३० अप्रिल २०२६ मा राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रविधि, ऊर्जा, कूटनीति, खेलकुद र वातावरणसँग सम्बन्धित विभिन्न महत्वपूर्ण घटनाहरू सार्वजनिक भएका छन्। भारतमा कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रमा ठूलो परियोजनाको घोषणा गरिएको छ भने अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा राजनीति र खेलकुद प्रतिस्पर्धासँग सम्बन्धित विकासहरू पनि उल्लेखनीय रूपमा अघि आएका छन्।
विशाखापट्टनममा भारतको पहिलो एआई हब स्थापना हुने
Google ले आन्ध्र प्रदेशको विशाखापट्टनममा देशकै पहिलो तथा सबैभन्दा ठूलो एआई हब स्थापना गर्ने घोषणा गरेको छ। २८ अप्रिलमा आन्ध्र प्रदेशका मुख्यमन्त्री एन. चन्द्रबाबु नायडूले उक्त परियोजनाको शिलान्यास गरेका थिए। उपलब्ध विवरणअनुसार Google ले २०२६ देखि २०३० सम्म करिब १५ अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्ने योजना बनाएको छ। परियोजनाअन्तर्गत तीनवटा ठूला एआई डेटा सेन्टर निर्माण गरिनेछ भने १.१ गिगावाट क्षमताको एआई प्रणाली विकास गरिनेछ। करिब ६०० एकड क्षेत्रफलमा फैलिने यस परियोजनामा क्लाउड कम्प्युटिङ र ठूलो परिमाणको डेटा भण्डारण सुविधा उपलब्ध हुनेछ। दीर्घकालीन लक्ष्य ६.५ गिगावाट एआई क्षमता विकास गर्ने रहेको छ। परियोजनामा AdaniConneX र Airtel Nxtra साझेदार रहनेछन्। कार्यक्रममा केन्द्रीय मन्त्री अश्विनी वैष्णव सहित उद्योग क्षेत्रका प्रतिनिधिहरू उपस्थित थिए।
भारत–इक्वाडोरबीच रणनीतिक सहकार्य विस्तार
विदेश मन्त्री एस. जयशंकरले २९ अप्रिलमा इक्वाडोरकी रक्षा मन्त्री गैब्रिएला सोमरफेल्डसँग भेट गरेका छन्। तीनदिने भारत भ्रमणमा रहेकी सोमरफेल्डसँग व्यापार, कृषि, सीप विकास र कूटनीतिक तालिम लगायत विषयमा छलफल भएको हो। दुवै पक्षले क्विक इम्प्याक्ट परियोजनाहरूका लागि वित्तीय सम्झौता गरेका छन्। व्यापार तथा लगानी सहयोग विस्तार गर्ने सहमति बनेको छ भने औषधि र शिक्षा क्षेत्रमा सहकार्य सुदृढ गर्ने विषयमा जोड दिइएको छ। सीप विकास तथा तालिम संस्थाबीच समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर भएको छ। इक्वाडोर पहिले नै Coalition for Disaster Resilient Infrastructure को सदस्य रहेको छ र अन्तर्राष्ट्रिय बिग क्याट एलायन्स तथा ISRO सोलार एलायन्समा सहभागी हुने प्रक्रियामा रहेको छ।
संयुक्त अरब इमिरेट्सको OPEC र OPEC+ बाट बाहिरिने निर्णय
संयुक्त अरब इमिरेट्सले २८ अप्रिलमा OPEC र OPEC+ बाट बाहिरिने घोषणा गरेको छ। यो निर्णय पश्चिम एसियामा बढ्दो तनाव र ऊर्जा संकटको बीचमा आएको हो। कूटनीतिक स्रोतहरूका अनुसार क्षेत्रीय सहयोगीहरूको व्यवहारप्रति असन्तुष्टि, इरानसँग सम्बन्धित तनावमा खाडी राष्ट्रहरूको कमजोर प्रतिक्रिया तथा तेल उत्पादनमा स्वतन्त्र नियन्त्रणको रणनीति यस निर्णयका प्रमुख कारण मानिएका छन्। OPEC ले विश्वको करिब ४० प्रतिशत तेल उत्पादन नियन्त्रण गर्ने भएकाले UAE को बाहिरिने निर्णयले वैश्विक तेल बजारमा अस्थिरता बढ्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। भारतजस्ता देशहरूमा यसको प्रत्यक्ष प्रभाव पर्न सक्ने बताइएको छ, किनकि भारतले आफ्नो आवश्यकता भन्दा बढी ८० प्रतिशत कच्चा तेल आयात गर्दछ।
कॉमनवेल्थ जुनियर वेटलिफ्टिङमा भारतको प्रदर्शन
समोआमा सम्पन्न कॉमनवेल्थ युथ एन्ड जुनियर वेटलिफ्टिङ च्याम्पियनसिपमा भारतले उल्लेखनीय सफलता हासिल गरेको छ। प्रतियोगितामा अभिनव गोगईले पुरुष ७१ केजी तौल वर्गमा स्वर्ण पदक जितेका छन् भने सुनील सिंहले पुरुष ६५ केजी वर्गमा स्वर्ण जितेका छन्। ऐसंगफा गोगोईले महिला ५८ केजी वर्गमा स्वर्ण पदक जितेकी छन्। चारू पेसीले युनिभर्सल कपअन्तर्गत पुरुष ६५ केजी वर्गमा स्वर्ण पदक जितेका छन्। यस प्रदर्शनले अन्तर्राष्ट्रिय खेलकुद क्षेत्रमा भारतको उपस्थिति थप सुदृढ भएको देखिएको छ।
भारत–चीनबीच जलवायु परिवर्तन विषयमा वार्ता
विदेश मन्त्रालयका सचिव सिबी जर्जले नयाँ दिल्लीमा चीनका विशेष दूत लियू जेनमिनसँग भेट गरेका छन्। छलफलका क्रममा जलवायु वित्त, हरित प्रविधि आदानप्रदान, नवीकरणीय ऊर्जा विस्तार तथा विकासशील देशहरूका लागि जलवायु सहयोगका विषयहरू उठाइएको थियो। भारतले २०३१–२०३५ अवधिका लागि आफ्ना नयाँ जलवायु लक्ष्य (NDCs) सम्बन्धी दृष्टिकोण पनि प्रस्तुत गरेको छ र वातावरणमैत्री विकास मोडेललाई अघि बढाउने विषयमा जोड दिएको छ।
३० अप्रिलका ऐतिहासिक घटनाहरू
१५९८ मा अमेरिकामा पहिलो पटक नाट्य प्रदर्शन आयोजना गरिएको थियो। १७८९ मा जर्ज वाशिङ्टनले अमेरिकाको पहिलो राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ लिएका थिए। १८७० मा भारतीय चलचित्रका अग्रदूत दादासाहेब फाल्केको जन्म भएको थियो। १९२७ मा फातिमा बीबी भारतको सर्वोच्च अदालतकी पहिलो महिला न्यायाधीश बनेकी थिइन्। १९४५ मा एडोल्फ हिटलरले बर्लिनमा आत्महत्या गरेका थिए।
