सावनच्या तिसऱ्या सोमवारी बिहार आणि झारखंडमधील प्रमुख शिवालयांमध्ये भाविकांची मोठी गर्दी झाली. देवघर येथील बाबा बैद्यनाथ धाममध्ये दर्शन आणि जलाभिषेकासाठी सुमारे 10 किलोमीटर लांब रांग लागल्याची माहिती समोर आली आहे. दूरदूरहून आलेले शिवभक्त तासन्‌तास रांगेत उभे राहून दर्शनासाठी आपल्या क्रमांकाची प्रतीक्षा करत आहेत. सावनच्या सोमवारी देशभरातील प्रमुख शिवमंदिरांमध्येही मोठ्या संख्येने भाविक पोहोचल्याच्या बातम्या समोर येत आहेत.
बाबा बैद्यनाथ धामव्यतिरिक्त बिहारमधील प्रमुख शिवधामांमध्येही तिसऱ्या सोमवारीसाठी विशेष तयारी करण्यात आली आहे. हरिगिरीधाममध्ये रात्रीपासूनच भाविक रांगेत उभे राहू लागल्याची माहिती आहे. मुजफ्फरपूरमधील प्रसिद्ध बाबा गरीबनाथ मंदिरातही भाविकांसाठी विशेष धार्मिक आयोजनाची तयारी करण्यात आली आहे. येथे हेलिकॉप्टरमधून पुष्पवृष्टी करण्याच्या तयारीमुळे भाविकांमध्ये उत्सुकता आहे.
तिसऱ्या सोमवारी मंदिरांमध्ये सकाळपासून हर-हर महादेव आणि बोल बमच्या जयघोषाचे वातावरण आहे. कावडधारींचे जत्थे सातत्याने मंदिरांकडे मार्गक्रमण करत आहेत. अनेक भाविक सकाळी जलाभिषेक आणि दर्शन घेता यावे यासाठी रात्रीपासूनच मंदिरांच्या परिसरात पोहोचून रांगेत उभे राहिले.
सावनमध्ये बाबा बैद्यनाथ धाममध्ये प्रत्येक सोमवारी मोठ्या संख्येने भाविक पोहोचतात. तिसऱ्या सोमवारी गर्दी वाढल्याने रांग अनेक किलोमीटरपर्यंत वाढली. मंदिरापर्यंत पोहोचण्यासाठी भाविकांना लांब अंतर पायी चालावे लागत आहे. रांगेमध्ये महिला, ज्येष्ठ नागरिक, तरुण आणि लहान मुलेही दिसत आहेत.
इतक्या लांब रांगेत प्रतीक्षा करणे भाविकांसाठी सोपे नाही. तरीही भाविकांमध्ये उत्साह कायम आहे. अनेक भाविक जयघोष करत पुढे जात आहेत. मार्गावर स्वयंसेवक आणि सेवा शिबिरांच्या माध्यमातून पाणी तसेच इतर आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
बिहारमधील हरिगिरीधाममध्येही तिसऱ्या सोमवारी विशेष उत्साहाचे वातावरण आहे. येथे रात्रीपासूनच भाविक रांगेत पोहोचल्याची माहिती आहे. सावनच्या सोमवारी भगवान शिवाचा जलाभिषेक करण्याला विशेष महत्त्व मानले जाते. त्यामुळे दरवर्षी या प्रमुख शिवालयांमध्ये भाविकांची संख्या वाढते.
मुजफ्फरपूरच्या बाबा गरीबनाथ धाममध्ये तिसऱ्या सोमवारीसाठी विशेष तयारी करण्यात आली आहे. मंदिर परिसर आणि आसपासच्या भागात भाविकांची गर्दी लक्षात घेऊन व्यवस्था केली जात आहे. यापूर्वी दुसऱ्या सोमवारीही बाबा गरीबनाथ धाममध्ये मोठ्या संख्येने कावडधारी आणि भाविक पोहोचले होते. त्यावेळी हेलिकॉप्टरमधून पुष्पवृष्टी करण्यात आली होती.
पहलेजाघाट येथून गंगाजल घेऊन मुजफ्फरपूरच्या गरीबनाथ धामपर्यंत पोहोचणाऱ्या कावडधारींची यात्राही सावनच्या सोमवारीचे एक प्रमुख आकर्षण असते. पहलेजाघाट ते गरीबनाथ धाम हे अंतर सुमारे 70 किलोमीटर असल्याचे सांगितले जाते आणि मोठ्या संख्येने कावडधारी हे अंतर पायी पूर्ण करतात. दुसऱ्या सोमवारी पहलेजाघाट येथेही हेलिकॉप्टरमधून कावडधारींवर पुष्पवृष्टी करण्यात आली होती.
