दिवाळी आणि धनत्रयोदशी जवळ येत असल्याने पाटण्यातील सराफा बाजारात खरेदीची तयारी सुरू झाली आहे. 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी 24 कॅरेट सोन्याचा दर 13,870 रुपये प्रति ग्रॅम, तर चांदीचा दर 1.82 लाख रुपये प्रति किलो नोंदवण्यात आला. सणासुदीच्या काळातील वाढती गर्दी लक्षात घेऊन अनेक सराफा व्यावसायिकांनी दागिन्यांसाठी आगाऊ बुकिंग आणि विविध ऑफर सुरू केल्या आहेत.
दिवाळी आणि धनत्रयोदशीच्या पार्श्वभूमीवर सराफा बाजारात सोने आणि चांदीच्या खरेदीला सुरुवात झाली आहे. काही ग्राहक लग्नसमारंभासाठी दागिने बनवण्याच्या तयारीत आहेत, तर काही जण सणानिमित्त सोन्याची नाणी खरेदी करण्यास प्राधान्य देत आहेत. पाटण्यातही ग्राहक दागिन्यांचे डिझाइन आणि त्यांचे दर जाणून घेण्यासाठी दुकानांमध्ये चौकशी करत आहेत. मात्र, सोन्याचे दर उच्च पातळीवर असल्याने अनेक ग्राहक खरेदीपूर्वी आपल्या बजेटचा विचार करत आहेत.
पटलीपुत्र सराफा संघाने 3 नोव्हेंबर 2026 रोजी सोन्या-चांदीचे नवीन दर जाहीर केले. त्यानुसार, पाटण्यात 24 कॅरेट सोन्याचा दर 13,870 रुपये प्रति ग्रॅम होता. म्हणजेच 10 ग्रॅम सोने खरेदी करण्यासाठी 1,38,700 रुपये खर्च करावे लागतील. या रकमेत जीएसटी आणि इतर शुल्कांचा समावेश नाही.
दागिन्यांसाठी प्रामुख्याने वापरल्या जाणाऱ्या 22 कॅरेट सोन्याचा दर 12,705 रुपये प्रति ग्रॅम नोंदवण्यात आला. त्यानुसार, 10 ग्रॅम सोन्याची किंमत 1,27,050 रुपये होते. मात्र, दागिने खरेदी करताना घडणावळ आणि कर स्वतंत्रपणे आकारले जात असल्याने अंतिम बिलाची रक्कम अधिक असू शकते.
तुलनेने कमी बजेटमध्ये दागिने खरेदी करू इच्छिणाऱ्या ग्राहकांसाठी 18 आणि 14 कॅरेट सोन्याचे पर्यायही उपलब्ध आहेत. पाटण्यात 18 कॅरेट सोन्याचा दर 10,105 रुपये प्रति ग्रॅम, तर 14 कॅरेट सोन्याचा दर 8,190 रुपये प्रति ग्रॅम होता. सोन्याची शुद्धता जितकी जास्त, तितका त्याचा दर अधिक असतो.
धनत्रयोदशीच्या दिवशी अनेक ग्राहक सोन्याऐवजी चांदी खरेदी करतात. विशेषतः पूजेसाठी चांदीची नाणी आणि लहान भांडी यांना मागणी असते. पाटण्यातील सराफा बाजारातही सणासुदीच्या खरेदीसाठी दुकानदारांनी वेगवेगळ्या वजनांची नाणी आणि चांदीच्या वस्तू तयार ठेवल्या आहेत.
पटलीपुत्र सराफा संघाच्या 3 नोव्हेंबरच्या दरपत्रकानुसार, 999 शुद्धतेच्या चांदीचा दर 1,82,000 रुपये प्रति किलो होता. तर 990 शुद्धतेच्या चांदीचा दर 1,80,000 रुपये प्रति किलो नोंदवण्यात आला.
चांदीच्या दागिन्यांचे दरही त्यांच्या शुद्धतेनुसार ठरतात. बाजारात 925 शुद्धतेच्या चांदीच्या दागिन्यांचा दर 179 रुपये प्रति ग्रॅम, तर 800 शुद्धतेच्या चांदीचा दर 161 रुपये प्रति ग्रॅम होता.
चांदीच्या वस्तू खरेदी करण्यापूर्वी त्यांचे वजन आणि शुद्धता तपासणे आवश्यक आहे. दिसायला सारख्या असलेल्या नाण्यांच्या आणि दागिन्यांच्या किमतींमध्येही फरक असू शकतो.
