കനേഡിയൻ നിക്ഷേപകനായ പ്രേം വാത്സയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഫെയർഫാക്സ് ഫിനാൻഷ്യൽ ഹോൾഡിങ്‌സിന് ഐഡിബിഐ ബാങ്കിൽ 60.72 ശതമാനം നിയന്ത്രണ ഓഹരി ഏറ്റെടുക്കാൻ കേന്ദ്ര സർക്കാരിന്റെ അനുമതി ലഭിച്ചു. ഏകദേശം 52,878.08 കോടി രൂപ (5.56 ബില്യൺ ഡോളർ) മൂല്യമുള്ള ഈ ഇടപാട് ഇന്ത്യൻ ധനകാര്യ മേഖലയിലെ പ്രധാന വിദേശ നിക്ഷേപ ഇടപാടുകളിലൊന്നായിരിക്കും.
ഫെയർഫാക്സ് ഫിനാൻഷ്യൽ ഹോൾഡിങ്‌സിന്റെ സ്ഥാപകനും ചെയർമാനും ചീഫ് എക്സിക്യൂട്ടീവ് ഓഫീസറുമാണ് പ്രേം വാത്സ. 1950 ഓഗസ്റ്റ് 5ന് ഹൈദരാബാദിലാണ് അദ്ദേഹം ജനിച്ചത്. ഇന്ത്യൻ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജി (ഐഐടി) മദ്രാസിൽ നിന്ന് കെമിക്കൽ എൻജിനീയറിങ്ങിൽ ബിരുദം നേടിയ അദ്ദേഹം പിന്നീട് കാനഡയിലെ യൂണിവേഴ്സിറ്റി ഓഫ് വെസ്റ്റേൺ ഒന്റാറിയോയിൽ നിന്ന് എംബിഎയും നേടി.
1985ലാണ് അദ്ദേഹം ഫെയർഫാക്സ് സ്ഥാപിച്ചത്. ഇൻഷുറൻസ്, നിക്ഷേപം, ധനകാര്യ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയാണ് കമ്പനിയുടെ പ്രധാന പ്രവർത്തന മേഖലകൾ. ദീർഘകാല വളർച്ചാ സാധ്യതകൾ പരിഗണിച്ച് കമ്പനികളിൽ നിക്ഷേപിക്കുന്ന രീതിയാണ് വാത്സയുടെ നിക്ഷേപ തന്ത്രത്തിന്റെ സവിശേഷത. നിക്ഷേപങ്ങളോടുള്ള ദീർഘകാല സമീപനത്തിന്റെ പേരിൽ അമേരിക്കൻ നിക്ഷേപകനായ വാറൻ ബഫറ്റുമായി അദ്ദേഹത്തെ താരതമ്യം ചെയ്യാറുണ്ട്. കനേഡിയൻ പൗരത്വമുള്ള ഇന്ത്യൻ വംശജനായ വാത്സയ്ക്ക് ഇന്ത്യയുമായി ദീർഘകാല ബന്ധമുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ ബിസിനസ് മേഖലയിലെ നിക്ഷേപങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക സംഭാവനകൾക്കും അംഗീകാരമായി 2020ൽ അദ്ദേഹത്തിന് പത്മശ്രീ ലഭിച്ചു.
2026 ഒക്ടോബർ 14ന് കേന്ദ്ര മന്ത്രിസഭയുടെ സാമ്പത്തിക കാര്യ സമിതി (CCEA) ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ തന്ത്രപരമായ ഓഹരി വിൽപ്പനയ്ക്ക് അംഗീകാരം നൽകി. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ ബാങ്കിലെ 30.48 ശതമാനം ഓഹരികളും ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ് കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ (എൽഐസി) 30.24 ശതമാനം ഓഹരികളും വിൽക്കും. ഇതോടെ ആകെ 60.72 ശതമാനം ഓഹരികൾ ഫെയർഫാക്സിന്റെ അനുബന്ധ കമ്പനിക്ക് ലഭിക്കും.
