भारत निवडणूक आयोगाने बिहार, कर्नाटक, महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेशातील विधान परिषदेच्या शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांतील जागांसाठी निवडणूक कार्यक्रम जाहीर केला आहे. या जागांसाठी 23 ऑक्टोबर 2026 रोजी मतदान होणार असून 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी मतमोजणी केली जाणार आहे. निवडणूक कार्यक्रम जाहीर होताच संबंधित मतदारसंघांमध्ये आदर्श आचारसंहिता लागू झाली आहे.
चारही राज्यांतील विधान परिषद निवडणुकीसाठी 29 सप्टेंबर 2026 रोजी अधिसूचना जारी केली जाईल. त्यानंतर उमेदवारांना नामनिर्देशनपत्रे दाखल करता येतील. नामनिर्देशन दाखल करण्याची अंतिम तारीख 6 ऑक्टोबर 2026 निश्चित करण्यात आली आहे. त्यानंतर नामनिर्देशनपत्रांची छाननी आणि उमेदवारी मागे घेण्याची प्रक्रिया पूर्ण केली जाईल.
निवडणूक लढत असल्यास 23 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 8 ते सायंकाळी 4 या वेळेत मतदान होईल. त्यानंतर 27 ऑक्टोबर रोजी मतमोजणी करून निकाल जाहीर केले जातील.
या निवडणूक कार्यक्रमांतर्गत बिहार, कर्नाटक, महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेशातील विधान परिषदेच्या वेगवेगळ्या संख्येने जागांचा कार्यकाळ संपणार आहे.
बिहार विधान परिषदेच्या 8 जागांचा कार्यकाळ 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी संपणार आहे. कर्नाटकातील 4 जागांचा कार्यकाळ 11 नोव्हेंबर रोजी समाप्त होईल. महाराष्ट्रातील 5 जागा आणि उत्तर प्रदेशातील 11 जागा 6 डिसेंबर 2026 रोजी रिक्त होणार आहेत. या रिक्त होणाऱ्या जागा भरण्यासाठी निर्धारित वेळापत्रकानुसार निवडणूक प्रक्रिया पार पाडली जाणार आहे.
विधान परिषद ही काही राज्यांमध्ये अस्तित्वात असलेल्या राज्य विधानमंडळाची वरिष्ठ सभागृह आहे. विधान परिषदेचे सर्व सदस्य एकाच पद्धतीने निवडले जात नाहीत. संविधानानुसार विविध मतदारसंघांच्या माध्यमातून सदस्यांची निवड केली जाते.
शिक्षक मतदारसंघांमध्ये निर्धारित पात्रता पूर्ण करणारे शिक्षक मतदार मतदान करतात, तर पदवीधर मतदारसंघांमध्ये निश्चित शैक्षणिक पात्रता आणि इतर निकष पूर्ण करणारे नोंदणीकृत पदवीधर मतदार मतदान करतात.
त्यामुळे या निवडणुकांमधील मतदार यादी आणि निवडणूक प्रक्रिया सामान्य विधानसभा निवडणुकांपेक्षा वेगळी असते. संबंधित मतदारसंघातील पात्र मतदारांसाठी निवडणूक आयोगाकडून स्वतंत्र व्यवस्था आणि मार्गदर्शक सूचना जारी केल्या जातात.
निवडणूक कार्यक्रमाच्या घोषणेसोबतच बिहार, कर्नाटक, महाराष्ट्र आणि उत्तर प्रदेशातील संबंधित विधान परिषद मतदारसंघांमध्ये आदर्श आचारसंहिता लागू झाली आहे. निवडणूक प्रक्रियेदरम्यान राजकीय पक्ष आणि उमेदवारांसाठी निर्धारित आचारविषयक नियमांची अंमलबजावणी करणे हा त्यामागील उद्देश आहे.
उमेदवार आणि संबंधित राजकीय संघटनांना आता निवडणूक आयोगाने निर्धारित केलेल्या नियमांनुसार प्रचार आणि इतर निवडणूकविषयक उपक्रम राबवावे लागतील. नामनिर्देशनापासून मतदान आणि मतमोजणीपर्यंतची प्रक्रिया निश्चित वेळापत्रकानुसार पुढे जाईल.
चारही राज्यांतील संबंधित विधान परिषद शिक्षक आणि पदवीधर मतदारसंघांसाठी 29 सप्टेंबर 2026 रोजी निवडणूक अधिसूचना जारी केली जाईल. नामनिर्देशन दाखल करण्याची अंतिम तारीख 6 ऑक्टोबर 2026 आहे. मतदान 23 ऑक्टोबर 2026 रोजी सकाळी 8 ते सायंकाळी 4 या वेळेत होईल, तर मतमोजणी 27 ऑक्टोबर 2026 रोजी केली जाईल. संबंधित मतदारसंघांमध्ये आदर्श आचारसंहिता तत्काळ प्रभावाने लागू झाली आहे.
