कर्नाटक काँग्रेसमध्ये मुख्यमंत्रीपदावरून राजकीय रस्सीखेच तीव्र झाली आहे. मुख्यमंत्री सिद्धारमैया आणि उपमुख्यमंत्री डी.के. शिवकुमार यांच्यात सत्तावाटप आणि नेतृत्वावरून वाद वाढत आहे. दोन्ही गट उघडपणे सार्वजनिक विधाने करत आहेत, परंतु अखेरीस जबाबदारी काँग्रेस हायकमांडवर आहे.
बंगळूरु: कर्नाटक काँग्रेसमधील नेतृत्वाची लढाई तीव्र झाली आहे. मुख्यमंत्री सिद्धारमैया यांनी सार्वजनिकरित्या पक्षाच्या हायकमांडला "गोंधळावर पूर्णविराम देण्याचे" आवाहन केले, तर उपमुख्यमंत्री डी.के. शिवकुमार यांनी सत्तावाटपाबाबत "पाच-सहा" ज्येष्ठ नेत्यांमध्ये "गुप्त करार" झाल्याची पुष्टी केली आहे, मात्र त्यांनी तो स्पष्ट करण्यास नकार दिला आहे.
काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी सांगितले आहे की, हा मुद्दा आता सोनिया गांधी आणि राहुल गांधी यांच्याशी चर्चा केल्यानंतरच सोडवला जाईल. या राजकीय लढाईचे प्रमुख पैलू 10 मुद्द्यांमध्ये पाहूया:
- गुप्त कराराचा मुद्दा: डी.के. शिवकुमार यांनी कबूल केले की मुख्यमंत्रीपदाबाबत "पाच-सहा ज्येष्ठ नेत्यांमध्ये एक गुप्त करार" झाला होता. मात्र, त्यांनी याचा तपशील सार्वजनिक करण्यास नकार दिला. असे केल्याने पक्षाच्या प्रतिमेला हानी पोहोचू शकते, असे त्यांचे म्हणणे आहे.
- सिद्धारमैयांचा विरोध: मुख्यमंत्री सिद्धारमैया म्हणाले की, केवळ केंद्रीय नेतृत्वच हा गोंधळ संपवू शकते. त्यांनी पक्षाच्या हायकमांडला आवाहन केले की त्यांनी या वादावर "पूर्णविराम" द्यावा.
- हायकमांडचा अंतिम निर्णय: काँग्रेस अध्यक्ष मल्लिकार्जुन खरगे यांनी स्पष्ट केले की, या मुद्द्यावर सोनिया गांधी आणि राहुल गांधी यांच्याशी विचारविनिमय केल्यानंतरच अंतिम निर्णय घेतला जाईल. ते म्हणाले की हा "सार्वजनिक चर्चेचा विषय नाही".
- मागील करार: काँग्रेसच्या अंतर्गत सूत्रांनुसार, मे 2023 मध्ये खरगे यांच्या निवासस्थानी सत्तावाटपावर एक करार झाला होता. यानुसार, सिद्धारमैया यांना पहिले अडीच वर्षे आणि उर्वरित काळात शिवकुमार यांना मुख्यमंत्री बनवण्याचा प्रस्ताव होता.
- वादाचे केंद्र: सिद्धारमैया यांनी यापूर्वी सांगितले होते की, ते पूर्ण पाच वर्षे मुख्यमंत्री राहतील. नंतर त्यांनी मवाळ भूमिका घेत, हायकमांडचा निर्णय त्यांचे अंतिम मार्गदर्शन करेल असे म्हटले. तर, शिवकुमार यांचे निकटवर्तीय नेते या कराराचा सन्मान करण्याची मागणी करतात, जेणेकरून काँग्रेसची विश्वासार्हता आणि संघटनात्मक नेतृत्वाची निष्ठा कायम राहील.
- आमदार दलाची स्थिती: सिद्धारमैया यांचे समर्थक म्हणतात की, आमदार दलामध्ये हा मुद्दा अधिकृतपणे उपस्थित करेपर्यंत मुख्यमंत्री बदलाबाबत चर्चा करू नये. तर, शिवकुमार यांनी सिद्धारमैया यांना "ज्येष्ठ नेते आणि पक्षाची संपत्ती" असे संबोधले आणि त्यांच्या पुढील योजनांना पाठिंबा दिला.
- राजधानीत आमदार: शिवकुमार यांना पाठिंबा देणारे अनेक आमदार राजधानी बंगळूरुला पोहोचले आहेत. सिद्धारमैया म्हणाले, त्यांना जाऊ द्या, ते काय मत मांडतात ते पाहू. याचा उद्देश पक्षातील मतभेद अधिक स्पष्ट करणे हा आहे.
- मंत्रिमंडळ फेरबदलाचा मुद्दा: उपमुख्यमंत्र्यांची इच्छा आहे की, कोणत्याही मंत्रिमंडळ फेरबदलापूर्वी नेतृत्वाचा मुद्दा सोडवला जावा, जेणेकरून सत्तावाटपात कोणतीही असमानता राहू नये.
- विरोधी पक्षाची प्रतिक्रिया: भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष बी.वाय. विजयेंद्र यांनी सांगितले की, कर्नाटकला स्थिर नेतृत्व आवश्यक आहे. त्यांनी काँग्रेसला आवाहन केले की, बेळगावी येथील हिवाळी अधिवेशनापूर्वी नेतृत्वाचा पेच सोडवावा.
- भविष्यातील मार्ग: दोन्ही गट उघडपणे गोंधळाची स्थिती स्वीकारत आहेत, परंतु अखेरीस हायकमांडच्या निर्णयाची प्रतीक्षा आहे. काँग्रेसची शीर्षस्थ तिकडी – खरगे, सोनिया गांधी आणि राहुल गांधी – या वादावर अंतिम तोडगा काढू शकतील.
कर्नाटक काँग्रेसमध्ये मुख्यमंत्रीपदावरून सुरू असलेली ही रस्सीखेच केवळ दोन ज्येष्ठ नेत्यांमधील सत्तावाटपाचा मुद्दा नाही. ही संपूर्ण राज्यात पक्षाची स्थिरता, आमदार दलाची ताकद आणि हायकमांडच्या निर्णयावर अवलंबून आहे.