तिसऱ्या सोमवारी गरीबनाथ मंदिरातही पुष्पवृष्टी होण्याबाबत भाविकांमध्ये उत्सुकता आहे. हेलिकॉप्टरमधून फुलांची पुष्पवृष्टी होण्याचे दृश्य भाविकांसाठी आकर्षणाचे केंद्र ठरते. अशा आयोजनामुळे मंदिर परिसरातील वातावरणातही बदल जाणवतो.
सावनच्या सोमवारी मंदिरांमध्ये होणारी गर्दी नियंत्रित करणे प्रशासनासाठी मोठे आव्हान असते. लाखो भाविकांची ये-जा सुरू असताना रांग व्यवस्था, सुरक्षा, पिण्याचे पाणी, वैद्यकीय सुविधा आणि वाहतूक व्यवस्थापनावर विशेष लक्ष द्यावे लागते.
बाबा धाममध्ये 10 किलोमीटर लांब रांगेची स्थिती लक्षात घेता भाविकांनी संयम राखण्याची गरज आहे. लांब अंतरापर्यंत रांगेत उभे राहावे लागत असल्याने ज्येष्ठ नागरिक आणि लहान मुलांना विशेष अडचणी येऊ शकतात. त्यामुळे प्रशासन आणि स्वयंसेवी संस्थांकडून सातत्याने सुविधा उपलब्ध करून देणे महत्त्वाचे ठरते.
मंदिरांच्या आसपास सुरक्षा व्यवस्थाही वाढवली जाते. गर्दीत कोणतीही अव्यवस्था किंवा अफवा पसरू नये यासाठी प्रशासनाकडून देखरेख ठेवली जाते. सीसीटीव्ही आणि पोलिसांच्या मदतीने गर्दीच्या हालचालींवर लक्ष ठेवले जाऊ शकते.
तिसऱ्या सोमवारी रस्त्यांवरही नेहमीच्या दिवसांच्या तुलनेत अधिक गर्दी दिसत आहे. कावडधारींचे जत्थे पायी पुढे जात आहेत, तर अनेक ठिकाणी स्थानिक नागरिक त्यांच्या स्वागतासाठी सेवा शिबिरे उभारत आहेत. मार्गावर फळे, पाणी आणि शरबत उपलब्ध करून देणारी शिबिरेही दिसत आहेत.
सावनचा सोमवार धार्मिक आस्थेसोबत सामाजिक सहभागाचाही एक मोठा प्रसंग ठरतो. मोठ्या संख्येने नागरिक कावडधारींच्या सेवेत सहभागी होतात. स्थानिक नागरिक आपल्या स्तरावर पाणी, भोजन आणि वैद्यकीय मदत उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न करतात.
तिसऱ्या सोमवारी बिहारमधील अनेक शिवालयांमध्ये विशेष पूजा-अर्चना आणि शृंगारही करण्यात येत आहे. मंदिरांना फुले आणि रोषणाईने सजवण्यात आले आहे. सकाळपासूनच भाविक मंदिर परिसरात पोहोचू लागले आहेत.
बाबा गरीबनाथ धाममध्ये पुष्पवृष्टीसारख्या आयोजनामुळे भाविकांमध्ये उत्सुकता आणखी वाढण्याची अपेक्षा आहे. यापूर्वीही हेलिकॉप्टरमधून पुष्पवृष्टी करण्यात आली असताना कावडधारी आणि भाविकांमध्ये उत्साह दिसून आला होता.
तिसऱ्या सोमवारी सावनमधील धार्मिक हालचालींमध्ये वाढ झाली आहे. बाबा बैद्यनाथ धामपासून गरीबनाथ धाम आणि हरिगिरीधामपर्यंत शिवभक्तांची मोठी उपस्थिती दिसत आहे. अनेक भाविक लांबचा प्रवास करून मंदिरांमध्ये पोहोचत असून भगवान शिवाचा जलाभिषेक करत आहेत.
भाविकांची मोठी गर्दी लक्षात घेता प्रशासनाच्या सूचनांचे पालन करण्याचे आणि रांग व्यवस्था कायम ठेवण्याचे आवाहन केले जात आहे. गर्दीत धक्काबुक्की टाळणे तसेच लहान मुले आणि ज्येष्ठ नागरिकांची विशेष काळजी घेणे आवश्यक आहे.
देवघरच्या बाबा बैद्यनाथ धाममध्ये तिसऱ्या सोमवारी भाविकांची मोठी गर्दी झाली असून दर्शनासाठी सुमारे 10 किलोमीटर लांब रांग लागल्याची माहिती आहे. हरिगिरीधाममध्येही रात्रीपासून भाविक रांगेत पोहोचत आहेत. दरम्यान, मुजफ्फरपूरच्या बाबा गरीबनाथ धाममध्ये हेलिकॉप्टरमधून पुष्पवृष्टी करण्याच्या तयारीमुळे भाविकांमध्ये उत्सुकता आहे. बिहार आणि झारखंडमधील प्रमुख शिवालयांमध्ये हर-हर महादेव आणि बोल बमच्या जयघोषाचे वातावरण आहे.