ഇടപാടിന്റെ ആകെ മൂല്യം ഏകദേശം 52,878.08 കോടി രൂപയാണ്. ഓഹരിയൊന്നിന് 81 രൂപയാണ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്ന വില. വിൽപ്പനയ്ക്കുശേഷം കേന്ദ്ര സർക്കാരിന് 15 ശതമാനവും എൽഐസിക്ക് 19 ശതമാനവും ഓഹരി ശേഷിക്കും. ഇതോടെ ഇരുവരുടെയും സംയുക്ത ഓഹരി പങ്കാളിത്തം 34 ശതമാനമായിരിക്കും.
ഓഹരിയൊന്നിന് 75.99 രൂപയായി നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന മൂല്യനിർണയ നിരക്കിനേക്കാൾ ഉയർന്ന തുകയാണ് ഫെയർഫാക്സ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തത്. എന്നാൽ മന്ത്രിസഭയുടെ അനുമതി ലഭിച്ചതുകൊണ്ട് മാത്രം ഏറ്റെടുക്കൽ നടപടികൾ പൂർത്തിയാകില്ല. ഇടപാടിന് ആവശ്യമായ നിയന്ത്രണ അനുമതികളും മറ്റ് ഔപചാരിക നടപടികളും പൂർത്തിയാക്കേണ്ടതുണ്ട്. 2027 മാർച്ചോടെ ഇടപാട് പൂർത്തിയാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയിൽ മാറ്റമുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. സർക്കാർ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 2018 സെപ്റ്റംബറിൽ 31.78 ശതമാനമായിരുന്ന ബാങ്കിന്റെ മൊത്തം നിഷ്‌ക്രിയ ആസ്തി (എൻപിഎ) അനുപാതം 2026 മാർച്ചിൽ 2.32 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞു.
ഇന്ത്യൻ ബാങ്കിങ് വിപണിയിൽ സാന്നിധ്യം വിപുലീകരിക്കാനുള്ള അവസരമായാണ് ഈ നിക്ഷേപം പ്രേം വാത്സയ്ക്ക് മുന്നിലുള്ളത്. ഐഡിബിഐ ബാങ്കിന്റെ നിലവിലുള്ള ഉപഭോക്തൃ അടിത്തറ, ശാഖാ ശൃംഖല, ധനകാര്യ സേവന ശൃംഖല എന്നിവ പ്രയോജനപ്പെടുത്തി ബിസിനസ് വികസിപ്പിക്കാനുള്ള സാധ്യതകളുണ്ട്.
ഐഡിബിഐ ബാങ്കിലെ ഓഹരി ഏറ്റെടുക്കലിനപ്പുറം ഇന്ത്യയിലെ ധനകാര്യ സേവന ബിസിനസുകളെ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതകളും ഫെയർഫാക്സ് പരിഗണിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഡിജിറ്റ് ലൈഫ് ഇൻഷുറൻസ്, ഡിജിറ്റ് ജനറൽ ഇൻഷുറൻസ്, ഐഐഎഫ്എൽ ക്യാപിറ്റൽ എന്നിവയുടെ ആസ്തികളോ ബിസിനസുകളോ ഐഡിബിഐ ബാങ്കുമായി സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പദ്ധതികളും ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ ഇത്തരം നീക്കങ്ങൾ ബന്ധപ്പെട്ട നിയന്ത്രണ ഏജൻസികളുടെ അനുമതിക്കും ബാധകമായ ചട്ടങ്ങൾക്കും വിധേയമായിരിക്കും. പദ്ധതി നടപ്പായാൽ ബാങ്കിങ്, ഇൻഷുറൻസ്, നിക്ഷേപം, വെൽത്ത് മാനേജ്‌മെന്റ് തുടങ്ങിയ സേവനങ്ങളെ വിപുലമായ ഒരു ധനകാര്യ സംവിധാനത്തിന് കീഴിൽ കൊണ്ടുവരാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടാകും.
