डिजिटल वातावरणमा अनलाइन खाताको सुरक्षा सुदृढ बनाउनु सबै इन्टरनेट प्रयोगकर्ताका लागि अनिवार्य भएको छ। साइबर सुरक्षा विज्ञहरूका अनुसार कमजोर पासवर्ड ह्याकिङ घटनाको प्रमुख कारणका रूपमा देखिएको छ। भारतसहित विश्वभर बढिरहेका साइबर ठगीका घटनाबीच विज्ञहरूले कम्तीमा 12 देखि 16 क्यारेक्टर लामो, जटिल र प्रत्येक खाताका लागि फरक पासवर्ड प्रयोग गर्न सुझाव दिएका छन्। यसले प्रयोगकर्ताको व्यक्तिगत जानकारी, वित्तीय तथ्यांक र डिजिटल पहिचानको सुरक्षा सुदृढ गर्ने उद्देश्य राख्छ।
साइबर विज्ञहरूका अनुसार बलियो पासवर्ड कम्तीमा 12 देखि 16 क्यारेक्टरको हुनुपर्छ र यसमा ठूला तथा साना अक्षर, अंक र विशेष चिन्हहरूको संयोजन अनिवार्य रूपमा समावेश हुनुपर्छ। यस्तो संरचनाले पासवर्ड क्र्याक गर्न प्राविधिक रूपमा कठिन बनाउँछ र खाताको सुरक्षा स्तर बढाउँछ। पासवर्ड जति जटिल र अद्वितीय हुन्छ, त्यति नै ह्याकरका लागि त्यसलाई भंग गर्न कठिन हुने विज्ञहरूको भनाइ छ। स्मरणीय वाक्यांश, फरक शब्द र प्रतीकहरूको संयोजन प्रयोग गर्नु सुरक्षित तथा स्मरणयोग्य विकल्पका रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
विज्ञहरूले नाम, जन्ममिति, मोबाइल नम्बर वा 123456 जस्ता सामान्य ढाँचालाई पासवर्डका रूपमा प्रयोग गर्नु उच्च जोखिमपूर्ण भएको बताएका छन्। यस्ता विवरणहरू सामाजिक सञ्जाल वा अन्य सार्वजनिक प्लेटफर्ममार्फत सजिलै उपलब्ध हुने भएकाले ह्याकरहरूले प्रारम्भिक प्रयासमै यस्ता संयोजन परीक्षण गर्ने गर्दछन्। त्यसैले पासवर्ड निर्माण गर्दा व्यक्तिगत जानकारीसँग प्रत्यक्ष सम्बन्धित शब्द वा अंक प्रयोग नगर्न सिफारिस गरिएको छ।
एउटै पासवर्ड धेरै प्लेटफर्ममा प्रयोग गर्नु खाताको समग्र सुरक्षा कमजोर बनाउने कारकका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। कुनै एक वेबसाइटमा डेटा चुहावट भएमा सोही पासवर्डमार्फत अन्य खातामा पनि अनधिकृत पहुँच सम्भव हुने जोखिम रहेको विज्ञहरूले जनाएका छन्। बैंकिङ, इमेल र सामाजिक सञ्जाललगायत प्रत्येक खाताका लागि फरक पासवर्ड प्रयोग गर्न सुझाव दिइएको छ।
दुई-स्तरीय प्रमाणीकरण (2FA) सक्रिय गर्नु अतिरिक्त सुरक्षा तहका रूपमा उल्लेख गरिएको छ। यस प्रणालीमा पासवर्डसँगै एकपटक प्रयोग हुने पासकोड (OTP) वा प्रमाणीकरण एपमार्फत दोस्रो पुष्टि आवश्यक पर्छ, जसले पासवर्ड चुहावटको अवस्थामा समेत खातालाई सुरक्षित राख्न सहयोग पुर्याउँछ। बहुविध बलियो पासवर्डलाई सुरक्षित रूपमा व्यवस्थापन गर्न पासवर्ड म्यानेजरको प्रयोग प्रभावकारी उपायका रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
