सुप्रीम कोर्टाने दिल्लीत दिवाळीत ग्रीन फटाक्यांच्या विक्रीवरील निर्णय राखून ठेवला आहे. व्यापारी त्यांचे स्वागत करत आहेत, तर काही नागरिक आरोग्याला प्राधान्य देण्याची मागणी करत आहेत. परवानगी न मिळाल्यास बेकायदेशीर बाजाराची भीती व्यक्त केली जात आहे.
नवी दिल्ली: दिवाळीच्या बरोबर एक आठवडा आधी सुप्रीम कोर्टाने दिल्लीत ग्रीन फटाक्यांच्या विक्रीला परवानगी देण्याचे संकेत दिले आहेत. कोर्टाचा अंतिम आदेश सोमवारी सुनावला जाऊ शकतो. या निर्णयामुळे शहरात उत्सुकता आणि चिंता असे दोन्ही वातावरण आहे.
अनेक रहिवाशांनी फटाक्यांच्या परत येण्याचे स्वागत केले आणि याला सणाचा अविभाज्य भाग असल्याचे म्हटले. त्याच वेळी, आरोग्य आणि प्रदूषणाबद्दल जागरूक असलेले लोक चिंता व्यक्त करत आहेत की, पुन्हा एकदा प्रदूषणकारी आणि मोठ्या आवाजाच्या फटाक्यांचा मार्ग मोकळा होऊ शकतो.
ग्रीन फटाक्यांमुळे काळाबाजारीवर आळा
दिल्ली पटाका व्यापारी संघाचे सदस्य राजीव कुमार जैन यांनी सांगितले की, ग्रीन फटाक्यांना परवानगी मिळाल्यास काळाबाजारीवर आळा बसेल आणि लोकांना सुरक्षित पर्याय मिळतील. त्यांनी स्पष्ट केले की, सुप्रीम कोर्टाने संकेत दिले आहेत की, परवानगी न मिळाल्यास अवैध व्यवसाय वाढू शकतो.
जैन यांच्या मते, ग्रीन फटाके पारंपरिक फटाक्यांच्या तुलनेत 20-30% कमी हानिकारक कण उत्सर्जित करतात. हे पाऊल नवीन आणि सुरक्षित पर्यायांना प्रोत्साहन देईल, ज्यामुळे सणांमध्ये सुरक्षितता आणि नियंत्रण दोन्ही सुनिश्चित करता येतील.
दिल्ली-एनसीआरमध्ये ग्रीन फटाक्यांचे उत्पादन सुरू
सुप्रीम कोर्टाच्या आदेशापूर्वीच सप्टेंबरमध्ये प्रमाणित उत्पादकांना दिल्ली-एनसीआरमध्ये ग्रीन फटाके तयार करण्याची परवानगी देण्यात आली होती. उत्पादकांनी याला स्वागतार्ह पाऊल म्हटले.
गेल्या दिवाळीत संपूर्ण बंदी असूनही पारंपरिक फटाक्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर झाल्याचे दिसून आले. यावेळी ग्रीन फटाक्यांच्या विक्रीमुळे बाजारात कायदेशीर पर्याय उपलब्ध होतील आणि लोकांना स्वच्छ आणि नियंत्रित पर्याय निवडण्याची संधी मिळेल.
ग्रीन फटाक्यांमुळे आरोग्य आणि प्रदूषणाची चिंता
तथापि, तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की, ग्रीन फटाक्यांमध्येही काही हानिकारक घटक असतात. दिल्लीतील आधीच तणावपूर्ण प्रदूषण नियंत्रण प्रणाली पाहता, त्यांची देखरेख करणे आव्हानात्मक ठरू शकते.
लहान मुलांचे पालक आणि आरोग्य संघटनांनी ही चिंता व्यक्त केली आहे की, ग्रीन फटाके देखील दमा आणि फुफ्फुसांच्या आजारांनी ग्रस्त लोकांसाठी धोकादायक ठरतील. दोन मुलांची आई असलेल्या नेहा जैन यांनी सांगितले, “प्रदूषित हवेला या गोष्टीची पर्वा नाही की फटाक्यावर ‘ग्रीन’चे लेबल आहे की नाही. मुलांची सुरक्षा सर्वप्रथम असायला हवी.”
संपूर्ण भारतात ग्रीन फटाक्यांची वाढती मागणी
राजीव कुमार जैन यांच्या मते, ग्रीन फटाक्यांना संपूर्ण भारतात मोठी मागणी आहे. नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञानाने नवीन श्रेणी विकसित केली गेली आहे, ज्यात पारंपरिक परिणाम कायम ठेवून उत्सर्जन नियंत्रित केले गेले आहे.
केवळ दिवाळीच नाही, तर संपूर्ण वर्षात भारतात असे किमान 20 सण आहेत ज्यात फटाक्यांचा वापर होतो. या दृष्टिकोनातून नियंत्रित आणि सुरक्षित पर्यायांची आवश्यकता सातत्याने वाढत आहे.
