वाराणसी। पूर्वान्चलमध्ये स्वच्छ आणि आधुनिक वाहतूक वाढीच्या उद्देशाने गोरखपुर आणि वाराणसी दरम्यान हायड्रोजनवर चालणाऱ्या ट्रेनची तयारी सुरू झाली आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पासाठी आयआयटी बीएचयूला प्रमुख संशोधन संस्था म्हणून निवडण्यात आले आहे. यासोबतच ग्रीन हायड्रोजन तंत्रज्ञानावर काम करण्यासाठी “ग्रीन हायड्रोजन सेंटर ऑफ एक्सलन्स”ची स्थापना करण्याचा प्रस्ताव देखील मांडला गेला आहे.
ही ट्रेन हायड्रोजन फ्युएल सेल तंत्रज्ञानाने चालवली जाईल, ज्यामुळे प्रदूषणामध्ये लक्षणीय घट होईल. योजनेनुसार हायड्रोजन ट्रेनसोबतच या मार्गावर हायड्रोजन बस चालवण्याची तयारी देखील आहे. प्रकल्पाचा उद्देश उत्तर प्रदेशात ग्रीन मोबिलिटीला प्रोत्साहन देणे आणि वाहतूक व्यवस्था पर्यावरणपूरक बनवणे आहे.
राज्य सरकारच्या ग्रीन हायड्रोजन धोरण 2024 अंतर्गत या प्रकल्पाला गती दिली जात आहे. संशोधन, तांत्रिक विकास, स्टोरेज, इंधन पुरवठा आणि पायाभूत सुविधा तयार करण्यासाठी आयआयटी-बीएचयू आणि गोरखपुर येथील एमएमएमयूटी एकत्रितपणे काम करतील. दोन्ही संस्थांच्या सहभागामुळे या क्षेत्रात हायड्रोजन ऊर्जेशी संबंधित नवीन तंत्रज्ञानाचा विकास शक्य होईल.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, हायड्रोजन ट्रेनसाठी आवश्यक पायाभूत सुविधा जसे रीफ्यूलिंग स्टेशन, सुरक्षा मानके आणि तांत्रिक चाचणी टप्प्याटप्प्याने तयार केली जाईल. प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर, हा देशाच्या ग्रीन ट्रान्सपोर्ट क्षेत्रासाठी एक महत्त्वपूर्ण टप्पा असेल.
सध्या रूट मॅप, ट्रेन डिझाइन आणि तांत्रिक प्रक्रियांचा सविस्तर अभ्यास सुरू आहे. येणाऱ्या काळात गोरखपुर-वाराणसी हायड्रोजन ट्रेन प्रदेशात स्वच्छ ऊर्जा आधारित वाहतुकीची नवीन सुरुवात करेल, अशी अपेक्षा आहे.






