2026 फिफा वर्ल्ड कपपूर्वी इराणने आपल्या तयारीत महत्त्वपूर्ण बदल केला आहे. फिफाने इराणच्या विनंतीला मंजुरी देत संघाचा बेस कॅम्प अमेरिकेतून मेक्सिकोतील तिजुआना येथे हलवण्यास परवानगी दिली आहे. यापूर्वी इराणच्या संघाचा प्रशिक्षण बेस अमेरिकेतील अ‍ॅरिझोना राज्यातील टक्सन शहरात उभारण्याची योजना होती, मात्र आता संघ वर्ल्ड कपची तयारी तिजुआनामधून करणार आहे.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील राजकीय तणाव, प्रवास निर्बंध आणि व्हिसा प्रक्रियेबाबत सुरू असलेल्या चिंतेच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय घेण्यात आला आहे. इराणी फुटबॉल अधिकाऱ्यांच्या मते, मेक्सिकोमध्ये बेस कॅम्प असल्यास खेळाडू, प्रशिक्षक मंडळ आणि सपोर्ट स्टाफसाठी प्रवास आणि प्रशासकीय प्रक्रिया अधिक सुलभ होतील.
इराण फुटबॉल फेडरेशनचे अध्यक्ष मेहदी ताज यांनी सांगितले की इस्तंबूलमध्ये फिफा अधिकारी आणि वर्ल्ड कप आयोजन समितीसोबत झालेल्या बैठका तसेच त्यानंतर झालेल्या व्हर्च्युअल चर्चेनंतर ही मंजुरी देण्यात आली. त्यांनी स्पष्ट केले की वर्ल्ड कपमध्ये सहभागी होणाऱ्या सर्व संघांच्या बेस कॅम्पला फिफाची मंजुरी आवश्यक असते आणि इराणकडून पाठवलेली अधिकृत विनंती स्वीकारण्यात आली आहे.
तिजुआना हे अमेरिकेच्या सीमेजवळ असल्यामुळे आणि कॅलिफोर्नियातील स्टेडियमपर्यंत सहज पोहोचता येत असल्यामुळे या शहराची निवड करण्यात आली. इराणचे ग्रुप G मधील दोन सामने कॅलिफोर्नियामध्ये होणार असल्याने हा पर्याय लॉजिस्टिकदृष्ट्या अधिक सोयीस्कर मानला जात आहे.
इराण फुटबॉल फेडरेशननुसार संघाला तिजुआनामध्ये आधुनिक प्रशिक्षण मैदान, जिम, खासगी रेस्टॉरंट आणि रिकव्हरी सुविधा उपलब्ध करून दिल्या जाणार आहेत. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की मेक्सिकोमध्ये राहून संघ अमेरिकेतील सामन्यांच्या स्थळांपर्यंत सहज प्रवास करू शकेल.
बेस कॅम्प मेक्सिकोमध्ये असला तरी इराणचे सर्व गट-सामने अमेरिकेतच खेळवले जाणार आहेत. इराणचा पहिला सामना न्यूझीलंडविरुद्ध SoFi Stadium येथे होईल. त्यानंतर संघ बेल्जियमविरुद्ध त्याच स्टेडियममध्ये खेळेल, तर अंतिम गट-सामना इजिप्तविरुद्ध Lumen Field येथे होणार आहे.
हा निर्णय केवळ क्रीडापूरता मर्यादित नसल्याचे मानले जात आहे. अलीकडेच कॅनडाने फिफा काँग्रेसमध्ये सहभागी होण्यासाठी जाणाऱ्या मेहदी ताज यांना प्रवेश नाकारल्याचे वृत्त समोर आले होते. 2024 मध्ये कॅनडाने इराणच्या इस्लामिक रेव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ला दहशतवादी संघटना घोषित केल्यानंतर हा वाद अधिक तीव्र झाला.
तज्ज्ञांच्या मते, आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धांमध्ये राजकारण आणि कूटनीतीचा प्रभाव आता अधिक स्पष्टपणे दिसू लागला आहे. इराणचा बेस कॅम्प अमेरिकेतून मेक्सिकोमध्ये हलवण्याचा निर्णयही त्याच व्यापक परिस्थितीचा भाग मानला जात आहे.
इराण 2026 मध्ये सलग चौथ्यांदा फिफा वर्ल्ड कपमध्ये सहभागी होणार आहे. संघाने आतापर्यंत एकूण सात वेळा वर्ल्ड कपमध्ये सहभाग घेतला आहे, मात्र अद्याप त्यांना नॉकआउट फेरीत प्रवेश मिळवता आलेला नाही.
2026 फिफा वर्ल्ड कपचे संयुक्त आयोजन अमेरिका, कॅनडा आणि मेक्सिको करणार आहेत. स्पर्धेत प्रथमच 48 संघ सहभागी होणार असून स्पर्धा 11 जून ते 19 जुलै 2026 या कालावधीत खेळवली जाईल.
विस्तारित स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर सुरक्षा, व्हिसा व्यवस्थापन, आंतरराष्ट्रीय राजकीय तणाव आणि प्रवास समन्वय हे मुद्दे फिफा आणि यजमान देशांसाठी मोठे आव्हान ठरत आहेत.
