मराठीत पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतींमध्ये चार वर्षांहून अधिक कालावधीनंतर मोठा बदल नोंदवला गेला असून सरकारी तेल कंपन्यांनी शुक्रवारी दोन्ही इंधनांच्या दरात प्रति लिटर ₹3 वाढ जाहीर केली. अनेक महिन्यांपासून स्थिर असलेल्या इंधन दरांमध्ये झालेल्या या वाढीचा थेट परिणाम ग्राहक आणि वाहनचालकांवर झाला आहे.
आंतरराष्ट्रीय बाजारातील कच्च्या तेलाच्या वाढत्या किमतींना या निर्णयामागील प्रमुख कारण मानले जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, मध्य पूर्वेतील वाढता भू-राजकीय तणाव आणि जागतिक तेल पुरवठ्यातील अडथळ्यांमुळे क्रूड ऑइलच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ झाली आहे. अहवालांनुसार, आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये अलीकडील महिन्यांत सुमारे 50 टक्क्यांपर्यंत वाढ झाली आहे. विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनीतील तेल पुरवठ्यावर परिणाम झाल्याने जागतिक ऊर्जा बाजारावर दबाव वाढला आहे.
भारत आपल्या गरजेपैकी मोठा हिस्सा आयातित तेलाद्वारे पूर्ण करत असल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किंमतवाढीचा परिणाम देशांतर्गत बाजारात वेगाने दिसून येत आहे. विश्लेषकांच्या मते, इंधन दरवाढीचा परिणाम केवळ वाहनचालकांपुरता मर्यादित राहणार नसून वाहतूक, अन्नपुरवठा आणि दैनंदिन वस्तूंच्या खर्चातही वाढ होऊ शकते.
सरकारी तेल कंपन्यांनी जाहीर केलेल्या नव्या दरांनुसार प्रमुख शहरांतील पेट्रोलचे दर पुढीलप्रमाणे आहेत:
नवी दिल्ली — ₹97.77 प्रति लिटर
मुंबई — ₹106.68 प्रति लिटर
कोलकाता — ₹108.74 प्रति लिटर
चेन्नई — ₹103.67 प्रति लिटर
गुरुग्राम — ₹98.42 प्रति लिटर
नोएडा — ₹97.97 प्रति लिटर
बेंगळुरू — ₹106.17 प्रति लिटर
भुवनेश्वर — ₹104.16 प्रति लिटर
चंदीगड — ₹97.27 प्रति लिटर
हैदराबाद — ₹110.85 प्रति लिटर
जयपूर — ₹107.75 प्रति लिटर
लखनौ — ₹97.39 प्रति लिटर
पटना — ₹109.06 प्रति लिटर
तिरुवनंतपुरम — ₹110.68 प्रति लिटर
या दरांनुसार देशातील अनेक शहरांमध्ये पेट्रोलची किंमत ₹100 प्रति लिटरच्या पुढे गेली आहे.
पेट्रोलप्रमाणेच डिझेलच्या किमतींमध्येही वाढ नोंदवण्यात आली आहे. प्रमुख शहरांतील डिझेलचे नवे दर पुढीलप्रमाणे आहेत:
नवी दिल्ली — ₹90.67 प्रति लिटर
मुंबई — ₹93.14 प्रति लिटर
कोलकाता — ₹95.13 प्रति लिटर
चेन्नई — ₹95.25 प्रति लिटर
गुरुग्राम — ₹90.89 प्रति लिटर
नोएडा — ₹91.20 प्रति लिटर
बेंगळुरू — ₹94.10 प्रति लिटर
भुवनेश्वर — ₹95.71 प्रति लिटर
चंदीगड — ₹85.25 प्रति लिटर
हैदराबाद — ₹98.96 प्रति लिटर
जयपूर — ₹93.03 प्रति लिटर
लखनौ — ₹90.69 प्रति लिटर
पटना — ₹95.10 प्रति लिटर
तिरुवनंतपुरम — ₹99.45 प्रति लिटर
डिझेल दरवाढीचा परिणाम मालवाहतूक आणि सार्वजनिक परिवहन खर्चावर होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात येत आहे. भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती प्रत्येक राज्यात वेगवेगळ्या असतात. राज्य सरकारांकडून आकारला जाणारा व्हॅट आणि इतर स्थानिक कर हे त्यामागील प्रमुख कारण मानले जाते. उदाहरणार्थ, दिल्लीमध्ये पेट्रोलची किंमत ₹97.77 प्रति लिटर असताना हैदराबादमध्ये ती ₹110.85 प्रति लिटरपर्यंत पोहोचली आहे. कररचनेतील फरकामुळे डिझेलच्या किमतींमध्येही राज्यनिहाय तफावत दिसून येत आहे.
