ബംഗ്ലാദേശിൽ റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാൻ HSBCയും സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡും

ബംഗ്ലാദേശിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന രണ്ട് പ്രമുഖ വിദേശ ബാങ്കുകൾ സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കൾക്കുള്ള റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ ഒരുങ്ങുന്നു. HSBC നേരത്തെ തന്നെ റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങൾ ഘട്ടംഘട്ടമായി അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള പദ്ധതി പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡും തങ്ങളുടെ റീട്ടെയിൽ, വെൽത്ത് ബാങ്കിങ് ബിസിനസ് വിൽക്കാനുള്ള നടപടികൾ ആരംഭിച്ചിരിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, വൻകിട കമ്പനികളുമായും അന്താരാഷ്ട്ര ഇടപാടുകളുമായും ബന്ധപ്പെട്ട ബാങ്കിങ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇരു ബാങ്കുകളും തുടരും.

ബംഗ്ലാദേശിലെ ബാങ്കിങ് വിപണിയിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന വിദേശ ബാങ്കുകൾ തങ്ങളുടെ ബിസിനസ് തന്ത്രങ്ങളിൽ മാറ്റം വരുത്തുകയാണ്. HSBCയ്ക്ക് പിന്നാലെയാണ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡും സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കൾക്കുള്ള ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങളിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നത്. ഇതിനിടെ, രാജ്യത്തെ നിരവധി പ്രാദേശിക ബാങ്കുകൾ കിട്ടാക്കടവും പണലഭ്യതക്കുറവും ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രശ്നങ്ങൾ നേരിടുന്നുണ്ട്.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ വിദേശ ബാങ്കുകളുടെ തീരുമാനം ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്. എന്നാൽ, ബംഗ്ലാദേശിലെ ബാങ്കിങ് പ്രതിസന്ധി മാത്രമല്ല ഈ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിലെ കാരണം. കുറഞ്ഞ പ്രവർത്തനച്ചെലവിൽ കൂടുതൽ വരുമാനം ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ബിസിനസ് മേഖലകളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനാണ് വിദേശ ബാങ്കുകൾ ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

HSBCയ്ക്ക് പിന്നാലെ റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് ബിസിനസ് വിൽക്കാൻ സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡ്

ബംഗ്ലാദേശിലെ തങ്ങളുടെ റീട്ടെയിൽ, വെൽത്ത് ബാങ്കിങ് ബിസിനസ് വിൽക്കാനുള്ള പദ്ധതി സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡ് 2026 ഒക്ടോബറിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. ഇതിനായി ബാങ്ക് സാധ്യതയുള്ള വാങ്ങുന്നവരെ അന്വേഷിച്ചുവരികയാണ്.

ഇതിന് മുമ്പ് 2025 ജൂലൈയിൽ HSBCയും ബംഗ്ലാദേശിലെ സാധാരണ ഉപഭോക്താക്കൾക്കുള്ള ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങൾ ഘട്ടംഘട്ടമായി അവസാനിപ്പിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു.

സേവിങ്സ് അക്കൗണ്ടുകൾ, സ്ഥിരനിക്ഷേപങ്ങൾ (FD), ഭവനവായ്പകൾ, വ്യക്തിഗത വായ്പകൾ, ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകൾ തുടങ്ങിയവ റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്. ഈ ബിസിനസിൽ നിന്ന് പിന്മാറി വൻകിട കമ്പനികളുമായും അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരവുമായും ബന്ധപ്പെട്ട ഉപഭോക്താക്കളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാനാണ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.

ഈ പ്രഖ്യാപനത്തിന് പിന്നാലെ ബാങ്കിൽ അക്കൗണ്ടുള്ള ഉപഭോക്താക്കൾക്ക് തങ്ങളുടെ നിക്ഷേപങ്ങളുടെയും ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങളുടെയും തുടർച്ച സംബന്ധിച്ച് ആശങ്കകൾ ഉയരാം. എന്നാൽ, ബിസിനസ് വിൽക്കാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ ഉപഭോക്താക്കളെയോ ജീവനക്കാരെയോ ഉടനടി ബാധിക്കില്ലെന്ന് സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡ് അറിയിച്ചു. ദൈനംദിന ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങൾ പതിവുപോലെ തുടരുമെന്നും ബാങ്ക് വ്യക്തമാക്കി.

ഈ മാറ്റം ഒറ്റയടിക്ക് നടപ്പാക്കില്ല. ബിസിനസ് വിൽപ്പനയുടെ മുഴുവൻ നടപടികളും പൂർത്തിയാക്കാൻ ഏകദേശം 18 മുതൽ 24 മാസം വരെ വേണ്ടിവരുമെന്നാണ് ബാങ്കിന്റെ കണക്കുകൂട്ടൽ.

ബംഗ്ലാദേശിൽ വിദേശ ബാങ്കുകൾ റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങൾ കുറയ്ക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?

വിദേശ ബാങ്കുകളുടെ ഈ തീരുമാനത്തിന് പിന്നിൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ സാമ്പത്തിക സാഹചര്യം മാത്രമല്ല ഉള്ളത്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ബാങ്കുകൾ കുറഞ്ഞ അപകടസാധ്യതയിൽ മികച്ച വരുമാനം ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള ബിസിനസ് മേഖലകളിലെ നിക്ഷേപം വർധിപ്പിച്ചുവരികയാണ്.

റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് നടത്തുന്നതിന് ശാഖകൾ, ജീവനക്കാർ, ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങൾ, സൈബർ സുരക്ഷ, ഉപഭോക്തൃ സേവനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കായി വലിയ തുക ചെലവഴിക്കേണ്ടിവരും. കൂടാതെ, സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതിനും ബാങ്കുകൾക്ക് ഗണ്യമായ തുക ചെലവാക്കേണ്ടതുണ്ട്.

