उत्तर प्रदेशात मान्सूनच्या आगमनाला विलंब झाल्याने राज्यातील नागरिकांना तीव्र उष्णता आणि उकाड्याचा सामना करावा लागत आहे. हवामान विभागाने सोमवारी 38 जिल्ह्यांसाठी उष्णतेच्या लाटेचा (हीटवेव्ह) इशारा जारी केला आहे. तर मऊ, गाझीपूर, बलिया, चंदौली आणि सोनभद्र जिल्ह्यांमध्ये हलक्या पावसाची शक्यता वर्तविण्यात आली आहे. हवामान तज्ज्ञांच्या मते, राज्यात मान्सूनच्या प्रवेशासाठी अजून काही दिवस प्रतीक्षा करावी लागू शकते.
उत्तर प्रदेशात जूनच्या अखेरच्या आठवड्यातही मान्सूनची प्रतीक्षा कायम आहे. सामान्यतः 20 जूनपर्यंत राज्यात पोहोचणारा मान्सून यावेळी उत्तर प्रदेश-बिहार सीमेच्या परिसरात थांबलेला आहे. मान्सूनच्या मंद गतीचा परिणाम हवामानावर स्पष्टपणे दिसून येत असून राज्यातील बहुतांश जिल्ह्यांमध्ये कडक ऊन, उष्ण वारे आणि उकाड्यामुळे नागरिक त्रस्त आहेत.
सोमवारी सकाळपासून अनेक जिल्ह्यांमध्ये तीव्र ऊन पडले. ढगांची हलकी वर्दळ असूनही उष्णतेपासून दिलासा मिळाला नाही. हवामान विभागानुसार पुढील तीन दिवस राज्यात तीव्र उष्णतेची स्थिती कायम राहू शकते.
हवामान विभागाने राज्यातील 38 जिल्ह्यांसाठी हीटवेव्हचा इशारा जारी केला आहे. पूर्व उत्तर प्रदेशातील मऊ, गाझीपूर, बलिया, चंदौली आणि सोनभद्र जिल्ह्यांमध्ये हलका पाऊस तसेच मेघगर्जनेसह वातावरण राहण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, पावसाच्या हालचाली मर्यादित राहणार असल्याने उष्णता आणि उकाड्यात विशेष घट होण्याची अपेक्षा नाही. अनेक जिल्ह्यांमध्ये दुपारच्या काळात तीव्र उष्ण वारे वाहू शकतात.
गेल्या 24 तासांत प्रयागराज हे राज्यातील सर्वाधिक उष्ण शहर ठरले असून तेथे कमाल तापमान 42.5 अंश सेल्सियस नोंदविण्यात आले. वाराणसीमध्ये 42.4 अंश, बहराइचमध्ये 42 अंश आणि झाशीमध्ये 41.8 अंश सेल्सियस तापमानाची नोंद झाली.
राजधानी लखनौमध्येही उष्णतेचा प्रभाव कायम आहे. हवामान विभागानुसार शहरातील कमाल तापमान 42 अंश सेल्सियसच्या आसपास पोहोचू शकते. विभागाने नागरिकांना अत्यावश्यक काम असल्यासच दुपारच्या वेळी घराबाहेर पडण्याचा सल्ला दिला आहे.
हवामान शास्त्रज्ञांच्या मते, मान्सून गेल्या 10 ते 12 दिवसांपासून उत्तर प्रदेश-बिहार सीमेच्या परिसरात स्थिर आहे. मात्र बंगालच्या उपसागरात निर्माण झालेली हवामान प्रणाली सक्रिय झाल्याने त्याच्या पुढे सरकण्याची शक्यता वाढली आहे.
अंदाजानुसार 23 जूननंतर मान्सूनचा वेग वाढू शकतो आणि 25 ते 26 जूनदरम्यान महाराजगंजमार्गे तो उत्तर प्रदेशात प्रवेश करू शकतो. त्यानंतर राज्यातील अनेक भागांमध्ये पावसाच्या हालचाली वाढतील आणि तापमानात घट होऊ शकते.
मान्सूनच्या विलंबाचा परिणाम शेतीवरही दिसून येऊ लागला आहे. खरीप पिकांच्या पेरणीवर परिणाम होत असून अनेक भागांमध्ये शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी ट्यूबवेलवर अवलंबून राहावे लागत आहे. तज्ज्ञांच्या मते, जूनअखेरपर्यंत पुरेसा पाऊस न झाल्यास भात, डाळी आणि इतर पिकांच्या उत्पादनावर परिणाम होऊ शकतो.
यासोबतच अन्नधान्य आणि भाजीपाल्याच्या किमती वाढण्याची शक्यता देखील व्यक्त करण्यात आली आहे. हवामान विभागाच्या मते, जुलै आणि ऑगस्टमधील पावसाची स्थिती आगामी काळात कृषी आणि ग्रामीण अर्थव्यवस्थेसाठी महत्त्वाची ठरणार आहे.
हवामान विभागानुसार 23 आणि 24 जूनपर्यंत बहुतांश भागांमध्ये उष्णतेचा प्रभाव कायम राहील. 25 जूनपासून पूर्व उत्तर प्रदेशात पावसाच्या हालचाली वाढू शकतात. 26 आणि 27 जून रोजी राज्यातील अनेक जिल्ह्यांमध्ये चांगल्या पावसाची शक्यता असून त्यामुळे तापमानात घट होऊ शकते आणि नागरिकांना उष्णतेपासून दिलासा मिळू शकतो.
