भारतातील दोन प्रमुख विमान कंपन्या इंडिगो आणि एअर इंडियाने हवाई प्रवास अधिक किफायतशीर करण्याच्या उद्देशाने प्रवाशांसाठी नवीन बेस-लेव्हल भाडे पर्याय सादर केले आहेत. पश्चिम आशियातील संकटानंतर मागील चार महिन्यांत परिचालन खर्च वाढल्याने हवाई प्रवासाचा खर्च वाढला होता.
भारतातील प्रमुख विमान कंपनी इंडिगोने प्रवाशांसाठी 'इंडिगो लाइट' (IndiGo Lite Fare) हा नवीन आणि किफायतशीर भाडे पर्याय सुरू केला आहे. ही नवीन भाडे श्रेणी विशेषतः केवळ केबिन बॅगेजसह प्रवास करणाऱ्या आणि चेक-इन बॅगेज किंवा उड्डाणादरम्यानच्या भोजनासारख्या अतिरिक्त सेवांची आवश्यकता नसलेल्या प्रवाशांसाठी तयार करण्यात आली आहे. या सुविधेमुळे देशांतर्गत उड्डाणांमध्ये प्रति तिकीट 300 ते 400 रुपयांची बचत होऊ शकते.
जागतिक स्तरावर विमान उद्योग वाढत्या परिचालन खर्च, इंधनाच्या किमती आणि भू-राजकीय परिस्थितीमुळे दबावाचा सामना करत असताना हा निर्णय घेण्यात आला आहे. प्रवाशांना त्यांच्या गरजेनुसार सेवा निवडण्याचा पर्याय देऊन अधिक लवचिक आणि किफायतशीर प्रवासाचा अनुभव उपलब्ध करून देण्याच्या दिशेने विमान कंपन्या काम करत आहेत.
इंडिगोने सांगितले की, 'इंडिगो लाइट' भाडे 15 जुलैपासून सुरू होणाऱ्या प्रवासासाठी उपलब्ध असेल. सध्या या श्रेणीतील बुकिंग केवळ विमान कंपनीच्या अधिकृत संकेतस्थळावर आणि मोबाईल ॲपसारख्या थेट प्लॅटफॉर्मद्वारे करता येईल. हा भाडे पर्याय देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय नॉन-स्टॉप उड्डाणांवरील वन-वे, राउंड-ट्रिप आणि मल्टी-सिटी बुकिंगसाठी उपलब्ध असेल. ही सुविधा प्रौढ आणि मुलांच्या तिकिटांनाही लागू असेल.
'इंडिगो लाइट' हा पर्याय विशेषतः केवळ 7 किलोग्रॅमपर्यंतच्या केबिन बॅगसह प्रवास करणाऱ्या आणि चेक-इन बॅगेजची आवश्यकता नसलेल्या प्रवाशांसाठी उपयुक्त आहे. विमान कंपनीच्या मते, प्रवाशांनी प्रत्यक्ष वापरणाऱ्या सेवांसाठीच पैसे देण्याचा पर्याय उपलब्ध करून देणे हा या मॉडेलचा उद्देश आहे. यामुळे प्रवासाचा एकूण खर्च कमी होईल आणि प्रवाशांना त्यांच्या बजेटनुसार तिकीट निवडण्याचे अधिक स्वातंत्र्य मिळेल.
या भाड्यात चेक-इन बॅगेज आणि भोजनाचा समावेश नसेल. मात्र, गरज असल्यास प्रवासी बुकिंगनंतर आणि उड्डाण सुटण्यापूर्वी अतिरिक्त शुल्क भरून चेक-इन बॅगेज, भोजन किंवा इतर सेवा जोडू शकतील. त्यामुळे प्रवाशांना त्यांच्या प्रवासाच्या गरजेनुसार सुविधा समाविष्ट करण्याचा पर्याय उपलब्ध राहील.
इंडिगोच्या या निर्णयापूर्वी एअर इंडियानेही देशांतर्गत प्रवाशांसाठी नवीन 'बेसिक' भाडे श्रेणी सुरू केली आहे. या भाड्याचा लाभ उड्डाणादरम्यान भोजन न घेऊ इच्छिणारे प्रवासी घेऊ शकतात. एअर इंडियाच्या या भाडे श्रेणीत 15 किलोग्रॅम चेक-इन बॅगेज, 7 किलोग्रॅम केबिन बॅगेज आणि चहा किंवा कॉफीसारखे मोफत पेय उपलब्ध असेल. भोजनाचा समावेश नसल्यामुळे प्रवाशांना तिकिटावर सुमारे 300 ते 700 रुपयांची बचत होऊ शकते.
जगभरातील अनेक विमान कंपन्या मागील काही वर्षांपासून 'अनबंडल्ड फेअर' मॉडेलचा अवलंब करत आहेत. या मॉडेलनुसार तिकिटाची मूळ किंमत कमी ठेवली जाते आणि चेक-इन बॅगेज, भोजन, सीट निवड किंवा प्राधान्य बोर्डिंग यांसारख्या अतिरिक्त सेवांसाठी स्वतंत्र शुल्क आकारले जाते.