ഒരു രാജ്യത്ത് ഉപഭോക്താക്കളുടെ എണ്ണമോ ബാങ്കിങ് പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വരുമാനമോ ഈ ചെലവുകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ കുറവാണെങ്കിൽ, റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് ബിസിനസ് തുടരുന്നത് ബാങ്കുകൾക്ക് പ്രയാസകരമാകാം.

ധാക്ക ആസ്ഥാനമായുള്ള വാർത്താ പോർട്ടലായ പ്രഥം ആലോയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച സാമ്പത്തിക വിശകലന വിദഗ്ധൻ മാമൂൻ റഷീദിന്റെ ലേഖനമനുസരിച്ച്, കൂടുതൽ വരുമാനം ലഭിക്കാൻ സാധ്യതയുള്ള വിപണികളിലും ബിസിനസ് മേഖലകളിലും മൂലധനം വിനിയോഗിക്കാനാണ് വിദേശ ബാങ്കുകൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.

ഈ മാറ്റം ബംഗ്ലാദേശിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. നിരവധി അന്താരാഷ്ട്ര ബാങ്കുകൾ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലും റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് പ്രവർത്തനങ്ങൾ കുറച്ച് കോർപ്പറേറ്റ്, സ്ഥാപനാധിഷ്ഠിത ബാങ്കിങ് സേവനങ്ങളിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നുണ്ട്.

ബംഗ്ലാദേശിലെ മൊത്തം ബാങ്ക് വായ്പകളിൽ 32.78 ശതമാനവും കിട്ടാക്കടം

വിദേശ ബാങ്കുകൾ റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് മേഖലയിൽ നിന്ന് പിന്മാറുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കിടയിൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ബാങ്കിങ് സംവിധാനം കിട്ടാക്കടത്തിന്റെ ഗുരുതരമായ പ്രശ്നം നേരിടുകയാണ്.

ബംഗ്ലാദേശ് ബാങ്കിന്റെ കണക്കുകൾ പ്രകാരം, 2026 ജൂൺ അവസാനത്തോടെ രാജ്യത്തെ മൊത്തം ബാങ്ക് വായ്പകളുടെ 32.78 ശതമാനവും നിഷ്‌ക്രിയ ആസ്തികളായി (NPL) മാറിയിരുന്നു. ഈ കാലയളവിൽ മൊത്തം കിട്ടാക്കടം 6,06,555 കോടി ബംഗ്ലാദേശി ടാക്കയായി രേഖപ്പെടുത്തി.

ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, ബാങ്കുകൾ നൽകിയ ഓരോ 100 ടാക്കയുടെ കുടിശ്ശിക വായ്പയിലും ഏകദേശം 33 ടാക്കയും നിശ്ചിത വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരം തിരിച്ചടയ്ക്കപ്പെടാത്ത നിലയിലായിരുന്നു.

ബാങ്കിങ് മേഖലയിലെ ദുർബലമായ നിരീക്ഷണം, സംശയാസ്പദമായ വായ്പാ വിതരണം, രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം, വൻകിട വായ്പക്കാരിൽ നിന്ന് പണം തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതിലെ ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ എന്നിവ പ്രശ്നം രൂക്ഷമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

അതേസമയം, കിട്ടാക്കടത്തിന്റെ അനുപാതം 2025 സെപ്റ്റംബറിലെ 35.73 ശതമാനത്തിൽ നിന്ന് 2026 ജൂണിൽ 32.78 ശതമാനമായി കുറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ അനുപാതം ഇപ്പോഴും ഉയർന്ന നിലയിലാണ്.

സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡിന്റെ ബിസിനസ് വാങ്ങാൻ പ്രാദേശിക ബാങ്കുകൾ മടിക്കുന്നു

സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡിന്റെ റീട്ടെയിൽ ബാങ്കിങ് ബിസിനസ് വാങ്ങാൻ തുടക്കത്തിൽ നിരവധി പ്രാദേശിക ബാങ്കുകൾ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ബ്രാക്ക് ബാങ്ക്, സിറ്റി ബാങ്ക്, പുബാലി ബാങ്ക്, മ്യൂച്വൽ ട്രസ്റ്റ് ബാങ്ക്, ധാക്ക ബാങ്ക്, ഡച്ച്-ബംഗ്ലാ ബാങ്ക് എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

എന്നാൽ, നവംബർ 10ന് പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ദ ഡെയ്‌ലി സ്റ്റാറിന്റെ റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഇപ്പോൾ നിരവധി ബാങ്കുകൾ നിർദിഷ്ട ഇടപാടിൽ നിന്ന് പിന്മാറുകയാണ്.

സ്വകാര്യ മേഖലയിലെ വായ്പാ വളർച്ചയിലെ മന്ദഗതിയും ഏകദേശം 1,500 ജീവനക്കാരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ബാധ്യതകളുമാണ് ഇതിന് പ്രധാന കാരണങ്ങളായി ചൂണ്ടിക്കാണിക്കപ്പെടുന്നത്.

റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഇതുവരെ സിറ്റി ബാങ്ക് മാത്രമാണ് സ്റ്റാൻഡേർഡ് ചാർട്ടേഡുമായി രഹസ്യാത്മകതാ കരാറിൽ ഒപ്പുവെച്ചിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ, അന്തിമ ഏറ്റെടുക്കൽ കരാർ ഇതുവരെ ഉണ്ടായിട്ടില്ല.

ഈ സാഹചര്യത്തിൽ നിർദിഷ്ട ബിസിനസ് വിൽപ്പന നടപടികൾ നേരത്തെ കണക്കാക്കിയതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.