शनिवारी शेअर बाजार बंद असला तरी 14 नोव्हेंबर 2026 रोजी NSE आणि BSE येथे मॉक ट्रेडिंग आयोजित करण्यात आले आहे. या प्रक्रियेदरम्यान प्रत्यक्ष शेअर खरेदी-विक्री होणार नसून, एक्सचेंज आणि ब्रोकर त्यांच्या ट्रेडिंग सॉफ्टवेअर, नेटवर्क तसेच ऑर्डरशी संबंधित सुविधांची चाचणी घेणार आहेत. दोन्ही एक्सचेंजने या चाचणीसाठी स्वतंत्र वेळापत्रक जाहीर केले आहे.
नॅशनल स्टॉक एक्सचेंजने शनिवारच्या मॉक ट्रेडिंगसाठी दोन सत्रांचे आयोजन केले आहे. पहिले सत्र सकाळी 8:45 वाजता ब्लॉक डील विंडो सुरू होण्यासह सुरू झाले. ही विंडो सकाळी 9 वाजेपर्यंत खुली राहणार आहे. त्यानंतर प्री-ओपन सत्र होईल.
सकाळी 9:15 वाजता सामान्य बाजाराच्या मॉक ट्रेडिंगला सुरुवात होईल. हे सत्र सकाळी 11:30 वाजेपर्यंत चालेल. याच कालावधीत T+0 सेटलमेंट बाजार, स्पेशल प्री-ओपन सत्र आणि ऑक्शन मार्केटमधील सुविधांचीही चाचणी घेतली जाईल. T+0 मार्केटची चाचणी सकाळी 9:15 ते 11 वाजेपर्यंत होणार आहे.
या प्रक्रियेदरम्यान ब्रोकर त्यांच्या सिस्टममधून ऑर्डर पाठवतील. त्यानंतर ऑर्डर एक्सचेंजपर्यंत पोहोचणे, त्यामध्ये बदल करणे आणि ती रद्द करणे या प्रक्रियांमध्ये कोणतीही तांत्रिक अडचण येते का, याची तपासणी केली जाईल.
NSE चे दुसरे सत्र दुपारी 12:15 वाजता सुरू होईल. या सत्रासाठी एक्सचेंज आपल्या डिजास्टर रिकव्हरी (DR) साइटचा वापर करणार आहे. मुख्य सिस्टममध्ये तांत्रिक बिघाड झाल्यास व्यवहार सुरू ठेवण्यासाठी ही पर्यायी तांत्रिक व्यवस्था वापरली जाते.
DR साइटवर दुपारी 12:15 वाजता प्री-ओपन सत्र होईल. त्यानंतर दुपारी 12:30 वाजता सामान्य बाजाराच्या चाचणीला सुरुवात होईल. हे सत्र दुपारी 2:30 वाजता संपेल.
क्लोजिंग सत्र दुपारी 2:50 ते 3 वाजेपर्यंत चालेल. याशिवाय, ब्रोकरना संध्याकाळी 4 ते 4:30 या वेळेत पुन्हा लाइव्ह सिस्टममध्ये लॉगइन करावे लागेल. सोमवार, 16 नोव्हेंबर रोजी नियमित व्यवहार सुरू होण्यापूर्वी कनेक्टिव्हिटीची तपासणी करणे हा यामागील उद्देश आहे.
बॉम्बे स्टॉक एक्सचेंजनेही शनिवारी आपल्या इक्विटी सेगमेंटमध्ये मॉक ट्रेडिंग आयोजित केले आहे. यासाठी सकाळी 10:15 वाजल्यापासून लॉगइन प्रक्रिया सुरू होणार आहे. BSE आपल्या मुख्य म्हणजेच प्रायमरी साइटवर ही चाचणी घेणार आहे.
या प्रक्रियेत सामान्य ट्रेडिंगसह प्री-ओपन, ब्लॉक डील, कॉल ऑक्शन आणि क्लोजिंगशी संबंधित सुविधांची तपासणी केली जाईल. बाजारात अचानक तांत्रिक अडचण निर्माण झाल्यास ब्रोकरची सिस्टम कशा प्रकारे प्रतिसाद देते, याचीही चाचणी घेतली जाईल.
BSE ने करन्सी आणि कमोडिटी डेरिव्हेटिव्ह्ज सेगमेंटसाठी स्वतंत्र वेळापत्रक निश्चित केले आहे. या दोन्ही सेगमेंटमध्ये सकाळी 10:15 ते 11 वाजेपर्यंत लॉगइन करता येईल. त्यानंतर सकाळी 11 ते दुपारी 3:30 वाजेपर्यंत मॉक ट्रेडिंग सुरू राहील. इक्विटी सेगमेंटसाठीचे उर्वरित वेळापत्रक स्वतंत्र परिपत्रकात देण्यात आले आहे.
शेअर बाजारात दररोज मोठ्या संख्येने ऑर्डर दाखल होतात. यामध्ये शेअर खरेदी आणि विक्रीच्या ऑर्डरचा समावेश असतो. या सर्व ऑर्डर हाताळण्यासाठी एक्सचेंज आणि ब्रोकरकडे तांत्रिक यंत्रणा असतात.
या यंत्रणांमध्ये वेळोवेळी बदल केले जातात. नवीन सॉफ्टवेअर बसवणे किंवा जुन्या सिस्टमचे अपडेट करणे अशा प्रक्रियांनंतर सर्व सुविधा योग्य प्रकारे कार्यरत आहेत की नाही, याची तपासणी करणे आवश्यक असते.
मॉक ट्रेडिंगच्या माध्यमातून ब्रोकरना प्रत्यक्ष पैशांचा वापर न करता आपल्या तांत्रिक तयारीची चाचणी घेता येते. ऑर्डर पाठवण्यास विलंब होत असल्यास किंवा नेटवर्कमध्ये काही अडचण आढळल्यास नियमित व्यवहार सुरू होण्यापूर्वी ती दूर करता येते.
