आज जवळपास प्रत्येक व्यक्ती मोबाइल सिम कार्डचा वापर करते. बँकिंग, ऑनलाइन पेमेंट, सरकारी योजनांचा लाभ आणि महत्त्वाच्या कागदपत्रांशी संबंधित कामांसाठी मोबाइल क्रमांक महत्त्वाची भूमिका बजावतो. अशा परिस्थितीत, दुसऱ्या व्यक्तीने तुमची ओळख किंवा कागदपत्रांचा वापर करून सिम कार्ड घेतले असल्यास अडचणी निर्माण होऊ शकतात. अनेकांना त्यांच्या नावावर किती मोबाइल कनेक्शन सुरू आहेत, याची माहितीही नसते. त्यामुळे आपल्या नावावर जारी करण्यात आलेल्या सिम कार्डची तपासणी करणे आवश्यक आहे.
पाटण्यात 15.69 लाख सिम कार्ड बंद करण्यात आल्याच्या वृत्तानंतर मोबाइल ग्राहकांसाठी त्यांच्या नावावर किती सिम कार्ड जारी करण्यात आली आहेत, हे तपासणे महत्त्वाचे ठरले आहे. आपल्या नावावर अनोळखी मोबाइल क्रमांक वापरला जात आहे का, याचीही ग्राहकांना माहिती मिळवता येते.
मात्र, उपलब्ध माहितीनुसार ही सिम कार्ड कोणत्या कालावधीत, कोणत्या कारणांमुळे आणि कोणत्या व्याप्तीत बंद करण्यात आली, याचा सविस्तर तपशील स्पष्ट नाही. त्यामुळे या आकडेवारीचा संबंध विशिष्ट प्रकारच्या बनावट सिम कार्डशी जोडण्यापूर्वी अधिकृत माहितीची पडताळणी करणे आवश्यक आहे.
केंद्र सरकारच्या दूरसंचार विभागाच्या संचार साथी वेबसाइटच्या माध्यमातून घरबसल्या आपल्या नावावर जारी करण्यात आलेल्या मोबाइल कनेक्शनची माहिती मिळवता येते. या पोर्टलवर उपलब्ध असलेल्या 'Know Your Mobile Connections' या सुविधेद्वारे आपल्या नावावर किती मोबाइल कनेक्शन जारी करण्यात आली आहेत, हे तपासता येते.
यासाठी सर्वप्रथम https://sancharsaathi.gov.in या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्यावी. त्यानंतर मोबाइल कनेक्शनशी संबंधित पर्याय निवडून आपला मोबाइल क्रमांक नोंदवावा. पुढे कॅप्चा भरून ओटीपीच्या माध्यमातून पडताळणी पूर्ण करावी.
पडताळणी झाल्यानंतर आपल्या नावाशी संबंधित मोबाइल कनेक्शनची यादी दिसू शकते. या यादीतील क्रमांक काळजीपूर्वक तपासून कोणते कनेक्शन आपले आहे आणि कोणते आपण घेतलेले नाही, हे ओळखावे.
यादीमध्ये आपण घेतलेले नसलेले किंवा वापरत नसलेले मोबाइल कनेक्शन आढळल्यास पोर्टलवरील संबंधित पर्यायाद्वारे त्याची तक्रार नोंदवता येते. संचार साथी पोर्टलवर अशा कनेक्शनची ओळख पटवून त्याची माहिती देण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
तक्रार नोंदवताना अचूक माहिती द्यावी आणि पोर्टलवर दिलेल्या सूचनांचे पालन करावे. तक्रार प्राप्त झाल्यानंतर संबंधित दूरसंचार सेवा प्रदाता आणि विभाग निर्धारित प्रक्रियेनुसार प्रकरणाची तपासणी करू शकतात.
दुसऱ्या व्यक्तीच्या ओळखीवर जारी करण्यात आलेल्या सिम कार्डचा वापर फसवणूक, बनावट कॉल किंवा इतर बेकायदेशीर कृतींसाठी केला जाऊ शकतो. त्यामुळे आपल्या नावावर अनोळखी मोबाइल कनेक्शन आढळल्यास वेळेत तक्रार नोंदवणे आवश्यक आहे.
अनोळखी क्रमांक यादीत दिसल्यास घाबरून जाण्याऐवजी संबंधित कनेक्शन खरोखरच आपल्या नावावर जारी करण्यात आले आहे का, याची प्रथम खात्री करावी. त्यानंतर अधिकृत पोर्टलवर तक्रार नोंदवावी आणि आवश्यक असल्यास संबंधित मोबाइल सेवा कंपनीशी संपर्क साधावा.
एखाद्या अनोळखी मोबाइल क्रमांकाची तक्रार नोंदवल्याने ते कनेक्शन तात्काळ बंद होईलच, असे नाही. तक्रारीची तपासणी आणि संबंधित कनेक्शन बंद करण्याची प्रक्रिया लागू नियमांनुसार पूर्ण केली जाते.
आपली ओळख सुरक्षित ठेवण्यासाठी मोबाइलवर प्राप्त होणारे ओटीपी अनोळखी व्यक्तींशी शेअर करू नयेत. तसेच, ओळखीसंबंधी कागदपत्रांचा वापर करताना सतर्क राहावे. आपल्या नावावर जारी करण्यात आलेल्या मोबाइल कनेक्शनची वेळोवेळी तपासणी केल्यास अनधिकृत सिम कार्डची ओळख पटवून संभाव्य फसवणूक टाळण्यासाठी वेळीच पावले उचलता येतात.
