3 एप्रिल 2026 रोजी देशभरात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. आंतरराष्ट्रीय तेल बाजारातील चढ-उतार असूनही देशांतर्गत इंधन दर सध्या स्थिर ठेवण्यात आले आहेत. तेल विपणन कंपन्या (OMCs) दररोज सकाळी 6 वाजता किमती अपडेट करतात, मात्र आज ग्राहकांना कोणताही दरवाढीचा परिणाम जाणवलेला नाही.
सरकारकडूनही सध्यातरी पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती स्थिर ठेवण्याचे संकेत देण्यात आले आहेत. जागतिक बाजारातील अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर किमती नियंत्रित ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
पश्चिम आशियातील भू-राजकीय तणावाचा परिणाम जागतिक तेल बाजारावर दिसून येत आहे. इराण, अमेरिका आणि इस्रायल यांच्यातील तणावामुळे कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये मोठे चढ-उतार होत आहेत. या आठवड्याच्या सुरुवातीला ब्रेंट क्रूडची किंमत प्रति बॅरल 115 डॉलरच्या पुढे गेली होती.
तथापि, अलीकडील काळात तणाव कमी होण्याचे संकेत मिळाल्यानंतर किमतींमध्ये काही प्रमाणात नरमाई दिसून आली आहे. तरीही बाजारात अनिश्चितता कायम आहे. तेल आयातीवर अवलंबून असलेल्या देशांवर, त्यात भारताचाही समावेश आहे, या परिस्थितीचा थेट परिणाम होत आहे.
जागतिक तेल पुरवठ्यासाठी होर्मुज सामुद्रधुनी हा अत्यंत महत्त्वाचा मार्ग आहे. जगातील एकूण तेल पुरवठ्यापैकी सुमारे 20 टक्के पुरवठा या मार्गातून होतो. या भागातील कोणताही तणाव पुरवठा साखळीवर परिणाम करू शकतो.
सध्याच्या परिस्थितीत तणाव वाढल्यास पुरवठा साखळीवर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे. तथापि, सध्या परिस्थिती नियंत्रणात असल्याचे सांगितले जात असून त्यामुळे किमतींमध्ये मोठी वाढ झालेली नाही.
तेल कंपन्या सध्या किमतींमध्ये अचानक बदल टाळत आहेत, ज्यामुळे ग्राहकांवरील परिणाम मर्यादित ठेवण्याचा प्रयत्न आहे. सरकारही किमतींमध्ये संतुलन राखण्याचा प्रयत्न करत आहे. त्यामुळे जागतिक बाजारातील चढ-उताराचा पूर्ण परिणाम थेट ग्राहकांवर टाकण्यात आलेला नाही.
पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये वाढ झाल्यास दैनंदिन खर्चावर थेट परिणाम होतो, कारण वाहतूक ते अन्नपदार्थांपर्यंत सर्व वस्तूंच्या किमती वाढू शकतात.
देशांतर्गत किमती स्थिर ठेवण्यात आल्यामुळे तेल कंपन्यांवर दबाव वाढला आहे. जागतिक बाजारातील किमती वाढूनही देशांतर्गत दर न वाढवल्यामुळे कंपन्यांना तोटा सहन करावा लागत आहे.
सरकारने यापूर्वी पेट्रोल आणि डिझेलवरील उत्पादन शुल्कात प्रति लिटर 10-10 रुपयांची कपात केली होती. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय किमतीतील वाढीचा पूर्ण फायदा कंपन्यांना मिळत नाही. अहवालांनुसार, पेट्रोल विक्रीवर कंपन्यांना प्रति लिटर सुमारे 24 रुपयांचा तोटा होत आहे, तर डिझेलवर हा तोटा प्रति लिटर सुमारे 104 रुपयांपर्यंत पोहोचला आहे.
हा तोटा कंपन्या त्यांच्या नफ्यातून भरून काढत आहेत. तथापि, दीर्घकालीन पातळीवर ही स्थिती कंपन्यांसाठी आव्हानात्मक ठरू शकते.
आज प्रमुख शहरांतील दरानुसार, नवी दिल्लीमध्ये पेट्रोल 94.77 रुपये प्रति लिटर आणि डिझेल 87.67 रुपये प्रति लिटर आहे. मुंबईमध्ये पेट्रोल 103.54 रुपये आणि डिझेल 90.03 रुपये प्रति लिटर आहे. कोलकातामध्ये पेट्रोल 105.45 रुपये आणि डिझेल 92.02 रुपये प्रति लिटर आहे.
चेन्नईमध्ये पेट्रोल 100.80 रुपये आणि डिझेल 92.39 रुपये प्रति लिटर आहे. बेंगळुरूमध्ये पेट्रोल 102.92 रुपये आणि डिझेल 90.99 रुपये प्रति लिटर आहे. लखनऊमध्ये पेट्रोल 94.65 रुपये आणि डिझेल 87.76 रुपये प्रति लिटर आहे.
पोर्ट ब्लेयरमध्ये पेट्रोल 82.46 रुपये आणि डिझेल 78.05 रुपये प्रति लिटर आहे, जे देशातील सर्वात कमी किमतींपैकी आहेत. जयपूरमध्ये पेट्रोल 104.88 रुपये आणि डिझेल 90.36 रुपये प्रति लिटर आहे, तर पटण्यात पेट्रोल 105.18 रुपये आणि डिझेल 92.04 रुपये प्रति लिटर आहे.
