सामान्यतः शनिवार आणि रविवार या दिवशी भारतीय शेअर बाजार बंद असतो. मात्र, शनिवार, 8 ऑगस्ट 2026 रोजी नॅशनल स्टॉक एक्स्चेंज (NSE) आणि बॉम्बे स्टॉक एक्स्चेंज (BSE) वर विशेष ट्रेडिंग उपक्रम आयोजित करण्यात आला आहे. हे नियमित कारोबारी सत्र किंवा लाइव्ह शेअर बाजारातील ट्रेडिंग नसून एक्स्चेंजकडून आयोजित करण्यात आलेले Mock Trading Session आहे.
NSE आणि BSE यांनी 7 ऑगस्ट रोजी जारी केलेल्या परिपत्रकाद्वारे सदस्यांना या विशेष सत्राची माहिती दिली होती. या सत्राचा मुख्य उद्देश एक्स्चेंजच्या ट्रेडिंग सिस्टीम, कनेक्टिव्हिटी आणि तांत्रिक पायाभूत सुविधांची तपासणी करणे हा आहे, जेणेकरून तांत्रिक समस्या किंवा आपत्कालीन परिस्थितीत बाजाराचे कामकाज सुरळीतपणे सुरू ठेवता येईल.
NSE आणि BSE वेळोवेळी मॉक ट्रेडिंग आयोजित करतात. प्रत्यक्ष बाजारात तांत्रिक अडचण निर्माण होण्यापूर्वी सिस्टीमची क्षमता आणि तयारी तपासणे हा यामागील उद्देश असतो. शनिवारच्या या सत्रात कॅपिटल मार्केट, इक्विटी डेरिव्हेटिव्ह्ज, करन्सी डेरिव्हेटिव्ह्ज, इलेक्ट्रॉनिक गोल्ड रिसीट्स आणि कमोडिटी डेरिव्हेटिव्ह्ज यांसारख्या विविध सेगमेंटमधील तांत्रिक व्यवस्थांची चाचणी केली जाणार आहे.
या प्रक्रियेदरम्यान वेगवेगळ्या कारोबारी परिस्थितींमध्ये ट्रेडिंग प्लॅटफॉर्म, कनेक्टिव्हिटी आणि संबंधित तांत्रिक सिस्टीम योग्य प्रकारे कार्यरत आहेत की नाही, याची एक्स्चेंजकडून तपासणी केली जाते.
NSE ने 8 ऑगस्टच्या मॉक ट्रेडिंग सत्रासाठी वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये वेळापत्रक जारी केले आहे. सुरुवातीचे सत्र Primary Site वर होईल. त्यानंतर Disaster Recovery (DR) Site वरूनही सिस्टीमची तपासणी केली जाईल.
Primary Site वरील प्रमुख वेळापत्रकानुसार Morning Block Deal Window सकाळी 10:45 ते 11:00 वाजेपर्यंत असेल. Pre-Open Session सकाळी 11:00 वाजता सुरू होईल, तर Normal Market Open आणि T+0 Market Open सकाळी 11:15 वाजता होईल. Auction Market दुपारी 12:30 वाजता सुरू होईल. T+0 Market Close दुपारी 1:00 वाजता होईल. Block Deal Window-2 दुपारी 1:00 ते 1:15 वाजेपर्यंत असेल. T+0 Trade Modification दुपारी 1:10 वाजेपर्यंत करता येईल, तर Normal Market Close दुपारी 1:30 वाजता होईल.
यानंतर मॉक ट्रेडिंगची पुढील प्रक्रिया Disaster Recovery Site वरून सुरू होईल. संभाव्य तांत्रिक आपत्तीच्या परिस्थितीत पर्यायी सिस्टीमची क्षमता तपासणे हा त्याचा उद्देश आहे.
शनिवारच्या या उपक्रमाबाबत गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची बाब म्हणजे हे सामान्य Live Trading Session नाही. Mock Trading चा उद्देश प्रत्यक्ष गुंतवणूक किंवा व्यवहार करण्याऐवजी सिस्टीमची चाचणी करणे हा आहे. एक्स्चेंजच्या निर्देशांनुसार, मॉक सेशनमध्ये केलेल्या ट्रेडच्या आधारे कोणतेही वास्तविक Fund Pay-in किंवा Pay-out होणार नाही. त्यामुळे आजच्या उपक्रमाकडे सामान्य कारोबारी दिवस म्हणून पाहू नये.
हे विशेष सत्र प्रामुख्याने स्टॉक एक्स्चेंजचे सदस्य, ब्रोकर, ट्रेडिंग मेंबर आणि बाजाराशी संबंधित तांत्रिक सिस्टीम ऑपरेटर यांच्यासाठी महत्त्वाचे आहे. कॅपिटल मार्केट सेगमेंटमध्ये Live Market Trading साठी सक्षम असलेले सदस्य मॉक ट्रेडिंगमध्ये सहभागी होऊ शकतात.
NSE ने सदस्यांना मॉक सेशनदरम्यान त्यांच्या सर्व ट्रेडिंग सॉफ्टवेअरद्वारे सहभागी होऊन चाचणी पूर्ण करण्याचे निर्देश दिले आहेत. त्यानंतर सदस्यांना Live Environment मध्ये पुन्हा लॉगिन करण्याची प्रक्रियाही पूर्ण करावी लागेल.
या संपूर्ण प्रक्रियेचा एक महत्त्वाचा उद्देश सोमवार, 10 ऑगस्ट 2026 रोजी वास्तविक कारोबारी सत्र सुरू होताना कनेक्टिव्हिटी आणि ट्रेडिंग सिस्टीम सुरळीतपणे कार्यरत राहणे हा आहे.