पाटण्यातील सराफा बाजारात सणासुदीच्या खरेदीची तयारी सुरू झाली आहे. धनत्रयोदशी जवळ येत असताना ग्राहकांची दुकानांमधील वर्दळ वाढेल, अशी दुकानदारांची अपेक्षा आहे. त्यामुळे अनेक सराफा व्यावसायिकांनी दागिन्यांसाठी आगाऊ बुकिंगची सुविधा सुरू केली आहे.
विशिष्ट डिझाइनची अंगठी, चेन किंवा हार बनवून घेऊ इच्छिणाऱ्या ग्राहकांना या सुविधेचा लाभ घेता येणार आहे. ग्राहक आधीच दुकानात जाऊन डिझाइन निवडू शकतात आणि त्यासाठी बुकिंग करू शकतात. त्यामुळे सणाच्या दिवशी दागिने मिळवण्यासाठी अधिक वेळ प्रतीक्षा करावी लागणार नाही.
काही दुकानांमध्ये ग्राहकांना घडणावळ शुल्क आणि इतर ऑफरची माहितीही दिली जात आहे. मात्र, प्रत्येक दुकानातील ऑफर वेगवेगळी असू शकते. त्यामुळे दागिन्यांचे बुकिंग करताना सोन्याचा दर बुकिंगच्या दिवशी लागू होणार की दागिने मिळण्याच्या दिवशी, याची माहिती घेणे आवश्यक आहे.
आगाऊ रक्कम जमा करताना त्याची पावती घेणेही महत्त्वाचे आहे. पावतीमध्ये दागिन्यांचे वजन, शुद्धता, जमा केलेली रक्कम आणि उर्वरित देय रकमेचा तपशील नमूद असावा.
अनेकदा ग्राहक बाजारातील सोन्याचा दर पाहून दुकानात जातात. मात्र, अंतिम बिल तयार करताना अपेक्षेपेक्षा अधिक रक्कम आकारली जाते. याचे कारण म्हणजे सराफा संघाने जाहीर केलेल्या दरांमध्ये तीन टक्के जीएसटीचा समावेश नसतो. याशिवाय दागिन्यांची घडणावळ आणि त्यावर लागू होणारा कर स्वतंत्रपणे आकारला जाऊ शकतो.
उदाहरणार्थ, पाटण्यात 3 नोव्हेंबर रोजी 22 कॅरेट सोन्याचा दर 12,705 रुपये प्रति ग्रॅम होता. या दराने 10 ग्रॅम सोने खरेदी केल्यास त्याची किंमत 1,27,050 रुपये होते. या रकमेवर तीन टक्के जीएसटी जोडल्यास आणखी 3,811.50 रुपये द्यावे लागतील. म्हणजेच सोन्याची मूळ किंमत आणि त्यावरील जीएसटी मिळून एकूण रक्कम 1,30,861.50 रुपये होते. यामध्ये दागिने बनवण्याचा खर्च समाविष्ट नाही.
दागिन्यांच्या डिझाइन आणि बनावटीच्या स्वरूपानुसार दुकानदार घडणावळ शुल्क आकारतात. साध्या चेनची घडणावळ आणि जड डिझाइनच्या हाराची घडणावळ वेगवेगळी असू शकते. त्यामुळे खरेदी करण्यापूर्वी घडणावळ शुल्काची माहिती घेणे आवश्यक आहे.
दागिने खरेदी करताना त्यावरील BIS हॉलमार्क आणि HUID क्रमांक तपासणेही महत्त्वाचे आहे. बिलामध्ये सोन्याचे वजन, कॅरेट, घडणावळ शुल्क आणि कराची रक्कम स्वतंत्रपणे नमूद केलेली असावी. भविष्यात दागिने बदलायचे किंवा विकायचे असल्यास संबंधित दुकानाचे एक्सचेंज धोरणही आधीच जाणून घ्यावे.
धनत्रयोदशीपूर्वी पाटण्यातील सराफा बाजारात सोने-चांदीच्या खरेदीसाठी तयारी सुरू आहे. 3 नोव्हेंबरनंतर सोन्या-चांदीच्या दरांमध्ये बदल होऊ शकतो. त्यामुळे ग्राहकांनी खरेदीसाठी दुकानात जाण्यापूर्वी त्या दिवसाचे दर तपासावेत आणि वेगवेगळ्या दुकानांमधील एकूण खर्चाची माहिती घेऊन आपल्या गरजेनुसार आणि बजेटनुसार खरेदी करावी.
