോധന നടത്തുകയും ഈ കേസിൽ മത്സരച്ചട്ടങ്ങൾ ശരിയായ രീതിയിൽ പ്രയോഗിച്ചിട്ടുണ്ടോ എന്ന് നിർണയിക്കുകയും ചെയ്യണമെന്ന് ഫെഡറേഷൻ CAS-നോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു.

അതേസമയം, മത്സരച്ചട്ടങ്ങൾ കൃത്യമായി പാലിക്കണമെന്ന നിലപാടിൽ മൊറോക്കൻ ഫെഡറേഷൻ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നു. മത്സരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന എല്ലാ ടീമുകൾക്കും ഒരേ നിയമങ്ങൾ ബാധകമാകണമെന്നും മൈതാനം വിട്ട സംഭവത്തെ ചട്ടങ്ങൾക്കനുസൃതമായി പരിഗണിക്കണമെന്നുമാണ് അവരുടെ വാദം.

സെനഗൽ താരങ്ങളും ജീവനക്കാരും മൈതാനം വിട്ട നടപടിയെ ചട്ടങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് എങ്ങനെ വിലയിരുത്തണം, അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മത്സരഫലം മാറ്റി മൊറോക്കോയെ 3-0ന് വിജയികളായി പ്രഖ്യാപിച്ചത് ന്യായമായിരുന്നോ എന്നിവയാണ് CAS പരിഗണിക്കേണ്ട പ്രധാന ചോദ്യങ്ങൾ.

CAS എന്താണ്? വിധിക്ക് പ്രാധാന്യമെന്ത്?

കോർട്ട് ഓഫ് ആർബിട്രേഷൻ ഫോർ സ്പോർട്ട് (CAS) 1984-ലാണ് സ്ഥാപിതമായത്. സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ ലോസാനിലാണ് ഇതിന്റെ ആസ്ഥാനം. കായികരംഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്ന സ്വതന്ത്ര മധ്യസ്ഥ സ്ഥാപനമാണിത്. താരങ്ങൾ, ടീമുകൾ, കായിക ഫെഡറേഷനുകൾ എന്നിവ തമ്മിലുള്ള കരാറുകൾ, താരങ്ങളുടെ കൈമാറ്റം, ഉത്തേജകമരുന്ന് ഉപയോഗം, അഴിമതി, മത്സരങ്ങളുടെ നടത്തിപ്പ് തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലെ തർക്കങ്ങൾ ഇതിന്റെ പരിധിയിൽ വരുന്നു.

CAS-ന്റെ അധികാരം അംഗീകരിച്ചിട്ടുള്ള കായിക സംഘടനകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കേസുകളിൽ അതിന്റെ വിധികൾ നിർണായകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ചില പരിമിതമായ നിയമസാഹചര്യങ്ങളിൽ സ്വിറ്റ്സർലൻഡിലെ പരമോന്നത കോടതിയിൽ വിധിയെ ചോദ്യം ചെയ്യാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

കായികനിയമത്തിൽ പരിചയമുള്ള മൂന്ന് മധ്യസ്ഥർ ഉൾപ്പെടുന്ന സമിതിയാണ് ഈ കേസ് പരിഗണിക്കുക. ലഭ്യമായ വിവരമനുസരിച്ച്, ഫ്രഞ്ച് കായികനിയമ വിദഗ്ധനായ ജെറാൾഡ് സിമോൺ സമിതിക്ക് നേതൃത്വം നൽകും. വാദം കേട്ടശേഷം രേഖകൾ, ചട്ടങ്ങൾ, ഇരുപക്ഷത്തിന്റെയും വാദങ്ങൾ എന്നിവ സമിതി പരിശോധിക്കണം. വിധി ഉടൻ തയ്യാറായില്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ സമയം വേണ്ടിവരാം.

വാദം കേൾക്കുന്ന ദിവസം തന്നെ വിധി വരുമോ?

സെനഗലിലെയും മൊറോക്കോയിലെയും ആരാധകർ തർക്കത്തിന് വേഗത്തിൽ പരിഹാരം ലഭിക്കണമെന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും വാദം കേൾക്കലും അന്തിമവിധിയും രണ്ട് വ്യത്യസ്ത നടപടികളാണ്. ഇരുപക്ഷത്തിന്റെയും വാദങ്ങളും ബാധകമായ ചട്ടങ്ങളും CAS പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അതിനാൽ വാദം കേൾക്കുന്ന ദിവസം തന്നെ ഔദ്യോഗിക വിജയിയെ പ്രഖ്യാപിക്കുമെന്ന് കരുതാനാവില്ല.

CAS സെനഗലിന്റെ അപ്പീൽ അംഗീകരിച്ചാൽ CAF തീരുമാനം റദ്ദാക്കാനോ അതിൽ മാറ്റം വരുത്താനോ വഴിയൊരുങ്ങും. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ മൈതാനത്ത് നേടിയ വിജയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ സെനഗലിന്റെ കിരീടപദവി പുനഃസ്ഥാപിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.

മറിച്ച്, CAF തീരുമാനം CAS ശരിവെച്ചാൽ മൊറോക്കോയെ 3-0ന് വിജയികളായി പ്രഖ്യാപിച്ച വിധി നിലനിൽക്കാം. ചട്ടങ്ങളെയും കേസിലെ വസ്തുതകളെയും സമിതി എങ്ങനെ വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു എന്നതിനെ ആശ്രയിച്ചായിരിക്കും അന്തിമഫലം.

ഫുട്ബോൾ ഭരണസംവിധാനത്തിനും നിർണായകമായ കേസ്

AFCON ഫൈനലുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ തർക്കം ഭാവിയിലെ അന്താരാഷ്ട്ര ഫുട്ബോൾ മത്സരങ്ങളിൽ അച്ചടക്കച്ചട്ടങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നതിന് ഒരു മാതൃകയായേക്കാം. പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഗമായി മൈതാനം വിട്ടാൽ സ്വീകരിക്കാവുന്ന നടപടികൾ എന്തെല്ലാമാണ്, റഫറിയുടെ അനുമതിക്ക് എന്ത് പ്രാധാന്യമുണ്ട്, മത്സരഫലം മാറ്റാനുള്ള അധികാരം എത്രത്തോളം വിനിയോഗിക്കാം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിൽ വ്യക്തത വരുത്തുന്നത് ഈ കേസിൽ പ്രധാനമാണ്.

നിലവിൽ CAF തീരുമാനപ്രകാരം മൊറോക്കോയെ വിജയികളായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, സെനഗൽ ആ തീരുമാനത്തെ ചോദ്യം ചെയ്യുകയാണ്. ദീർഘകാലമായി തുടരുന്ന തർക്കം പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രധാന ഘട്ടമാണ് CAS-ലെ വാദം കേൾക്കൽ. എന്നാൽ അന്തിമവിധി വരുന്നതുവരെ കിരീടത്തെച്ചൊല്ലിയുള്ള നിയമപോരാട്ടം തുടരും.