जगभरात वेगाने वाढणाऱ्या AI डेटा सेंटरमुळे पाण्याचा वापर मोठ्या प्रमाणात वाढत असून पर्यावरणीय परिणामांबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे. अहवालानुसार, कूलिंगसाठी मध्यम आणि मोठे डेटा सेंटर दरवर्षी लाखो ते अब्जो गॅलन पाणी वापरतात, विशेषतः जलटंचाई असलेल्या भागांत ही समस्या अधिक गंभीर ठरत आहे.
मध्यम आकाराच्या डेटा सेंटरमध्ये कूलिंगसाठी दरवर्षी सुमारे 110 मिलियन गॅलन पाणी वापरले जाते, जे सुमारे 1000 घरांच्या वार्षिक पाण्याच्या गरजेसमान आहे.
मोठ्या डेटा सेंटरचा वापर यापेक्षा अधिक असून, अहवालानुसार ते दररोज सुमारे 5 मिलियन गॅलन पाणी वापरू शकतात, जे वर्षभरात सुमारे 1.8 बिलियन गॅलनपर्यंत पोहोचते. ही मात्रा एका लहान शहराच्या पाणी वापराइतकी आहे.
AI डेटा सेंटरमध्ये हजारो सर्व्हर आणि उच्च क्षमतेचे GPUs सतत कार्यरत असतात, ज्यामुळे मोठ्या प्रमाणात उष्णता निर्माण होते. योग्य वेळी कूलिंग न झाल्यास प्रणाली बिघडण्याचा धोका वाढतो.
यासाठी डेटा सेंटरमध्ये Evaporative Cooling तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो. या प्रक्रियेत पाण्याच्या सहाय्याने सर्व्हर थंड ठेवले जातात, ज्यामुळे प्रणाली सुरक्षित आणि कार्यक्षम पद्धतीने चालू राहते.
AI च्या वाढत्या वापरासोबत पाण्याची मागणीही वाढत आहे, ज्यामुळे पर्यावरणीय संतुलनावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. जलटंचाई असलेल्या भागांमध्ये डेटा सेंटरची उपस्थिती परिस्थिती अधिक गंभीर करू शकते.
तज्ज्ञांच्या मते, पर्यायी कूलिंग तंत्रज्ञान आणि संसाधन व्यवस्थापनावर वेळेवर लक्ष न दिल्यास भविष्यात ही समस्या पर्यावरणीय आव्हान म्हणून उद्भवू शकते.
