भारतात डिजिटल पेमेंट दैनंदिन जीवनाचा एक महत्त्वाचा भाग बनले आहे. चहाच्या दुकानांपासून मोठ्या शॉपिंग मॉलपर्यंत छोट्या-मोठ्या व्यवहारांसाठी युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस म्हणजेच UPI चा वापर वाढला आहे. या डिजिटल बदलाच्या पार्श्वभूमीवर WhatsApp Pay देखील हळूहळू आपली उपस्थिती मजबूत करत आहे.
जगभरात प्रामुख्याने मेसेजिंग, कॉलिंग आणि फोटो-व्हिडिओ शेअरिंगसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या या प्लॅटफॉर्मचा भारतात पैसे पाठवण्यासाठी आणि प्राप्त करण्यासाठीही वापर वाढत आहे. जुलै 2026 मधील उपलब्ध आकडेवारीनुसार, WhatsApp Pay द्वारे सुमारे 16.78 कोटी UPI व्यवहार झाले. या व्यवहारांचे एकूण मूल्य सुमारे 12,957 कोटी रुपये होते. या आकडेवारीनुसार, चॅटिंगसोबत थेट पेमेंट करण्याची सुविधा हळूहळू अधिक वापरकर्त्यांना आकर्षित करत आहे.
UPI बाजारात सध्या मोठ्या डिजिटल पेमेंट अॅप्सचे वर्चस्व कायम आहे. जुलै 2026 मध्ये नोंदवलेल्या UPI व्यवहारांच्या आकडेवारीनुसार, PhonePe ने सुमारे 10.85 अब्ज व्यवहार केले. त्यानंतर Google Pay द्वारे सुमारे 7.64 अब्ज व्यवहार नोंदवले गेले. Paytm ने जुलैदरम्यान सुमारे 1.90 अब्ज UPI व्यवहार नोंदवले.
याच्या तुलनेत WhatsApp Pay चे 16.78 कोटी व्यवहार कमी आहेत. त्यामुळे WhatsApp Pay मुळे PhonePe किंवा Google Pay च्या वापरात थेट घट झाली आहे, असे म्हणणे घाईचे ठरेल. उपलब्ध आकडेवारीनुसार प्रमुख UPI अॅप्सनी आपली मजबूत स्थिती कायम ठेवली आहे.
WhatsApp ची मोठी ताकद म्हणजे त्याचा मोठा वापरकर्ता आधार आणि दैनंदिन संवादातील त्याची उपस्थिती. एखादी व्यक्ती मित्र, नातेवाईक किंवा व्यावसायिकाशी आधीपासून चॅट करत असल्यास, त्याच चॅट विंडोमधून पेमेंट करण्याची सुविधा स्वतंत्र पेमेंट अॅप उघडण्याची गरज कमी करू शकते.
WhatsApp Pay चा प्रमुख फायदा म्हणजे त्याची इन-चॅट पेमेंट सुविधा. वापरकर्ता ज्या व्यक्तीशी संवाद साधत आहे, त्याच चॅटमध्ये UPI द्वारे पेमेंट करू शकतो. मित्राला खर्चाचा हिस्सा पाठवायचा असो किंवा एखाद्या छोट्या व्यावसायिकाला पैसे द्यायचे असोत, चॅटिंगदरम्यानच पेमेंट पूर्ण करता येते.
ही सुविधा स्वतंत्र अॅप्सऐवजी एकाच प्लॅटफॉर्मवर संवाद आणि पेमेंट करणे पसंत करणाऱ्या वापरकर्त्यांसाठी उपयुक्त ठरू शकते. WhatsApp Pay मध्ये मेसेजिंग आणि पेमेंट एकाच प्लॅटफॉर्मवर करता येते.
WhatsApp द्वारे UPI पेमेंट करण्यासाठी वापरकर्त्याने प्रथम आपले बँक खाते अॅपमधील पेमेंट सुविधेशी जोडणे आवश्यक आहे. सामान्यतः प्रक्रिया पुढीलप्रमाणे आहे:
- WhatsApp उघडून Settings मध्ये जा.
- Payments पर्याय निवडा.
- Add New Payment Method वर टॅप करा.
- यादीतून आपली बँक निवडा.
- बँकेत नोंदणीकृत मोबाइल क्रमांकाद्वारे SMS पडताळणी पूर्ण करा.
- त्यानंतर UPI PIN सेट किंवा लिंक करा.
ही प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर वापरकर्ता WhatsApp द्वारे UPI पेमेंट पाठवू आणि प्राप्त करू शकतो. WhatsApp Pay द्वारे पेमेंट करण्यासाठी ज्या व्यक्तीला पैसे पाठवायचे आहेत, तिची चॅट उघडावी लागते. त्यानंतर पेमेंट किंवा रुपयांच्या पर्यायावर टॅप करून रक्कम नोंदवता येते. UPI PIN टाकल्यानंतर व्यवहार पूर्ण केला जाऊ शकतो.
पेमेंट यशस्वी झाल्यानंतर चॅटमध्ये व्यवहाराची पुष्टी दिसते. यामुळे WhatsApp वर संवाद आणि पेमेंट एकाच ठिकाणी करता येते.
