कमकुवत जागतिक संकेत आणि सर्वसमावेशक विक्रीच्या दबावाच्या पार्श्वभूमीवर गुरुवारी, 8 ऑक्टोबर रोजी भारतीय शेअर बाजाराची सुरुवात घसरणीसह झाली. रिझर्व्ह बँकेच्या रेपो दरातील बदल आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील मंदीचा परिणाम देशांतर्गत बाजारावर दिसून आला.
मुंबई शेअर बाजाराचा (BSE) सेन्सेक्स सुमारे 180 अंकांच्या घसरणीसह खुला झाला, तर राष्ट्रीय शेअर बाजाराचा (NSE) निफ्टी 22,600 या महत्त्वाच्या पातळीखाली राहिला. सुरुवातीच्या व्यवहारात विक्रीचा दबाव व्यापक होता. मात्र, माहिती तंत्रज्ञान (IT) क्षेत्रातील समभागांमध्ये झालेल्या खरेदीमुळे बाजारातील घसरण काही प्रमाणात मर्यादित राहिली. ताज्या बाजार अहवालांनुसार, सुरुवातीच्या व्यवहारात सेन्सेक्स आणि निफ्टी दोन्ही दबावाखाली राहिले.
बाजारातील घसरणीमागे देशांतर्गत आणि जागतिक दोन्ही घटक महत्त्वाचे ठरले. भारतीय रिझर्व्ह बँकेने (RBI) आपल्या अलीकडील चलनविषयक धोरण बैठकीत रेपो दरात 25 बेसिस पॉइंटची वाढ करून तो 5.50 टक्के केला. सुमारे चार वर्षांतील ही पहिली वाढ आहे. केंद्रीय बँकेने आपल्या धोरणाचा कलही ‘कॅलिब्रेटेड टाइटनिंग’ म्हणजेच हळूहळू चलनविषयक कडकपणाच्या दिशेने बदलला आहे. त्यामुळे व्याजदर आणि कंपन्यांच्या भविष्यातील कमाईबाबत गुंतवणूकदारांमध्ये सावधगिरी वाढली आहे.
सुरुवातीच्या व्यवहारात BSE सेन्सेक्स सुमारे 180 अंकांनी घसरून 72,460 च्या आसपास व्यवहार करत होता. निफ्टी 50 सुमारे 62 अंकांनी घसरून 22,541 च्या पातळीवर पोहोचला. बाजाराची रुंदीही कमकुवत राहिली. वाढणाऱ्या समभागांच्या तुलनेत घसरणाऱ्या समभागांची संख्या अधिक होती.
बुधवारीही भारतीय बाजारावर दबाव राहिला होता. त्या दिवशी सेन्सेक्स 429.11 अंकांनी घसरून 72,638.70 वर बंद झाला, तर निफ्टी 173.05 अंकांच्या घसरणीसह 22,603.05 वर राहिला. RBIच्या दरवाढीव्यतिरिक्त कच्च्या तेलाच्या उच्च किमती, परदेशी बाजारातील कमजोरी आणि जागतिक वित्तीय परिस्थितीनेही गुंतवणूकदारांच्या भावनेवर परिणाम केला.
घसरणीच्या वातावरणात IT क्षेत्र बाजारातील तुलनेने मजबूत भाग राहिला. सुरुवातीच्या व्यवहारात निफ्टी IT निर्देशांकात 1.5 टक्क्यांहून अधिक वाढ झाली. TCS, HCL Technologies, Tech Mahindra आणि Infosys यांसारख्या प्रमुख IT समभागांमध्ये खरेदी झाली. TCSच्या समभागातील वाढीकडे विशेष लक्ष दिले जात आहे, कारण कंपनीच्या तिमाही निकालांकडे बाजाराचे लक्ष आहे. अहवालांनुसार, TCSच्या समभागात सुमारे 2.5 टक्क्यांची वाढ झाली, ज्यामुळे IT निर्देशांकाला आधार मिळाला.
याउलट, रिअल्टी आणि मेटलसारख्या व्याजदर तसेच जागतिक आर्थिक परिस्थितीचा परिणाम होणाऱ्या क्षेत्रांवर दबाव कायम राहिला. कच्च्या तेलाच्या उच्च किमती आणि महागडे जागतिक वित्तपुरवठा याबाबतची चिंता यांचाही बाजाराच्या भावनेवर परिणाम झाला.
दरम्यान, डिजिटल पेमेंट कंपनी One97 Communications अर्थात Paytmच्या समभागातील तीव्र घसरणीने गुंतवणूकदारांचे लक्ष वेधले. Paytm Payments Bankबाबत RBIने केलेल्या अलीकडील कारवाईनंतर कंपनीशी संबंधित समभागांवरील दबाव वाढला आहे. RBIने Paytm Payments Bankला अनुसूचित बँकांच्या यादीतून वगळले आहे.
बँकिंग परवाना रद्द करण्याच्या यापूर्वीच्या कारवाईनंतर हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. मात्र, Paytmने स्पष्ट केले आहे की UPI, QR कोड पेमेंट, Soundbox, कार्ड मशीन आणि Payment Gateway यांसारख्या त्याच्या प्रमुख सेवांवर परिणाम होत नाही, कारण या सेवा मल्टी-बँक मॉडेलद्वारे चालवल्या जातात.
गुरुवारच्या व्यवहारात Paytmव्यतिरिक्त Mobikwik आणि Pine Labs यांसारख्या डिजिटल पेमेंटशी संबंधित समभागांवरही दबाव दिसून आला. या क्षेत्रासाठी Merchant Discount Rate (MDR)शी संबंधित अनिश्चिततेचीही बाजारात चर्चा होती.
