രാജ്യത്ത് ചരക്ക് ഗതാഗതം സുഗമമാക്കുന്നതിനും വ്യാപാരത്തിന് വേഗം നൽകുന്നതിനുമായി കേന്ദ്ര സർക്കാർ റോഡ്, റെയിൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിവിധ ഗതാഗത മാർഗങ്ങൾ തമ്മിൽ മികച്ച ഏകോപനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനായി മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കുകൾ വികസിപ്പിച്ചുവരികയാണ്. റോഡ് ഗതാഗത, ഹൈവേ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നാഷണൽ ഹൈവേ ലോജിസ്റ്റിക്സ് മാനേജ്മെന്റ് ലിമിറ്റഡ് (NHLML) രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇത്തരം പാർക്കുകൾ വികസിപ്പിച്ചുവരുന്നു.
ഈ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി പട്‌ന, നാസിക്, ഹൈദരാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ മൂന്ന് പുതിയ മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കുകൾ വികസിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പുകൾ നടക്കുന്നു. ഈ മൂന്ന് പദ്ധതികൾക്കായി ആകെ ഏകദേശം 2,870 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപം ഉണ്ടാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.
റോഡ്, റെയിൽ, മറ്റ് ഗതാഗത മാർഗങ്ങൾ തമ്മിൽ മികച്ച ഏകോപനം ഉറപ്പാക്കി ചരക്ക് നീക്കം സുഗമമാക്കുകയാണ് ഈ പദ്ധതികളുടെ ലക്ഷ്യം. ദീർഘദൂരങ്ങളിലേക്ക് ചരക്ക് എത്തിക്കുന്നതിന് ആവശ്യമായ സമയവും ലോജിസ്റ്റിക്സുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചെലവും കുറയ്ക്കാൻ ഇത് സഹായിച്ചേക്കാം. പദ്ധതികൾ പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ ബന്ധപ്പെട്ട മേഖലകളിലെ വ്യാപാര പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും വിതരണ ശൃംഖലയ്ക്കും കൂടുതൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
പട്‌ന, നാസിക്, ഹൈദരാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കുകൾ
റോഡ് ഗതാഗത, ഹൈവേ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന നാഷണൽ ഹൈവേ ലോജിസ്റ്റിക്സ് മാനേജ്മെന്റ് ലിമിറ്റഡ് (NHLML) രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കുകൾ വികസിപ്പിച്ചുവരുന്നു. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി പട്‌ന, നാസിക്, ഹൈദരാബാദ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന പദ്ധതികളുടെ അന്തിമ റിപ്പോർട്ട് തയ്യാറാക്കി സർക്കാർ അനുമതിക്കായി സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നിർദേശിച്ച പദ്ധതി പ്രകാരം പട്‌നയിൽ ഏകദേശം 870 കോടി രൂപ ചെലവിൽ 103 ഏക്കർ സ്ഥലത്ത് ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്ക് വികസിപ്പിക്കും. ഹൈദരാബാദിൽ ഏകദേശം 1,300 കോടി രൂപയുടെ നിക്ഷേപത്തിൽ 156 ഏക്കർ സ്ഥലത്ത് പാർക്ക് നിർമ്മിക്കാനാണ് പദ്ധതി. മൂന്ന് പദ്ധതികളിൽ വിസ്തീർണ്ണത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ഹൈദരാബാദിലെ പാർക്കായിരിക്കും ഏറ്റവും വലുത്.
നാസിക്കിൽ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കിന് ഏകദേശം 700 കോടി രൂപ ചെലവാകുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. ഏകദേശം 123 ഏക്കർ സ്ഥലത്തായിരിക്കും പദ്ധതി വികസിപ്പിക്കുക. സർക്കാർ അനുമതി ലഭിച്ചതിന് ശേഷം ഈ പദ്ധതികൾക്കായുള്ള ടെൻഡർ നടപടികൾ ആരംഭിക്കാം. തുടർന്ന് നിർമാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഘട്ടംഘട്ടമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാനാണ് പദ്ധതി.
മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കുകളുടെ ഘടന
വിവിധ ഗതാഗത മാർഗങ്ങളെ ഒരൊറ്റ ലോജിസ്റ്റിക്സ് ശൃംഖലയുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കേന്ദ്രങ്ങളാണ് മൾട്ടിമോഡൽ ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കുകൾ. ഇതിലൂടെ ചരക്കുകൾ ഒരു ഗതാഗത മാർഗത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറ്റുന്നത് എളുപ്പമാകും. ഇന്ത്യയിൽ റോഡ് ഗതാഗതത്തോടൊപ്പം റെയിൽ ശൃംഖലയെയും ലോജിസ്റ്റിക്സ് സംവിധാനവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത് ചരക്ക് ഗതാഗത ചെലവ് കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള പ്രധാന നടപടിയായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ഇത്തരം പാർക്കുകളിൽ വെയർഹൗസിംഗ്, ചരക്കുകളുടെ തരംതിരിക്കൽ, പാക്കേജിംഗ്, ട്രാൻസ്‌ഷിപ്‌മെന്റ്, മറ്റ് ലോജിസ്റ്റിക്സ് സേവനങ്ങൾ എന്നിവയ്ക്കുള്ള സൗകര്യങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കാനാകും. ഈ കേന്ദ്രങ്ങളിലൂടെ വ്യവസായങ്ങൾക്കും വ്യാപാരികൾക്കും ചരക്ക് നീക്കത്തിനായി മികച്ച അടിസ്ഥാന സൗകര്യം ലഭിക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ. പ്രത്യേകിച്ച് നിർമാണം, കൃഷി, ഇ-കൊമേഴ്‌സ്, മറ്റ് മേഖലകളിലെ വിതരണ ശൃംഖലകൾക്ക് ഇതിലൂടെ പ്രയോജനം ലഭിച്ചേക്കാം.
ഡൽഹി-മുംബൈ റെയിൽ പാതയിൽ ചരക്ക് ഗതാഗത ശേഷി വർധിപ്പിക്കും
ലോജിസ്റ്റിക്സ് പാർക്കുകൾക്ക് പുറമെ ഡൽഹി-മുംബൈ റെയിൽ പാതയുടെ ശേഷി വർധിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളും പുരോഗമിക്കുകയാണ്. ഈ പാതയിൽ യാത്രാ, ചരക്ക് ട്രെയിനുകളുടെ വർധിച്ചുവരുന്ന സമ്മർദം കണക്കിലെടുത്ത് വഡോദര-രത്ലാം സെക്ഷനിൽ മൂന്നാമത്തെയും നാലാമത്തെയും റെയിൽ പാതകൾ വികസിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയുണ്ട്.
ഏകദേശം 259 കിലോമീറ്റർ ദൈർഘ്യമുള്ള ഈ പദ്ധതിയെ പ്രത്യേക റെയിൽ പദ്ധതിയായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2029ഓടെ പദ്ധതി പൂർത്തിയാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
പുതിയ റെയിൽ പാതകൾ നിർമിച്ച ശേഷം ഈ റൂട്ടിൽ ചരക്ക് ട്രെയിനുകളുടെ ഗതാഗതത്തിന് അധിക ശേഷി ലഭ്യമാകും. പദ്ധതി പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 1.65 കോടി ടൺ അധിക ചരക്ക് ഗതാഗത ശേഷി കൂട്ടിച്ചേർക്കപ്പെടുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
